İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/74 K.2021/249

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı ...'ın ekmek üretimi yaptığını ve diğer davalılarla birlikte meslek odasının belirlediği, asgari fiyatın ve piyasanın çok altında fiatla ekmek satışı yaparak haksız rekabete sebep olduklarını belirterek haksız rekabetin tespiti ve menî ile hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ...AŞ vekili; aynı konuda davacı tarafından davalılardan UCZ Mağ. dışındakilerle ilgili olarak Bakırköy 2.ATM nin 2017/741 esas sayılı dosyası ile de dava açıldığını,davacının tek bir dava açması gerekirken 2 ayrı dava açmasının derdestlik ilkesine aykırı olduğunu,davacı derneğin dava ehliyeti bulunmadığını, ayrıca ekmekte taban değil tavan fiyatın belirlendiğini,ucuza ekmek satmanın haksız rekabet oluşturmaya -cağını,ekmeğin üretim maliyetinin de afaki olduğunu,ayrıca kendilerinin üretici ve nihai satıcı olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

2-Davalı ... vekili, haksız rekabete ilişkin dava açma hakkının durumun öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl olduğunu, Silivri Bölgesinde azami satış tarifesi altında ekmek satışının uzun yıllardan beri yapıldığını,zamanaşımı süresinin geçtiğini,belirlenen ekmek maliyetinin veriye göre değiştiğini, serbest piyasa ekonomisi gereğince üretim maliyetinin aşağıya çekilerek ucuza ekmek satılmasının haksız rekabet oluşturmayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

3- Davalı ... A.Ş vekili,Silivri Sulh Hukuk Mahkemesinin değişik İş dosyasındaki ekmek üretim maliyeti için hesaplamanın gerekli parametler dikkate alınmadan yapıldığını, serbest piyasada ekmeğin üretim maliyetinin aşağıya çekilmesi ve rakiplere karşı avantaj sağlıyor olmanın haksız rekebat oluşturmayacağını davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ

Ekmeğin birim fiatının hesaplaması sonucunda çıkan bedel altında davalıların satış yapıyor olmasının TTK 54 maddesi gereğince haksız rekabet oluşturması nedeni ile TTK 56/1 md.si gereğince haksız rekabetin tespiti ve menîne , hüküm özetinin Silivri'de yayın yapan yerel gazetelerden birinde ilanına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

1-Davalı ... vekili; işbu davanın Bakırköy 2.AT M nin 2017/741 esas sayılı dosyası ile mükerrer olduğunu,ayrıca Bakırköy 2.ATM nde alınan rapora itibar edilerek karar verildiğini,alınan o raporda bilirkişi seçiminin hatalı olduğunu,TTK 55/1-a-6 daki unsurların incelenmediğini,gerek fırıncı gerek marketlerin ucuza ekmek satışının hukuka uygun olduğunu,ayrıca odaların tarife düzenleme ve ekmek fiatının belirleme yetkisi bulunmadığını,müvekkilinin tedarikçi olduğunu , üretici ve nihai satıcı olmadığını bu hususunda kararda irdelenmediğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davalı ... A.Ş.vekili, hükme esas alınmayacak nitelikteki başka bir dosyada alınan kök ve ek raporla karar verilmesinin usulsüz olduğunu,Ticaret Bakanlığının 01.10.2018 tarihli açıklamasında yönetmelik gereğince azami fiat tarifesi ile halkın ekmek alabilmesinin düzenlendiğini,

hukuka aykırı bir eylem bulunmadığını,Bakırköy 2.ATM 2017/741 esas sayılı dosyası ile alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını davacının fiat tarifesi altında satış yapıp yapmadığı ihtilaf konusu iken maliyet fiyatının araştırılmasının hatalı olduğunu,davalının TTK 54 md.si gereğince dürüst davranış kuralına aykırı bir hareketi bulunmadığını ,davalının ekmeğin maliyet fiatını belirleyecek konumda olmadığını,davalının fiyat tarifesine uygun ekmek satışının rakipler ve müşteriler arasında aldatıcı ,tüketici yada rakipleri aldatıcı bir uygulaması bulunmadığını,

davacı derneğin dava açma ehliyeti bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. 3-Davalı ... vekili,davanın mükerrer açıldığını,alınan bilirkişi raporunun eksik olduğunu,haksız rekabetin fırıncılar odası tarifesi ve ortalama maliyet fiatına göre değil üretci ve satıcının maliyetine göre hesaplanması gerektiği,serbest piyasa ve serbest rekabetin bunu gerektirdiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava haksız rekabetin tespiti ve meni davasıdır. İlk derece mahkemesince davalılardan ...

A.Ş nin davanın Bakırköy 2. ATM 2017/741 E sayılı dosyasında açılan dava ile işbu dava arasında derdestlik itirazında bulunduğu halde ilk derece mahkemesince bu konuda bir değerlendirme yapılmaksızın, Bakırköy 2.ATM 2017/741 esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna itibar edilerek ekmeğin birim başına maliyeti hesaplanıp belirlenen fiyatın haksız rekabet olduğu gerekçesi ile haksız rekabetin tespiti ve menine karar verilmiştir.

Davalılar ... ve ...A.Ş nin derdestlik itirazını ileri sürdükleri Bakırköy 2. ATM nin 2017/741 esas 2017/782 karar sayılı kararının İstanbul BAM 13. HD 2018/1841 esası 2020/533 karar sayılı ilamı ile ;Bakırköy 3.ATM nin 2017/733 esas sayılı dosyasında da dava açıldığı ve davalı ...'ın derdestlik itirazında bulunduğu halde mahkemece olumlu olumsuz bir karar verilmediği, her bir davalının fırın işletmecisi, tedarikçi ve satıcı olduğu,

tedarikçinin ekmeği kaç liradan aldığı ve davalı satıcıya kaç liradan sattığı , bu konuda mahkemece her bir davalı yönünden değerlendirme yapılmaksızın ve deliller toplanmadan karar verilmiş olmakla HMK nın 353(1)a-6 kapsamında kalan kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Derdestlik 6100 sayılı HMK'nın 114/I-ı. maddesinde olumsuz bir dava şartı olarak düzenlenmiş olup, davanın görülmekte olması anlamına gelmektedir. Derdestlik nedeni ile davanın reddi üç koşula bağlıdır.

Bunlar; davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması,birinci davanın görülmekte olması ve daha önce açılmış ve görülmekte olan dava ile ikinci davanın yani bu davanın aynı olması şeklinde sayılabilir. Bir dava ile görülmekte olan başka bir davanın aynı dava olduğunu söyleyebilmek için ise, maddi anlamda kesin hüküm gibi her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve konusunun aynı olması gerekir.

Diğer dava dosyası ile derdestlik dava şartının mevcut olup olmadığı hususunda bir karar verilmesi gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporu derdestlik iddiası ileri sürülen dava dosyasında alınmış ve bu bilirkişi raporunun alındığı dosyada verilen hüküm İstanbul BAM 13.Hukuk Dairesinin 2018/1841esas-2020/533 karar sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.Benzer de olsa ,bir başka dosyada alınan bilirkişi raporu hükme esas alınamayacağından davalılar vekilinin buna yönelik istinaf nedeni yerinde görülmüştür.Sonuç itibariyle, hükme tesir edecek delillerin toplanıp değerlendirilmediği sonucuna varıldığından açıklanan nedenler ile davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile,

kararın kaldırılmasına,davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.