İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/271 K.2019/205

İlk derece mahkemesince verilen ödeme yasağı verilmesi isteminin reddine ilişkin kararın davacı şirket yetkilisi tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

İhtiyati tedbir isteyen ... Dış Ticaret Limited Şirketi vekili; ...Bankası Şubesine ait, ... seri numaralı çek koçanından ... Tic. Ltd. Şti firmasına ait çek yapraklarına imza atılmadığını, meblağ ve kaşe bulunmadığını, ödeme tarihi atılmadığını, kaybettiğini, çeklerin icraya konulması yada üç şahıslara ciro edilmesi veya muhatap bankadan tahsil edilmemesi halinde mağduriyeti söz konusu olacağını, kayıp olan çek yaprakların tahsilinin önlenmesine ilişkin banka talimatı ile iptal edilmesini, muhatap bankaya tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı ve boş çeklerin doldurulmak suretiyle ibraz edildiği takdirde; hak talep eden hamile karşı İİK. 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmadığını, bu nedenlerle; çek vasfında olmayan ve dilekçede belirtilen boş çek yaprakları için ihtiyati tedbir kararı da verilemeyeceği gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı şirket yetkilisi, ... seri numaralı 19 adet çek yapraklarının kayıp olmasından dolayı bankadaki hesabının açık tutulduğunu, hesabının bloke edildiğini, hesabının kapanması için tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, TTK.nun 818/s atfıyla uygulanması gereken , 757- 764. madde hükümlerine göre zayii olan çek yaprakları için önleyici önlemler kapsamında ödeme yasağı kararı verilmesi isteğine ilişkindir.Talep dilekçesinde, çek hesaplarının davacı şirkete ait olduğu veçek yapraklarının kullanılmadıkları henüz boş oldukları belirtilmiştir. TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır.

Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. İhtiyati tedbir talebinde bulunmakta hukuki yararının bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.

Somut olayda ihtiyati tedbir talep eden, çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu açıklanmıştır.Keşideci hesap sahibinin boş çekler için ödeme yasağı kararı talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır.Bu sebeblerle ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik karara karşı ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde olmadığından ;ihtiyati tedbir talep eden şirket yetkilisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.