İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1171 K.2019/901

İlk derece mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin hesap sahibi olduğu ... İkitelli Organize Sanayi Şubesi'ne ait 3 adet çeki uzun süre önce kaybettiğini, uzun süre önce düzenlenen çeklerin henüz muhatap bankaya ibraz edilmediğini, müvekkilinin bu çekler için bankaya 15.000-TL'yi bloke etmek zorunda kaldığını ileri sürerek, 3 adet çek yaprağının zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, kaybedildiği ileri sürülen çeklerin imzasız boş çek yaprağı olduğu, imzasız boş çek yaprağının TTK 757 maddesi uyarınca iptalinin talep edilemeyeceği gibi TTK 818/1-s maddesi yollaması ile 757 maddesi gereğince hamile ait olan kıymetli evrak iptalini talep hakkı keşideciye verilmemiş olduğu gerekçesiyle, davacının davasının reddine karar verilmişitr.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; kaybolduğu bildirilen çeklerin bulunduğu ... İkitelli Şubesi'ne müzekkere yazıldığını ancak söz konusu müzekkere sonuçlarının dosyaya gelmeden davanın sonuçlandırıldığını, karar duruşmasında taraflarınca dile getirilen ve istenen çeklerle ilgili ilan yapılması taleplerinin reddedildiğini, çeklerin bulunduğu banka şubesi tarafından müvekkilinden teminat olarak alınan 15.000- TL bedelindeki teminatın da mahkemeden istenmesine rağmen bu taleplerinin de görmezden gelindiğini ve bu konuda karar verilmediğini,hukuka ve usule aykırılıklar nedeniyle istinaf taleplerinin kabulü ile söz konusu kararın bozularak dosyanın mahkemesine iadesi ile davanın kaldığı yerden görülmeye devam etmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

:Dava, TTK.nun 818/s atfıyla uygulanması gereken , 757- 764. madde hükümlerine göre açılmış zayii nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Davacı vekili, dava dilekçesinde ve 14.1.2019 tarihli oturumda , çek hesaplarının davacıya ait olduğunu belirtmiştir. TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır.

Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.Hukuki yararının bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.

Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu açıklanmıştır.Keşideci hesap sahibinin boş çekler için iptal talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır.Bu sebeblerle iptal talebinin reddine yönelik karara karşı ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmemiştir.Davacı vekili çeklere karşılık bankaya depo edilen bedelin iadesi talebi hakkında hiçbir karar verilmediğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.Bankaya çek kanuni karşılığı olarak bir bedel yatırılmış ise ,bu bedelin bankanın taraf bulunmadığı

hasımsız açılan çekin zayi nedeniyle iptaline dair bir davada talep edilemeyeceği ,mahkemece de iade edilemeyeceği gözetildiğinde davacı vekilinin bu hususa yönelik istinaf sebebi yerinde olmadığından ,iptali istenilen boş çek yapraklarının iptali talebinde hukuki yarar ve davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından sonucu itibariyle davanın reddine ilişkin hükme yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.