İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/2159 K.2022/760

Davanın ce mahkemesince verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirkete ait iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda müvekkilinin hamili olduğu ... Bankası Zonguldak Şubesine ait 31/10/2016 keşide tarihli 5.000-TL'lik ... numaralı çekin çalındığını, çekin iptaliyle ilgili açılan davada çekin davalı faktoring şirketi tarafından bankaya ibraz edildiğinin anlaşıldığını, davalının çeki iktisapta kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunu belirterek dava konusu çekin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; dava konusu çekin ciro silsilesiyle müvekkiline intikal ettiğini, çekin karşılıksız çıkması nedeniyle çeki kendilerine teslim eden ve son ciranta olan ... tarafından çek bedelinin müvekkiline ödendiğini, bu nedenle çekin dava dışı ...'e iade edildiğini, çekin iade edildiğine ilişkin belgeyi dosyaya sunduklarını belirterek müvekkili faktoring şirketinin çekin hamili olmaması nedeniyle aleyhlerine açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalı vekili tarafından dosyaya sunulan ve dava konusu çekin iktisabına ilişkin belgelerin tetkikinde söz konusu çekin faktoring mevzuatına uygun olarak davalı tarafından iktisap edildiği, bilahare çekin karşılıksız çıkması nedeniyle davalı şirket tarafından dava konusu çekin kendilerinden önceki cirantaya teslim edildiği ve bu bağlamda davalı şirketin çekin hamili olmadığı, çekin hamilinin dava dışı ve çekte son cirosu bulunan ... olduğu,

davacı tarafından davalı faktoring şirketi aleyhine TTK 758 ve 792.maddeleri gereğince çeke yönelik istirdat davası açtığı, kanuni düzenlemeye göre istirdat davasının çekin hamiline karşı açılması gerektiği, davalı faktoring şirketinin çekin hamili olmadığı gerekçesiyle davalı aleyhine açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; bankadan verilen çek suretinde en son cironun davalı şirkete ait olması nedeniyle davayı davalı şirkete karşı açtıklarını, çekde son cironun davalı tarafından yapıldığını, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılarak yeniden hüküm verilerek yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, rıza hilafı elden çıkan çekin istirdatı istemine ilişkindir. Dava konusu çek, dava dışı keşideci tarafından ... lehine keşide edilmiş ve sırasıyla lehtar ve davacı da dahil olmak üzere diğer cirantalar tarafından ciro edilerek davalı tarafından 31/10/2016 tarihinde takasa sunulmuş, çek iptaline ilişkin İst. Anadolu 8. ATM'nin 2016/549 esas sayılı dosyasında verilen ödemeden men kararı gereğince ödenmemiştir.

Davalı; çeki kendisine ciro eden ...'den çek bedelini 07/11/2016 tarihinde tahsil ettiğini, çek aslını da 07/11/2016 tarihinde ...'e telim ettiğini iddia ettiğine ilişkin ...'e iadesine ilişkin bu kişinin de imzasını taşıyan tutanak ibraz etmiştir. Davacı vekilinin duruşmadaki beyanından dava konusu çekin yaptığı ödeme nedeniyle davacı eline geçtiği anlaşılmaktadır.

Davanın açıldığı tarih itibariyle çekin davalı elinde olmadığı anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak HMK m.327/2 göre.

"Bir kişi davada sıfatı olmadığı hâlde, davacıyı, davalı sıfatı kendisine aitmiş gibi yanıltıp, kendisine karşı dava açılmasına sebebiyet verirse, davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddi hâlinde, davalı yararına yargılama giderlerine hükmedilemez." Somut olayda davacı tarafından mahkemece verilen kesin süre nedeniyle çek istirdatı davasını son hamil davalıya dava açması kural olarak doğru olup, çekin dava dışı ...'e iade edildiği hususunun davacı tarafından davadan önce öğrenildiğine ilişkin bir delil bulunmamaktadır.

Diğer taraftan davalı ise çekin bankaya ibrazı ile tedbir kararı nedeniyle dava konusu çekle ilgili iptal davasından haberdar olduğu halde iptal davasının görüldüğü mahkemeye müracaat etmeyerek ve çekin iade edildiğine dair bilgi vermeyerek bu davanın kendisine karşı açılmasına sebebiyet verdiğininin kabulü gerekir.Bu nedenle HMK m.327/2 gereğince davalı yararına vekalet ücreti takdiri doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle,davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davanın pasif husumet nedeniyle reddine ,yargı giderinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

25/05/2022