İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/601 K.2022/1589

Davanın kısmen kabul-kısmen reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı şirket ile aralarında ...

AVM'nin kiralama işlerini yapmak üzere şifahi olarak anlaşıldığını; ancak bu anlaşma gereği hizmet bedellerinin bir kısmının ödenmediğini, sözleşme bedeli toplam kiralama dönemi için 150.000- TL + KDV olduğunu, aynca Erzurum'a seyahat ve konaklama giderlerini de davalının ödeyeceğini, ayrıca AVM'nin farklı bir şehirde bulunması hasebiyle o şehirde konaklayacak bir çalışanı (...'yı) da görevlendirdiklerini ve onun da giderlerinin davalı yanca ödenmesi konusunda anlaştıklarını, bu bedeller için toplamda 65.000-TL'lik fatura edilen alacağın davalı yanca ödendiğini,

ancak bakiye 85.000-,00 TL'nin kiralama danışmanlığı ücreti olarak ödenmesi gerektiğini ve aynca 5.000-TL + KDV olarak da ... isimli çalışana ödenen üerciin geri alınması amaçlı olmak üzere toplamda 90.900-TL lik ödemenin yapılmadığını,alacağın tahsili için İstanbul ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, ancak davalının itirazı ile takibin durduğunu, itirazın iptaline,takibin takip talebinde belirtilen ticari faiz oranı ile birlikte devamına, davalı borçlu aleyhinde icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili,Taraflar arasındaki anlaşmanın 150.000-TL + KDV değil toplam kiralama donemi için KDV dahil 125.000-TL olduğunu, bu bedelin de davacının personellerinin otel ve uçak biletleri ile birlikte fazlasıyla ödendiğini, konaklama ve seyahat giderlerine ilişkin bir ödeme yapılmayacağını, o nitelikle bir anlaşma bulunmadığını, hatta bir görevli personel tahsis edilmesi ve ona ödeme yapılması hususunda da bir anlaşma yapılmadığını, bu nedenlerle davacının davasının reddi gerekliğini beyan ettiğini, davacının işini gereği gibi yapmadığını, AVM'nin yeterli doluluk oranına ulaşmasından evvel işi bıraktığını,

hatla anlaşmalarının 5.9.2013-5.9.2016 dönemi için geçerli olmasına rağmen davacının bu tarihlerden çok evvel Erzurum'a dahi gelmeyi bıraktığını,haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddini, davacının kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının kendi ticari defter kayıtlarına nazaran 25.06.2014 takip tarihi itibarıyla davalı yandan 90.900-TL alacaklı olduğunun belirlendiği, davalının kendi ticari defter kayıtlarına nazaran 25.06.2014 takip tarihi itibarıyla davacı yana 59.999,94-TL borçlu olduğunun belirlendiği, davalı yanın 2014 yılı BA/BS formlarında, davacı tarafça düzenlenen 6 adet belge kapsamında KDV hariç 76.269--TL tutarında faturanın işleme alınarak Vergi Dairesine bildirildiği tespit edildiği, Her ne kadar davalı tarafça; davacı tarafın üstlendiği aracılık faaliyetini usulünce yerine getirmediği iddia edilmişse de;

davalının davacı tarafından düzenlenen faturalardan 59.999,94-TL tutarındaki faturaları ticari defterlerine kaydettiği, bu faturalara süresinde itiraz ve iade ettiğine ilişkin savunma ve delil ileri sürülmediği, KDV hariç 76.269-TL tutarında faturanın işleme alınarak vergi dairesine bildirildiği nazara alındığında; taraflar arasında ticari ilişki ve hizmetin yerine getirildiğinin davacı tarafça ispat edildiği; ancak davalı tarafça fatura bedellerinin ödendiği hususunun ispatlanamadığı, davalının dinlenen tanık anlatımlarına itibar edilmediği,

davalı yanca hizmetin ayıplı yerine getirildiği iddiasına ilişkin davacı tarafa gönderilmiş bir ihtarının ya da karşı koymasının bulunmadığı, davacı yanın beyan edilen fatura bedelleri olan 89.997,42-TL' ye ilişkin hizmeti yerine getirdiği ancak davalı yanca bedelleri ödenmediği anlaşılmış olup; davalı yanın İstanbul ...

İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyasında itirazının kısmen iptaline ilişkin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine ve ayrıca koşulları oluştuğundan davalı yan aleyhine asıl alacağın %20'si üzerinden hesap edilen icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, Davacı ile Müvekkil şirket Erzurum Vakıflar Bölge Müdürlüğünden ihale ile 05.09.2013-05.09.2016 tarihleri arasında 3 yıllığına ihale ile kiralanan Alışveriş Merkezinin tamamının Türkiye ve Dünyada tanınan kurumsal markalara alt kiracı olarak kiralanması için davacı şirketin yetkilisinin Konaklama ve ulaşım masrafları davacı şirkete ait olup KDV dahil 125.000-TL bedel karşılığında anlaştıklarını, davacı şirketın kiralama işinde başarısız olup sayısı beşi geçmeyecek sayıda kiralama yapabildiğini, AVM yi açılışa hazır hale getiremeyip kiralamayı tamamlamadan hizmete son verdiğini,

davacı tarafın masraflar hariç 150.000-TL +KDV ücret kararlaştırıldığı beyanları gerçeği yansıtmamakta olup KDV dahil kesilen faturalar ve tahsilat beyanlarındaki miktarın KDV dahil olduğu, anlaşılan rakam masraflar davacıya ait olmak üzere KDV Dahil 125.000- TL olduğunu, alacaklı olduğunu iddia eden davacı şirketın üzerine düşen hizmetini yerine getirmediğini, teknik koordinatörlük hizmeti de vermediğini, içeriğini kabul etmedikleri borca konu faturaları kestiklerini,AVM nin açılışının ötelenmesinin davacı tarafın iddia ettiği gibi mimari değişikliklerden kaynaklanmadığını,

Davacı şirketin yeterli sayıda kiralama yapamaması nedeniyle kiracı sayısı açılabilir seviyeye gelmediği için ötelendiğini, belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Açılan dava, AVM İşletme kiralama yönetim danışmanlığı hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olayda taraflar arasında davalı tarafın Erzurum Vakıflar Bölge Müdürlüğünden ihale ile kiraladığı ...

AVM'nin işyeri ve mağazalarının kurumsal markalara kiralanabilmesi için şifahi olarak anlaştıkları, bu hususun tarafların kabulünde olduğu, yapılan sözleşmenin mahiyeti itibariyle hizmet sözleşmesi olup kesilen faturaların hizmet faturası oldukları, tarafların sözleşme bedeli üzerinde anlaşamadıkları, Davacı tarafın sözleşme bedeline ilişkin iddiasının yol ve konaklama masrafları hariç 150.000 TL + KDV olmasına rağmen davalı tarafın bunu kabul etmeyerek sözleşme bedelinin KDV dahil 125.000- TL olduğunu iddia etmekte olduğu,

davacı tarafın yazılı olmayan emlak hizmet sözleşmesine göre kararlaştırılan ücretin daha fazla olduğunu ispat yükü altında olduğu fakat bu hususu ispata yönelik yazılı ve somut bir delil ibraz edemediği anlaşılmaktadır.

Ayrıca davalı taraf, davacının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini ve verilen hizmetin ayıplı olduğunu, işyerlerinin tamamının kiralanmadan davacının işi sona erdirdiğini, AVM'nin bu nedenle açılışının ertelendiğini beyan etmesine rağmen bu konuda davalı tarafça herhangi bir yazılı bildirim yapılmadığı dosya muhteviyatı ile sabittir.

Somut davada, Davacı taraf, sözleşme bedelinin KDV dahil 65.000- TL'sinin ödenmesine rağmen 85.000 TL bakiye alacağın ve teknik danışmana ödenmesi gereken 5.000 TL+ KDV'nin ödenmediğini ileri sürmüştür. Hizmet bedelinin ispata yarar yazılı bir delil dosyada bulunmamaktadır. Hizmet bedelinin ne miktar olduğu da HMK 200 gereği yazılı delil ile ispatlanmalıdır.

Tarafların incelenen ticari defterlerine göre davacı tarafın davalıdan 90.900-TL alacaklı olduğu, davalı yanın davacı yana 59.999,94-TL borçlu olduğunun belirlendiği, takibe konu 7 faturadan 01.04.2014 tarih, ... numaralı, 15.000- TL, 15.04.2014 tarih, ... numaralı, 10.000- TL ve 15.04.2014 tarihli ... numaralı 5.900-TL bedelli faturaların haricinde tüm faturaların tebliğ edildiği ve ihtirazi kayıt veya itiraz olmadan davalı defterlerine kaydedildiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca alınan hizmet bedellerinin bildirimi ile ilgili olarak Bayrampaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 07.12.2018 tarihli cevabi yazısında davalı şirketin 2014 yılı tüm dönemleri kapsayan BA-BS formlarında fatura bazında inceleme yapılmaksızın KDV hariç 76.269-TL tutarında beyanname verildiği beyan edilmiş olup yine Bayrampaşa Vergi Dairesinin 24.06.2019 tarihli cevabi yazısında faturaların tarh dosyasında mevcut olmadığının bildirildiği görülmektedir.

Davalı şirketin cari hesap cetveli ile sunulan toplam beyanname miktarı karşılaştırıldığında beyannamenin 2014 yılı dönemini kapsadığı, bu nedenle takibe konu edilmeyen ve ödenen faturaları da içerdiği ve ayrıca davacı tarafça yapılan ödemelerin de mahsubunun her iki yanın ticari defterlerinde yapıldığı, mahkemece 2014 yılında davacı tarafça düzenlenen tüm faturaların davalı tarafından BA formunda bildirilmediği, davalının ticari defterlerinde kayıtlı bulunan davacı faturalarının BA formunda bildirildiği anlaşılmaktadır.

2014 yılında davalı,davacıdan 6 adet belge ile 76.269-TL lik hizmet alımı yaptığını bildirmiş olup kdv dahil karşılığı 89.999.94-TL ye tekabül edip 30.000-TL davalı ödemesi düşüldüğünde davalı ticari defterlerinde kayıtlı bulunan 59.999,94-TL alacak miktarına ulaşılmaktadır.Alacağın davalı ticari defterlerinde kayıtlı borç miktarı ile sınırlı olarak ispatlandığının kabulü gerekirken icra takibine konu edilen tüm faturalara ilişkin alacak için kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Her ne kadar davalı taraf davacının üstlendiği edimi gereği gibi yerine getirmediğini ve süresinden önce işi yarım bıraktığını iddia etmiş ise de işin tamamlanması veya işin gereğinin yerine getirilmesine yönelik bir ihtarda bulunmamış aksine sözleşme gereği düzenlenen faturalar itirazsız olarak ticari defterlere kaydedilmiş olmasına göre Davacı tarafın 59.999,94-TL alacağı olduğu ve hizmetin yerine getirilmiş olduğunun kabulü gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, istinaf yoluna başvuran Davalı vekilinin istinaf nedenleri takibe konu fatura miktarları yönünden yerinde olduğundan yapılan başvurunun kabulü ile kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.