İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/482 K.2021/500

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 2013-2014 ve 2014-2015 bayan basketbol sezonu için geçerli olmak üzere bayan basketbol takımı forma sırt kullanım hakkını ihtiva eden sponsorluk sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmelerde kararlaştırılan bedellerin müvekkil şirketçe sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde ve tarihlerde davalı tarafa ödendiğini, sözleşmedeki sürenin dolması üzerine sponsorluk sözleşmesinin sona erdiğini ve taraflarca yenilenmediğini, ancak 2015-2016 basketbol sezonu içerisinde müvekkili şirket logosunun formalar üzerinde yer almaya devam ettiğini,

basketbol sezonu devamında davalı tarafın bahse konu formalarda yer alan müvekkili şirketin logosunun üzerine siyah bant çektiğini, bayan basketbol takımının bu surette maçlara çıkarıldığını, siyah bandın kamuoyu nezdinde protesto amacı ile kötüyü kapatma olgusu oluşturduğunu, bu bağlamda müvekkili şirketin logosunun üzerine bant çekme fiilinin şirketin itibarına verdiği olumsuz etki ile kötüleme niteliğinde olduğunu, haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek davalının bu fiilinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, davalı tarafın haksız rekabet teşkil eden fiili neticesinde vukuu bulan manevi zararlarının tazminini,

TTK m.59 çerçevesinde mahkeme kararının ilan edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili ile davacı taraf arasında 2013-2014 ve 2014-2015 bayan basketbol sezonu süresince geçerli olmak üzere bayan basketbol takımı forma sırt logo kullanım hakkı da dahil olmak üzere çeşitli reklam yerlerinin kullanımını içeren sözleşmeler akdedildiğini, 2014-2015 bayan basketbol sezonunun bitimine müteakip davacı tarafla 2015-2016 bayan basketbol sezonunda sponsorluk sözleşmesi imzalanması konusunda görüşmeler yapıldığını ve sözleşme imzalanmak üzere gerekli hazırlıkların yapıldığını, sponsorluk sözleşmesi taslağının e-mail yoluyla davacı şirkete gönderilerek ıslak imzalı bir suretinin talep edildiğini,

davacı şirket tarafından sözleşmenin ıslak imzalı suretinin müvekkili kulübe teslim edilmemişse de müvekkilinin bayan basketbol takımı forması üzerinde davacı şirketin logosunu söz konusu sezonda da kullanmaya devam ettiğini, tarafların fiilen yürüyen sponsorluk ilişkisini Ocak 2016 tarihi itibariyle sonlandırma kararı aldığını, bu kararın 16/01/2016 tarihinde davacı şirket yönetim kurulu başkanı ve müvekkili kulüp yönetim kurulu üyesi olan ...'nin sosyal paylaşım platformu üzerinden yapmış olduğu açıklama ile kamuoyuna duyurulduğunu,

bu karardan sonra söz konusu tarihte kullanıma hazırlanmış üzerlerine davacı şirketin logosunun basılı olduğu formaların lig müsabakalarında kullanılarak tüketilmesi zorunluluğu karşısında reklam alanının üzerinin bantla kapatılmak zorunda kalındığını, davacı şirket logosunun yer almadığı yeni formaların üretilmesinin kısa bir süre zarfında mümkün olmadığını, müvekkili kulübün anılan eylemi nedeniyle davacı şirket hakkında ne davacı şirketin kendi faaliyet alanının bulunduğu mecrada ne de spor camiası ve kamuoyu nezdinde olumsuz bir intiba oluşturmadığını,

bu durumun davacı şirketin ticari varlığına ve faaliyetlerine etki eder hiçbir sonuç doğurmadığını, haksız rekabet hükümleri kapsamında müvekkilinin herhangi bir hukuka aykırı fiilinin bulunmadığını, davacı yanın markasının kötülenmesi ve haksız rekabet söz konusu olmadığından manevi tazminat talebinin hukuka aykırı ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı tarafça ibraz edilen resimler dikkate alındığında siyah bandın amacının reklamın görülmemesine yönelik olduğu, kamuoyu nezdinde protesto amacı ile kötüyü kapatma olgusu oluşturacak niteliğinin bulunmadığı, fiilinin davacı şirketin itibarını kötüleme niteliğinde bulunmadığı, dürüstlük kuralına aykırı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı tarafın bahse konu formalarda yer alan müvekkili şirketin logosunun üzerine siyah bant çektiğini, bayan basketbol takımının bu surette maçlara çıkarıldığını, siyah bandın kamuoyu nezdinde protesto amacı ile kötüyü kapatma olgusu oluşturduğunu, bu bağlamda müvekkili şirketin logosunun üzerine bant çekme fiilinin şirketin itibarına zarar verdiğini, bu davranışın TTK m.54 ve 55/a-1 maddesi uyarınca haksız rekabet oluşturduğunu, bu davranışın kötüleme niteliğinde olduğunu ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalının fiilinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ve manevi zararın giderilmesi istemine ilişkindir. TTK'nun 54/2'nci maddesinde, rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız rekabet olarak düzenlenmiştir.

Bahsi geçen bu hükmün yanında Kanun'un 55'inci maddesinde dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamaların başlıcalarına yer verilmiş, hükmün (a) bendinde dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar haksız rekabet halleri olarak örnek kabilinden sayılmıştır.

Bu bent kapsamında "başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek" haksız rekabet olarak kabul edilmiştir.

Öncelikle, Kanunda haksız rekabetin oluşması için tarafların birbirlerine rakip olmalarının, haksız rekabetin oluşması için failin kendisine bir yarar sağlamasının, failin kusuru ile hareket etmesinin ve fiil nedeniyle zarar doğmasının aranmadığını belirtmek gerekir.

Somut olayda, davacı taraf, davalı ... kulübünün basketbol takımının müsabakalarda giydiği formalarda yer alan müvekkiline ait şirket logosunun üzerine siyah bant çekildiğini, böylelikle kamuoyu nezdinde müvekkili şirketin protesto edildiği ve kötüyü kapatma algısı oluşturduğu gerekçesiyle davalı ... kulübünün davranışının haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürmüş;

davalı ... ise, davacı şirketin logosunun basılı olduğu formaların lig müsabakalarında kullanılarak tüketilmesi zorunluluğu karşısında reklam alanının üzerinin bantla kapatılmak zorunda kalındığını, davacı şirket logosunun yer almadığı yeni formaların üretilmesinin kısa bir süre zarfında mümkün olmadığını, bu nedenle davacıya ait logoyu siyah bant ile kapatmak zorunda kaldıklarını, bunun taraflar arasındaki sponsorluk ilişkisinin sona ermesinden kaynaklandığını, bu durumun davacı ile ilgili olumsuz bir intiba oluşturmayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Taraflar arasındaki ihtilaf konu olmayan davalı ... kulübünün formasında yer alan davacıya ait logo üzerinin siyah bant ile kapatılması davranışının, haksız rekabet oluşturup oluşturmadığının değerlendirilmesinde öncelikle bu davranışın gereksiz yere incitici olup olmadığının tartışılması gerekmektedir. Kanunkoyucu kötüleme içeren davranışın, yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici şekilde işlenmesini haksız rekabet kabul etmiştir.

Gereksiz yere incitici beyanlar amacını aşan değer yargılarıdır; amacın aşılmasıyla yargılar, gerçek dışı veya gerçeğe uymayan, gerçekle bağdaşmayan veya gerçeğe ters hâle gelir. Ölçüsüzlük ve üslup gerçek payının mevcudiyetine rağmen eleştiri kavramı ile uyuşmuyorsa, inciticilikten söz edilir. Ölçüsüzlük hatta gerçeğe uygunluk sınırını zorluyorsa, yine gereksiz yere inciticilikten söz edilir (Bkz. TTK'nın 55'inci maddesinin gerekçesi).

Taraflar arasındaki sponsorluk sözleşmesinin sona ermesinden dolayı davalıya ait logonun üzerine siyah bant çekilmesi reklamın görülmemesine yönelik olduğu ve davalının protesto ve kötüleme amacı ile hareket etmediği anlaşılmaktadır. Buna karşılık bu davranışın davalının amacı dışında etki ve sonuçlarının da haksız rekabetin varlığı bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Böyle bir davranışın haksız rekabet olarak değerlendirilebilmesi için rekabet ortamını, bundan dolayı da ticaret hayatını etkileme ve muhatapları yönlendirme kabiliyetine sahip olması gerekir.

Davalıya ait logonun üzerine siyah bant çekilmesi davranışının süreklilik arz ettiğine ilişkin bir delil bulunmadığı gibi davacıya ait logonun görünmemesi nedeniyle bu davranışın etki ve sonuçları itibariyle üçüncü kişiler nezdinde davacıyı küçültücü nitelikte olmadığı, ticaret hayatını etkileme ve muhatapları yönlendirme kabiliyetine sahip bulunmadığı anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.