İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/1236 K.2021/1120

Davanın reddine dair kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, tekstil sektöründe faaliyet gösteren müvekkilinin 01/08/2016 günü evinden işine gitmek üzere metrobüse bindiğini, Merter durağında metrobüsten indiğinde sırt çantasındaki cüzdanının,dava konusu çekin de aralarında olduğu 4 adet çekin, 4.200- Dolar ve 1.200 Euro paranın, ehliyet ve pasaportunun çalınmış olduğunu fark ettiğini, derhal en yakındaki polis ...ine giderek durumu bildirdiğini ve şikayetçi olduğunu, söz konusu çekler ile ilgili olarak Bakırköy 2. ATM'nde 2016/761 Esas nolu hasımsız çek iptali davasını açtıklarını, bu dosya üzerinden ödeme yasağına ilişkin tedbir kararı verilerek ilgili bankalara bildirildiğini,

ancak davaya konu ...

Bankası Osmanbey Şubesi'ne ait ... nolu 21/09/2016 keşide tarihli 1.833-USD çekin davalı tarafından ibraz edildiğini, ancak herhangi bir işlem yapılmadığını, söz konusu çekin halen davalının elinde bulunduğunu, dava konusu çekin meşru hamilinin müvekkili olduğunu, çek ile ilgili ödeme yasağı bulunmasına rağmen davalının dava konusu çeki tahsil amacıyla bankaya ibraz ettiğini, davacının bu çeki iktisapta ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunu belirterek, çek bedelinin çek keşide tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekiline dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı tarafından, içinde dava konusu edilen ...

Bankası, Osmanbey Şubesi ... nolu 21/09/2016 vade tarihli 1.833,00 USD bedelli çekinde bulunduğu 4 adet çekin, rızası hilafı dışında elinden çıktığı iddiası ile Bakırköy 2 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/761 Esas Sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığı, yargılama sürecinde muhatap banka tarafından çekin ibraz edildiği bilgisi verildiği, mahkeme tarafından davacıya çek istirdatı davası açması için süre verildiği, davacının da huzurdaki istirdat davasını açtığı,davacının ticari defterlerinin incelenmesinde, dava konusu çekin 10/06/2016 tarihinde dava dışı ....ld.

Şti.’den giriş yapıldığı, çekin herhangi bir firmaya çıkış kaydının görülmediği, hırsızlık olayından sonra çekin Şüpheli Tic. Alacaklar hesabının altında, çalınan çekler hesabında takip edildiği, muhatap banka olan ...

Bankasının 05.12.2018 tarihli cevabi yazısında “çekin iptal durumunda olduğu” bilgisinden, çekin ödendiği ve keşideci tarafından muhatap bankaya iade edildiğinin anlaşıldığı, davalı tarafın dava konusu çeki iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğuna dair delil sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili;ciro silsilesinin gerçek olup olmadığının araştırması yani davalının ağır kusurlu/kötüniyetli olup olmadığının araştırmasının yapılmadığını, .... Şti firmasının gerçekte var olmayan bir firma olduğunu, söz konusu çekin davalı tarafından .... Şti'nden alınmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, zira .... Şti. firmasının faaliyeti bulunmadığını, ayrıca ... Şti firması ile davalı arasında davaya konu çeki edinecek şekilde herhangi bir ilişki bulunmadığını, bu hususun da araştırılmadığını belirterek kararın kaldırılmasına, Bakırköy 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/419 esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 792. maddesine dayalı olup elden çıkan çekin bedeli hakkında istirdat talebine ilişkindir.

TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.

Genel kural böyle olmakla birlikte somut olayda ; davacının istirdadını talep ettiği çekin ve diğer çeklerin aynı şirketlerin cirosuyla ,sonuç olarak ... şirketine geldiği ve ... tarafından ...'a ciro edildiği ve ... tarafından ibraz edildiği ancak çek zayii davasında verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle tahsil edilemediği anlaşılmaktadır.Yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davaya konu çekin davacıya ticari ilişkisi nedeniyle keşideci tarafından verildiği ve davaya konu çekin rızası dışında davacının elinden çıktığı sabittir.Dairemizde ve diğer dairelerde yapılan istinaf incelemeleri sırasında,

ciro zincirinde bulunan bazı şirketlerin pek çok dosyada davalı sıfatını haiz olduğu ve istirdat davalarının davalısı oldukları tesbit edildiğinden ,davalı da sorgulandığında pek çok soruşturma ( 19 sayfa Savcılık ,İst.BAM Dairelerinde 3 sayfa kadar dava dosyası listesi eklenmiştir.) ve benzer dava dosyaları bulunduğu tesbit edilmiştir.Bu durumda kaybolan tüm çeklerin aynı ciro zinciriyle davalıya geçmesi ve benzer olaylar nedeniyle pek çok soruşturmaya muhatap olmak tesadüf ile izah edilemeyeceğinden davalının dava konusu çeki iktisabında ağır kusurlu bulunduğunun kabulü gerekmiştir.

Davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde görüldüğünden ,başvurusunun kabulüne kararın kaldırılmasına ,yeniden hüküm verilmesine ,dava konusu çek ibraz edildiğinde ödenmese de icra takibine konu edildiği,banka yazısında ödendiği bildirilmekle çek bedelinin dava tarihinden itibaren faiz işletilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

08/07/2021