İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1713 K.2022/1856

Mahkemece verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... Tic. Ltd.

Şti'ne ait ... emtialarının Hindistan'dan Türkiye'ye nakliyesi işlemi davalılardan ... sorumluluğunda, deniz taşıması ... tarafından ... gemisi ile kara taşıma işinin ise ... tarafından gerçekleştiğini, 1 nolu davalı ...'ye navlun faturasını düzenleyen nakliyeci sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, 2 nolu davalı ... navlun faturasını düzenleyen ana taşıyıcı sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, 3 nolu ... davalı ... tarafından müvekkili sigortalıya iletilen taşıma sürecine ait taraf bilgileri ile Maersk'in fiili taşımayı gerçekleştiren alt taşıyıcısı olması nedeniyle tüzel kişilik olarak dava açıldığını,

fatura ve yapılan tespitler neticesinde 9.737,60-TL sigortalı zararının, müvekkili şirket tarafından tazmin edildiğini belirterek müvekkilinin davalılardan olan 9.737,60-TL alacağının tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ... vekili, müvekkili şirketin konteyneri Limandan alıcının işyerine kara nakliyesini gerçekleştirdiğini, ... plaka nolu çekisi ile ... plaka nolu römorkun herhangi bir kazaya karışmadığını, oluşan hasardan hiçbir kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.2-Davalı ... vekili, davanın taşıyan sıfatı bulunmayan müvekkili şirket aleyhine ikame edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin eşyanın yükletilmesi istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması,

gözetimi ve boşaltılması gibi taşımayla ilgili olan hiçbir eyleme müdahale etmediğini, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının iddia ettiği bir hasarın söz konusu olması halinde gerek hasarın ne zaman meydana geldiğinin tespit edilmesi gerektiğini, müvekkilinin taşıma eyleminde herhangi bir kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.3-Davalı ... vekili, müvekkilinin taşıma işleri ile iştigal etmediğini, müvekkilinin Türkiye'de sadece gemi acenteliği işleri ile iştigal ettiğini,

müvekkilinin davacının sigortalısına karşı taşıyan ya da alt taşıyan ,fiili taşıyan sıfatı bulunmadığını, davacının sigortalısı ile hiçbir akdi ve hukuki ilişkisi bulunmadığını,süresinde hasar ihbarında bulunulmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın halefiyete müsteniden açıldığı,taşıma emtiasının önce Hindistan'da kara yoluyla Limana kadar taşındığı, denizyolu ve oradan da karayolu ile taşıma yapıldığı, taşıma sonunda emtianın hasarlı olduğunun belirlendiği, davalı Netlog' un deniz taşıma süreci için navlun faturası düzenlediği, Marport Limanı sonrası karayolu taşımasının davalı ... tarafından yapıldığı, davalı Netlog' un deniz taşıma sürecinden sorumlu olduğu, ancak davalının tüm taşımayı, multimodal olarak üstlenmediği, davalı ...' nin Marport Limanı' ndan sigortalı adresine taşıma yaptığı ve konteyner açıldığında hasar tespiti yapıldığı,

bu durumda, davalıya son kara taşıyıcısı sıfatı ile dava yöneltilebileceği, davalı ...'nin navlun faturasını doğrudan sigortalı adına düzenlediği, davalıların bu şekilde pasif husumet ehliyeti bulunduğu,deniz taşımasının ... gemisi ile yapıldığı, dava dışı ...

Ltd. tarafından düzenlenen Multimodal Taşıma Konişmentosu kullanıldığı, buna göre ilk kara taşıma süreci ve sonraki deniz taşıma süreci bakımından taşıyanın, dava dışı ... firması olduğu, davalı ... firmasının taşıyan sıfatı sabit olmadığından pasif husumet ehliyeti bulunmadığı,Hasarın meydana geliş şekli açısından yapılan değerlendirmede, dava dışı ... firmasının taşıyan gözüktüğü ... numaralı Multimodal Transport Document belgesinde konteynerin ... olduğu kaydının düşüldüğü, yüklemenin, istifin, sayımın gönderici/yükleyen tarafından yapıldığının kayıtlı olduğu,

dava dışı taşıyan Maersk tarafından düzenlenen konşimentoda da aynı kaydın yer aldığı, bu durumda, konteyner yüklemesini dava dışı yükleyen tarafından yapıldığının anlaşıldığı,konteynerin deniz ve karada taşıyana mühürlü olarak teslim edildiği, aktarmalar sırasında bir hasar raporu tutulmaması konteynerin dışından görülen bir hasarı olmaması karşısında, hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğini tespit etmek mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili.

TTK 902 maddesinde yer alan şartların tümünün işbu taşımada gerçekleştiğini, taşımanın multimodal bir taşıma olduğunu, multimodal taşıma belgesinin hem davalı Netlog hem de davalı ...sorumluluğunu kanıtladığını, davalı ... taşımayı fiilen gerçekleştiren taşıyan sıfatıyla hasardan sorumlu olarak dava açıldığını, cevap dilekçesinde ikrar ettiği üzere davalının forwarder sıfatını haiz olduğunu, konişmentoda taşımanın FOB olduğuna dair hiçbir kayıt bulunmadığını, FOB olduğu düşünülecek olsa dahi bu durumun taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldıran bir husus olmadığını,

dava dilekçesi ekinde İbraname Mutabakatname ve Tazminat Makbuzu sunulduğunu, ibranamede dava dışı sigortalının haklarını müvekkiline temlik ettiğini açıkça beyan ettiğini, müvekkilinin akdi halef sıfatını kazandığını, TTK 1472 kapsamında kanuni halef sıfatına da haiz olduğunu, emtianın taşıyanın hakimiyet alanında iken hasara uğradığını, taşıyanın mutlak sorumluluğu bulunduğunu, bilirkişilerce yapılan ... tespitine itiraz ettiklerini, sigortalıya yapılan ödemenin teminat dahilinde yapıldığını,hasarın ambalaj ya da istiflemeden kaynaklandığı kabul edilse dahi taşıyıcının sorumluluğunun ortadan kalkmayacağı kanaatine varıldığını,

kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Eldeki dava ; davalı Netlog tarafından Marport Limanı'na deniz yolu ile taşıması üstlenilen , Limandan sigortalı adresine davalı ... tarafından karayolu ile taşınan konteyner muhteviyatı eşyanın hasarlanması nedeniyle ödenen hasar bedelinin davalı taşıyıcılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir. Dava dışı ... firmasının taşıyan göründüğü ... numaralı Multimodal Transport Document belgesine konteynerin FCL (Tam) olduğu kaydı yazılmıştır.

Bu belgede yüklemenin/ istifin/ sayımın, gönderici/ yükleyen tarafından yapıldığı kayıtlıdır. ... numaralı dava dışı taşıyan ... tarafından düzenlenen konşimentoda da "shipper's load stow weight and count" kaydı vardır.

Buna göre ,yüklemeyi dava dışı göndericinin yaptığı önce deniz ,ardından kara taşıyıcısına konteynerin kapalı ve mühürlü teslim edildiğinin kabulü gerekir.Konteyner, Hindistan'da demir yolu ile limana getirilmiş olup sonrasında deniz yolu ile taşıması yapılarak Marport Limanı'na son olarak kara taşıması kapsamında davalı Asefe tarafından iç nakliyesi gerçekleştirilerek alıcıya teslim edilmiş,teslim aşamasında konteyner kapağı açıldığında konteyner içinde emtianın dağıldığı ,hasara uğradığı tesbit edilmiştir.Konteynerin iç yüklemesinin yükleyen/ gönderici tarafından yapılması, konteynerin taşıyana mühürlü olarak teslim edilmesi,

aktarmalar sırasında bir hasar raporu tutulmaması, konteynerin dışında görülen bir hasar olmaması karşısında; hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğini tespit etmek mümkün görünmemektedir.Hasarda sorumluluğu belirleyecek en önemli husus konteyner içi yüklemenin taşımaya uygun olup olmadığının tespiti olup ,eksper raporunda sigortalı emtianın üçgen şeklinde demir ayak üzerine, üçgenin her iki tarafında yaslanarak istiflenip bağlanması, çelik çember ile sabitlenmesi,

sandık içinde strafor kutularda muhafaza edilmesi gerektiği ancak bu gereklerin yerine getirilmediği belirlenmiştir.Davalı ... firması deniz taşıma süreci için navlun faturası düzenlemiştir. Tüm taşımayı, multimodal olarak üstlenmiş değildir.Marport limanı sonrası karayolu taşımasını sigortalı tarafından temin edilen davalı ... şirketi tarafından yapıldığı ,bu aşamanın tamamlanmasında kapalı konteynerin açılması ile yükün kontrol edildiğinde hasar tespit edilmiştir.

Davalı ... navlun faturasını doğrudan sigortalıya düzenlemiştir. Bu yönü ile taşıma, müteselsil- müteakip şekilde değildir. Limanda biten ve daha sonra yeni bir kara taşıması şeklinde yapılan taşıma olduğu tespit edilmiştir.

Davalı ... deniz taşıma sürecinden davalı ... kara taşımasından sorumlu olduğu halde hasarın gemiye yüklenmeden evvel mi ,deniz taşıması sırasında mı yoksa kara taşıması sırasında mı hasarlandığı belirlenemediği,yükleme ise gönderici tarafından yapıldığından davalıların sorumluluğuna gidilememektedir.Davalı ... firmasının ise taşıyan sıfatı yoktur. Deniz taşımasında ... gemisi ile taşıma yapılmış, dava dışı ... Ltd.

Tarafından düzenlenen multimodal taşıma konşimentosu kullanılmıştır.Davalı ... firmasının taşıyan sıfatı bulunmadığından eldeki davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığından aleyhindeki davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle, istinaf nedeni yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.