İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/75 K.2019/182

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin yetkilisi ... 06/03/2018 günü 19:00'da şahsına ait ... plakalı aracı park ederek ayrıldığını, geldiğinde bagajdaki çantaların yerinde olmadığının görüldüğünü, durumu polise haber ettiğini, hırsızlık sonucu müvekkili şirkete ait "...-.... seri nolu" faturaların zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, faturaların araç içerisinde bulunmasının uygun olmadığı zayi olma sebebinin kanunda sayılan sebepler dışında tamamen davacının ihmali davranışlar ile olmasından dolayı davacının zayii belgesi verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili.

İlk Derece Mahkemesinin faturanın zayi olma sebebinin kanunda sayılan sebepler dışında olduğuna ilişkin gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu, zayi olma sebebinin müvekkilinin ihmali davranışları neticesinde gerçekleştiği kanaatinin doğru olmadığını, çalışan faturaların müvekkilinin iradesi dışında kötü niyetli kişilerce kullanılarak piyasaya sürülmesi sonucu iyi niyetli üçüncü kişilerin mağdur olmalarına neden olacağı, hırsızlık olayının gerçekleştiği tarihte şirketin sahibinin, tek sorumlusu ve genel müdürü olan şirket yetkilisinin dava konusu fatura koçanın çalıştığı ve hükümsüz olduğuna dair yerel bir gazetenin ilan verdiğini,

bu ilanda faturaların seri ve sıra numaralarının da ilan edildiğini, müvekkilinin 16.03.2018 tarihinde Büyükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne vermiş olduğu dilekçe ile hırsızlık olayı sonucu faturaların çalındığını bildirdiğini, Vergi Usul Kanunu'nun 227. ve 253. maddeleri uyarınca müvekkilinin düzenlediği faturaları ilgili bulunduğu yılı takip eden takvim yılı başından başlayarak 5 yıl süreyle muhafaza etmeye mecbur olduğunu, müvekkilinin Vergi Usul Kanunu madde 13'de düzenlenen mücbir sebepler dolayısıyla dava konusu faturalarını muhaaza yükümlülüğünü yerine getiremeyeceğini,

bu sebeple İlk Derece Mahkemesi'nce verilen davanın reddine ilişkin kararın ortadan kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması,

diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Somut olayda, davacının kullanılmış fatura koçanının araç bagajı içinde çalındığının iddia edildiği, tacirin araç içinde zayii belgesi talep ettiği faturalarını bırakması nedeniyle tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin kabulü gerekmektedir.TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda davacının, gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, kendi kusuru ile iddiaya konu olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği,

anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair karara yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.