İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/970 K.2021/1078

Milletlerarası yetki itirazının kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacı ile davalı firma arasında İtalya Venedik - Ambarlı metro yüklemesi işi nedeniyle yükü teslim edeceği diğer dava dışı firma arasında gecikmeden kaynaklanan sorun meydana geldiğini ve bu gecikmeden dolayı davacının kusuru olmamasına rağmen yükü taşıyan davalının yalan bilgi vermesi ve yola çıkmayan geminin yola çıktığı söylendiğinden ... firmasının ... ile sorun yaşamasına neden olduğunu meydana gelen zararların davacıya kusuru olmamasına rağmen fatura edildiğini ve davacının bedeli Unitrade'ye ödediğini, rücuen ödemiş olduğu bedeli kusuru olan davalı taraftan istediğini, bu kapsamda davalı hakkında İst.

Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davanın, İtalya'nın Venedik Limanından İstanbul Ambarlı’da bulunan Marport Limanına deniz yolu ile taşınan 1 konteyner “şarap” emteasının deniz yolu taşınmasında yaşanan gecikme nedeniyle, dava dışı firmaya yapılan ödeme iddiasına dayalı rücu davası olduğunu,taşıma senedi ile yapılan taşımalarda uyuşmazlık halinde yetkili mahkeme için de taşıma senedi hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davacının taşıma senedine göre gönderilen olup, taşımaya ilişkin konişmentonun hamili olarak navlun sözleşmesinin tarafı haline geldiğini,

TTK'nın 1237. maddesi uyarınca taşıyan olan müvekkili ile konişmento hamili olan davacı arasındaki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağını, navlun sözleşmesinin 26. Maddesinde taşıma senedinden kaynaklanacak tüm uyuşmazlıklarda, yetkili mahkemenin ise Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunun taraflarca kabul edilerek diğer tüm mahkemelerin yetkisinin ortadan kaldırıldığını,dava konusu taşımada yabancılık unsuru bulunduğunu belirterek, MÖHUK'un 47. maddesi uyarınca davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taşımanın İtalya Venedik Limanından Ambarlı Limanı'na yapıldığı,konişmentonun Seago Line AS tarafından imzalandığı, yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, konişmentonun 26. maddesindeki yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin Londra'daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemeleri olduğunun kararlaştırıldığı,yetki klozunun halefiyet hükümlerine göre davacıyı bağladığı gerekçesiyle, davalının milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili;yazılı olma şartına uymayan yetki sözleşmesinin MÖHUK'un 47. maddesi gereğince geçersiz olduğunu, yetki şartında Amerika ve İngiltere olarak birden fazla yetkili mahkeme bulunduğunu, konişmentonun 26. maddesinde taşıycı şirketin yargı denetimine olanak verecek şekilde belirlenmediğini, davalı acente olup yetki sözleşmesi yapılabilmesi için geçerli bir yetki belgesi bulunması gerektiğini, yetki şartının bu yönden de geçersiz olduğunu, sözleşmenin ifa yerin Türkiye olması nedeniyle mahkemenin yetkili olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Somut olayda; uyuşmazlık konusu taşımanın İtalya Venedik Limanından İstanbul Ambarlı Limanı'na yabancı bayraklı gemi ile yapıldığı, taşımaya ilişkin konişmentonun ...

AS tarafından imzalandığı, yabancı bir şirket olduğu,uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, davalı tarafından düzenlenen konişmentonun 26. maddesindeki yetki şartında, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklara bakmaya yetkili mahkemenin Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğu düzenlenmiştir.Taşıma senedi ile yapılan taşımalarda uyuşmazlık halinde uygulanacak hukuk ve yetkili mahkeme için de taşıma senedi hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta da düzenlenmiş olan konişmento, tarafların hak ve borçlarını gösterir bir belge olup, bu belgenin 26. maddesinde İngiliz Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair açık bir düzenleme bulunmaktadır.

TTK'nın 1237/1. maddesi uyarınca taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkide konişmento esas alınır.MÖHUK 47. maddesine göre, yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür.

Yetki şartının geçerli olması için; uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir. Davacı, gönderilen sıfatıyla işbu davayı açmış olup, taşımayı düzenleyen konşimentodaki hükümler, davacıyı da bağlayıcı niteliktedir.

Somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, ilk derece mahkemesince milletlerarası yetki itirazının kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.