İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/1521 K.2024/351

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilince davalıya hammadde satışı yapıldığını, davalının ticari ilişki sonucu doğan 30.347,85-TL borcunu ödemediğini, alacağın tahsili için borçlu aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, davalının takibe yönelik itirazının iptali ile davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının ticari defter ve belgelerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan 30.347,85-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, takip konusunun 1 adet toplamda 31.380-TL tutarlı faturadan kaynaklandığı, celp olunan BA formunda düzenlenen faturanın davalı tarafından vergi dairesine bildirildiği, bu nedenle davalının malı teslim aldığının anlaşıldığı, her iki taraf da tacir olmakla resmi ticari defter kayıtlarına itibar edildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalının takibe yönelik itirazının taleple bağlı kalınarak 30.347,85-TL asıl alacak yönünden iptaline, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; icra takibine dayanak faturalar üzerinde yazılı adresin ... Mah. ... Sk. No:... Bağcılar-İstanbul adresi olduğunu, takip talebinde ve arabuluculuk başvuru dilekçesinde aynı adresin yazılı olduğunu, ancak dava dilekçesinde müvekkili şirketin adresinin davacı vekilince kasıtlı olarak ...

Mah. Esenler-İstanbul olarak yazıldığını, mahkemece dava dilekçesi ve tensip zaptının bu adrese gönderildiğini, ancak tebligatın Esenler ilçesinde böyle bir adres bulunmadığı şerhiyle iade edildiğini, çünkü Esenler ilçesinde ... Mahallesi bulunmadığını, sadece ilk gönderilen tebligatın ... Mah. ...

Sokak No:... kapısına yapıştırıldığını, sonraki tebligatların hepsinin adres yetersizliğinden iade edildiğini, bunun üzerine mahkemece alınan ticaret sicil kaydında müvekkili şirketin adresinin Merkez Mah...Bağcılar-İstanbul olmasına rağmen TK'nın 35. maddesine göre Esenler-İstanbul adresine yapıldığını, ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması ara kararın müvekkili hazırmış gibi ihtarat yapıldığını, bilirkişi raporunun yine yanlış adrese çıkarıldığı ve tebliğ edilemediğini, usulsüz tebligat ile başlayan davanın yine usulsüz tebligat ile neticelendirildiği,

müvekkili şirketin hiç haberi olmadan aleyhine karar verildiğini,bilirkişi raporunda faturaların BA formlarında beyan edildiği belirtilmesine rağmen, vergi dairesi yazısında "sorgulanan mükellef BA bildirimini vermemiş" şeklinde kayıt bulunduğunu, böylece bilirkişinin vergi dairesinin cevabı hilafına rapor hazırladığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.Davalı vekilince, müvekkiline yapılan tebligatların usulsüz olduğu ileri sürülmüştür. Tebligat Kanununun 35/1. maddesinde "Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur.

Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır." 35/4. maddesinde ise "Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır." hükümleri düzenlenmiştir. Davalı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresi ... Mah. ... Sk. No:...-... Bağcılar-İstanbul olarak kayıtlıdır.

Dava dilekçesinde davalı adresi aynı ise de bulunduğu ilçe Esenler olarak gösterilmiş, dava dilekçesi tebligatı Esenler ilçesinde yazılı adres bulunmadığı şerhiyle iade edilmiştir. Bunun üzerine mahkemece sicil kaydında davalı adresi Bağcılar olmasına rağmen Esenler adresine TK'nın 35. maddesine göre gönderilmiş, bu tebligat da aynı açıklama ile iade edilmiştir.

Bunun üzerine yeniden aynı yanlış adrese tebligat gönderilmiş, bu kez TK'nın 35. maddesine göre tebligat yapılmıştır.

Mahkemece 07.10.2020 tarihli duruşmada davalının yokluğunda tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesine rağmen, davalı tarafa ticari defter ibrazı hususunda tebligat yapılmamış, bilirkişi raporu da aynı adrese TK'nın 35. maddesine göre gönderilerek davalıya tebliğ edilememiş, buna rağmen doğru adrese tebligat çıkarılmayarak davalının yokluğunda karar verilmiştir.

Mahkemece TK'nın 35. maddesine göre tebligat yapılan adres, davalının bilinen adresi olmadığı gibi ticaret sicilinde kayıtlı olan adres de değildir. Davalının ticaret sicil kaydındaki adresi dikkate alınmadan dava dilekçesinde gösterilen yanlış adrese tebligat yapılmış olup, davalıya yapılan tebligatlar usulsüzdür. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen göz önünde bulundurulması gerekir.

Savunma hakkı Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı HMK'nın 27. maddesinde de “Hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hakim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.

Açıklanan nedenlerle; taraf teşkili sağlanmadan davanın karara bağlanması hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olduğundan, davalı vekilinin usulsüz tebligata yönelik istinaf nedeni yerinde görülerek başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin davanın taraf teşkili sağlanarak yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.