İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/952 K.2023/234

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı asil; davalı...Ltd. Şti.'nin kendisiyle sözleşme yaparak ve diğer davalı ...Ltd.

Şti.'ye fatura kesmek suretiyle Çin malı matbaa kalıp makinesi sattığını, satış bedelinin 91.000-TL olduğunu, ancak faturaya 53.100-TL yazıldığını, davalılara 10.000-USD nakit verdiğini, 25.000-TL vadeli çek verdiğini, bunların dışında sözleşmeye göre üç tane 5.000-TL ve iki tane de 15.000-TL ödeme kararlaştırdıklarını, satılan makinenin bir süre sonra arıza yaptığını, davalı şirketin bir kaç defa eleman gönderdiğini ancak arızayı gideremediklerini, tamir için 10.000-USD verilmesi durumunda Çin'den eleman getireceklerini söylediklerini, davalıların kendisine ayıplı mal satmaları nedeniyle zarar ettiğini,

fatura edilmeyen 46.000-TL fazladan ödemesi bulunduğunu belirterek 91.000-TL tutarlı zararının tespitini, ayıplı makinenin çalışmadığı her gün başına meydana gelen zararının tazminini, ayıplı malın davalıya iadesini, ödediği paranın geri verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

1-Davalı...Ltd. Şti vekili; dava konusu makinenin sadece satışına aracılık ettiğini, bütün işlemlerin diğer davalı ...Ltd. Şti. ile davacı arasında yapıldığını bu nedenle kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, davaya konu makinenin taşınırken makinenin kilitlenmesi gereken yerlerinin davacı tarafından kilitlenmediğini, bu nedenle makinede zarar oluştuğunu, makinede meydana gelen zararın onarımı için davacının yetkili servis olan dava dışı ...

A.Ş.'nin talep ettiği bedeli ödemekten kaçınmak için sorumluluğu kendilerinin üzerine yüklemeye çalıştığını, davacı tarafın makineyi yaklaşık altı ay kullandığını, makinede gizli ayıp olması durumunda bu sürede ayıbın ortaya çıkması gerektiğini, davacı tarafın makineyi süresi içinde gözden geçirme ve bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2-Davalı ...Ltd. Şti tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, bilirkişi incelemesinde davacıya satılan makinenin gizli ayıplı olduğunun tespit edildiği, davacının yaptığı toplam ödemenin 44.500-TL olduğu, 6098 sayılı TBK m. 229 göre satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme hakkını kullanmakta hukuki yararı bulunduğu, ayrıca davacının dava dışı ...

A.Ş.'ye dava konusu makinenin tamiri için ödediği 13.669,59-TL yedek parça ve tamir bedelini davalılardan alabileceği, 26.04.2017 tarihli ikinci bilirkişi raporunda davacının ticari defterlerine göre makinenin kullanılmadığı 2014 - 2015 döneminde davacının ticari zararının oluşmadığının tespit edildiği, davacının 16.05.2018 tarihli ıslah dilekçesinde 91.000-TL tutarlı zarar talebini 13.669,59-TL tamir bedeline düşürdüğü,

ayıplı makinenin çalışmadığı her gün başına meydana gelen zararının tespiti talebini yatırılan harç üzerinden uğranılan ticari kayıpların davalılardan müteselsilen alınarak müvekkile verilmesi şeklinde tekrar ettiği, ancak ıslah dilekçesinde ayıplı malın iadesi ile ödediği paranın da tarafına iadesi talebi hakkında bir açıklamada bulunmadığı, davacının verdiği 16.05.2018 tarihli ıslah dilekçesinde ayıplı malın iadesi ile ödediği paranın tarafına iadesi talebi hakkında bir açıklamada bulunmamasının ıslah yoluyla davanın geri alınması olarak değerlendirilemeyeceği, bu hususta davalının açık rızasının bulunmadığı,

davacının ayıplı malın iadesi ile ödediği paranın tarafına iadesine karar verilmesine ilişkin taleplerinin devam ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının ödediği 44.500-TL'nin davalılar ...Ltd. Şti. ve ...Ltd. Şti.'den müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davacının yaptığı 13.669,59-TL onarım masrafının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, dava konusu ayıplı malın davalı ...Ltd.

Şti.'ye iadesine, davacının günlük kazanç kaybı ve zarar talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davanın bilirkişi raporu doğrultusunda 13.669,59-TL onarım bedelinin ödenmesi olarak ıslah edildiğini, mahkemece sadece 13.669,59-TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken bunun yanında cihazın davalıya iadesine satış bedelinin davalılardan tahsiline de karar verildiğini, kararın hatalı olduğunu, sadece 13.669,59-TL tamir bedeli yönünden davanın kabul edilmesi gerektiğini, müvekkilinin ticari hayatına bahsi geçen cihazla devam ettiğini ve kararın müvekkilinin mağduriyetine yol açtığını belirterek kararın kaldırılmasını ve 13.669,59-TL yönünden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı dava dilekçesinde davalılardan satın aldığı cihazın ayıplı olduğunu iddia ederek cihazın satıcıya iadesi ile satış bedelinin ödenmesini, ayıplı cihaz için yapılan onarım harcaması ve ayıplı cihazın kullanılamamasından kaynaklanan maddi zararının tazminini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının 10/05/2018 tarihli dilekçesi ile ayıplı cihazın satıcıya iadesi ve satış bedelinin ödenmesine ilişkin talebinden feragat edilmediği, davalı tarafça 10/05/2018 tarihli talebe itiraz edildiğinden bu talep yönünden davanın geri alındığının da kabul edilemeyeceği gerekçesiyle satış bedelinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, cihazın davalı ...Ltd Şti'ye iadesine, 13.669,59-TL onarım masrafının davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Kural olarak talep sonucunun azaltılması kısmi feragat yoluyla veya davanın geri alınması yoluyla yapılabilir. Davacı tarafından ibraz edilen 10/05/2018 tarihli dilekçede cihazın tamir edilmesi ve kullanılması nedeniyle bedelin iadesi söz konusu olmayacağı, davaya ilişkin talebin 13.669,59-TL onarım bedeli ile sınırlı kaldığı belirtilerek, onarım bedeli yanında tespit edilecek diğer zararın tazminini talep etmiştir.

Bahsi geçen dilekçenin içeriğinden anlaşıldığı üzere davacı talebini onarım bedeli ve cihazın kullanılamamasından kaynaklanan zarar ile sınırlandırmış, ayıplı malın iadesi ve bedelin geri verilmesi ile ilgili herhangi bir talepte bulunmamıştır.

Davalı tarafça bu beyana muvafakat edilmediğinden davacının ayıplı malın iadesi ve bedelin geri verilmesi talebi ile ilgili beyanı HMK 123. maddesinde düzenlenen davanın geri alınması olarak kabul edilemez ise de davacının bu beyanı ile dava dilekçesindeki talebin sınırlandırılması yoluyla kısmi feragatte bulunulduğunu kabul etmek gerekir. Doktrinde buna talep sonucunun daraltılması (azaltılması) da denilmektedir.

Tam veya kısmi feragat için karşı tarafın iznine ve ayrıca bunun için ıslah yoluna başvurulmasına gerek yoktur. (Baki Kuru - Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt IV, 6. Baskı, İstanbul 2001, s.4048-4049).

Bu durumda talep sonucunun azaltılan kısmı olan ayıplı malın iadesi ve bedelin geri verilmesi talebi yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken satış bedelinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, cihazın davalıya iadesine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; ayıplı malın satıcıya iadesi ile satış bedelinin geri verilmesi talebi bakımından davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, bu talep yönünden davanın kabulü doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına,

bahsi geçen hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davanın kısmen kabulüne, 13.669,59-TL onarım masrafının davalılardan tahsiline, davacının cihazın kullanılamamasına dayalı tazminat talebinin reddine, ayıplı malın satıcıya iadesi ile satış bedelinin geri verilmesi talebi bakımından davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.