İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/131 K.2021/136

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, 22/03/2011 tarihinde davalı şirket adına davacı işletmeye ait Haydarpaşa Limanı'na intikal eden 2 konteyner muhteviyatı 160 fıçı içindeki emtianın Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğü'nün 46 sayılı imha kararı uyarınca 03/10/2013 tarihinde imha edildiğini, Tasfiye Yönetmeliği'nin 63/10 maddesine göre imha giderlerinden eşya sahibinin sorumlu olduğunu müvekkilinin davalının sorumlu olduğu giderler için İzaydaş'a toplam 21.624,49-TL ödediğini,müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla 21.624,49-TL tutarındaki alacağın 23/10/2013 olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu emtianın sahibi olmadığını, davalının imha edilen emtiayı Çin'den Türkiye'ye ... sayılı denizyolu konşimentosu uyarınca APL Sri Lanka gemisi ile taşıdığını, emtia alıcısının ise ... ünvanlı şirket olduğunu, gümrük işlemlerinin de ...adına yapıldığını, emtianın sahibi bu şirket olduğunu, müvekkilinin emtianın sahibi olmaması sebebi ile imha masraflarından sorumlu olmasının söz konusu olmadığını, davacı tarafın sunduğu belgelerden hareketle müvekkilinin imha edilen eşyanın sahibi olduğu sonucuna ulaşılamayacağını beyan ederek iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğüne intikal eden ve dava dışı ...'in uhdesine geçmeyen ve rejim beyanında bulunulmayan, zira davalı tarafından varış yeri liman masrafları ve demurajın tamamının malın sahibi olduğu öne sürülen ... adına değil, konişmentoyu düzenleyen şirket adına faturaya bağlandığı ve 2 konteynere istiflenen yükün gönderilen olarak davalı adına gümrük idaresine tesliminden sonra tasfiye sürecine girmesi ve imha kararı doğrultusunda usulünce yakılarak imhasının sağlanabilmesi için ...

23/10/2013 tarih ... ve ... sayılı faturalara kayden ödenen (4 araçla Haydarpaşa-Kocaeli arasında yapılan taşıma ücreti dahil) toplam 21.624,49 TL tutarındaki masraflardan davalının sorumlu olduğu, alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne; davacının davalı şirkete muhtıra gönderdiği ve bu muhtırada davacının davalıya ödeme için 15 gün süre tanıdığı, davalıya verilen sürenin 18/06/2014 tarihinde dolduğu ve davalı bu tarihten itibaren temerrüde düştüğünden söz konusu alacağa 18/06/2014 tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili; dava konusu alacağa ilişkin olarak işletilmesi gereken avans faiz başlangıç tarihinin davacı müvekkilinin davalı adına belirtilen 23/10/2013 tediye tarihi olduğunu, bu nedenle kararın lehinde olan kısımları yerinde olduğundan, aleyhinde olan kısımlarının kaldırılmasını talep etmiştir.

2-Davalı vekili; davaya konu taşımada müvekkili şirketin yalnızca taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla yer aldığını, eşya sahibi olarak imha giderlerinden sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, emtianın sahibini ortaya koyan ... nolu fatura dosyada iken bu hususun üzerinde durulmadığını, davalı müvekkili şirketin üstlendiği görev nedeniyle yaptığı işlemlerin onun emtianın sahibi olduğuna delil teşkil etmeyeceğini, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık konusu ;2 konteyner muhteviyatı yükün gönderilen olarak davalı tarafından gümrük idaresine tesliminden sonra tasfiye süreci başlatıldığı ve imha kararı doğrultusunda usulünce yakılarak imhasının sağlanabilmesi için ... 23/10/2013 tarih ... ve ... sayılı faturalara kayden ödenen toplam 21.624,49 TL tutarındaki masraflardan davalının sorumlu olup olmadığı noktasındadır.Davalı vekili ; imha edilen eşyanın sahibi olmadığını,

yalnızca deniz yolu ile taşıma işini üstlendiğini beyanla eşyanın imha giderinden sorumlu tutulamayacağını ileri sürmektedir.22.12.2010 tarihli konişmentoya kayden Xingang limanından Haydarpaşa limanına taşınan yükün konşimento da gönderilenin davalı gösterildiği,davalı şirket tarafından 22/03/2011 tarih ... tescil sıralı özet beyan ile gümrüğe intikal ettirildiği belirlenmiştir.Davalı tarafından mal sahibi olarak sorumlu tutulması gerektiği ileri sürülen , dava dışı ....A.Ş ' konişmentoda alıcı olarak değil, varış limanında malların gelişinin haber verileceği kişi olarak gösterildiği anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda ; davalının dava dışı ....A.Ş 'ye hazırladığı yükleme ihbarı ve ihracatçının anılan şirket adına tanzim ettiği sevk faturası örneği dava dosyasında bulunsa da davalının ... A.Ş 'ye bahsi geçen konşimentoda kayıtlı malları gümrükten çekebilmesi için ordino verdiği ve bu hizmetin karşılığında ....

A.Ş adına ordino bedeli için fatura düzenlediği, dolayısıyla ....A.Ş 'nin mezkur konişmentoda kayıtlı konteynırlara istiflenmiş 160 fıçı üzerinde sahibi sıfatıyla tasarruf hakkını elde ettiği, "To Order Of Shipper" emrine tanzimli 160 fıçıdaki ürünün mülkiyet devrinin ciro yoluyla yapıldığını ispat eden herhangi bir bilginin dosyada bulunmadığı,

dolayısıyla sorumluluğun ona geçtiğini gösteren herhangi bir belgenin mevcut olmadığı,davalının konteyner başına terminal için güvenlik ücretini, varış limanındaki terminal elleçleme ücretini ve taşıma ücretini peşin ödemiş olsa da navluna dahil olmayan tahliye ücretini ve konteynerların serbest süresini aşan günlerin demurajını dava dışı malın sahibi olduğu öne sürülen ... A.Ş adına değil konişmentoyu düzenleyen ...

Ltd adına toplam 3.118-usd üzerinden 13/06/2011 tarihi itibariyle ... sayılı faturayı düzenlediği,gümrük işlemlerinin ... adına yapıldığını tevsik eden bir vekaletin ibraz edilmediği hususları tesbit edilmiştir.

4458 sayılı Gümrük Kanunun 5/4 fıkrasında bir başka kişi adına veya hesabına hareket ettiğini beyan etmeyen veya bir temsil yetkisine sahip olmadığı halde başka bir kişi adına hesabına hareket ettiğini beyan ettiği kişinin kendi adına veya hesabına hareket etmiş sayılacağı düzenlenmiştir.Gerçekte mal sahibi olmasa dahi gönderileni davalı şirket olarak görünen konşimento muhteviyatı konteynerlerin gümrük özet beyanının gönderilen sıfatıyla davalı tarafından verildiği,emtianın mal sahibinin fiili ve hukuki tasarruf alanına geçmediği anlaşılmakla gümrük safhasında yapılan imha giderinden davalı sorumludur.

Davalının akidi bulunan davacıya muhafaza ve gümrük işlemlerinin tamamlanması için teslim ettiği malların imhası için yapılan masraflardan sorumlu tutulmasında isabetsizlik görülmemiştir.Davacı vekili; yapılan masraflara ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.Liman işletmesine davalı adına gelen emtiayı muhafaza etme borcu olan davacının bu kapsamda davalı adına yaptığı masrafların tahsili talebinde bulunduğu ve ödeme için süre verdiği anlaşılmakla davalının verilen süre sonu itibariyle mütemerrit olduğu anlaşılmakla mütemerrit olmayan borçlu aleyhine ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi talebi

yasal olmadığından davacı vekilinin faiz başlangıcına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.