İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/1531 K.2024/609

Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı bankadan 10.05.2013 tarihinde 1.900.000-TL bede'lik taksitli ticari kredi kullandığını, bankanın 20.05.2013 tarihinde 630-TL ekspertiz ücreti, 315-TL kredi masrafı, 210-TL ipotek fek masrafı, 5.250-TL kredi kullandırım ücreti, 105-TL kredi istihbarat ücreti, 3.024-TL kredi kullandırma ücreti, 10.06.2014 tarihinde 5.250- TL kredi erken kapama ücreti adı altında masraflar tahsil edildiğini, sözleşmenin TBK tip çerçeve kredi sözleşmesi kapsamında olduğunu, TBKnın 20 maddesi uyarınca genel işlem şartlarına aykırılık nedeniyle iadesi gerektiğini,

miktarı tam olarak tespit edemediklerini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak haksız olarak tahsil edilen her alacak kalemi için tespit edilen masrafın tahsil tarihinden reeskont faizi ile şimdilik 1.000-TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiş 16.5.2016 tarihli dilekçesi ile talebini 14.784- TL olarak ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı şirket ile imzalanan 10.5.2013 tarihli genel kredi sözleşmesi ile davacının 36 ay geri ödemeli ipotekli 1.900.000-TL taksitli ticari kredi kullandığını, gerek kredi masrafları gerek erken ödeme komisyonu ile ilgili sözleşme öncesinde 7.5.2013 tarihli bilgilendirme formu verildiğini, bilgi formunun 8. maddesinde sözleşme kapsamında kullandırılan kredilerden alınacak komisyon, masraf, ücret ve benzeri maliyet bilgileri başlığı ile davacı şirkete detaylı bilgi verildiğini, davacının kullanacağı krediler nedeniyle oluşan maliyetlerin karşılanması için alınacak komisyon, masraf,

ücret ve benzeri adlar altında ödemenin kabul edildiğini, 4. maddesinde, %5 oranına kadar erken ödeme komisyonu talep edebileceğinin düzenlendiğini, genel kredi sözleşmesinin 2.11.maddesinde nolu Komisyon, Vergi, Fon, resim, Harç ve Masraflar 2.9. nolu erken ödeme konusunda bilgilendirme yapıldığını, tarafların tacir olup bankanın, faaliyetlerinden alacağı komisyon, masraf ile kar, gelir etme gayesi olduğunu,

TTKnın 20.maddesi ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 144. maddesi ile 2006/1 sayılı “Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kar ve Zarara Katılma Oranları ile Kredi İşlemlerinde faiz dışında sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkındaki Tebliğ” uyarınca, Bankaların kredilere ve mevduatlara uygulanacak azami faiz oranları ile faiz dışındaki menfaatleri serbestçe belirleme hak ve yetkilerinin bulunduğunu, bankanın serbestçe belirlenmiş olan masraf ve komisyonların tür, oran ve tutarlarını gösteren komisyon ve masraf listesini Merkez Bankası'na bildirdiğini,

davaya konu komisyon ve ücret tutarlarının sözleşmeye uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; dava konusu masraf ve komisyonlardan ekspertiz ücreti, ipotek tesis masrafı, kredi istihbarat ücreti ve kredi tahsis masraflarının taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve BDDK tarafından hazırlanan ve 03.10.2014 tarih/29138 sayılı resmi gazetede Finansal Tüketiciler için yayımlanan yönetmelik eki tabloda belirtilen masraf ve komisyon listesine uygun bulunduğu,

davalı bankanın kredi kullandırma esnasında ticari kredi hizmet komisyonu adı altında veya mevduat ekstresindeki izahatı ile dönemsel hizmet komisyonu adı altında kredi rantını arttırıcı bir 8.274-TL.lık komisyon almasının bankacılıktaki kredi kullandırım teamüllerinin yanı sıra BDDK tarafından hazırlanan ve 03.10.2014 tarih/29138 sayılı resmi gazetede Finansal Tüketiciler için yayımlanan yönetmelik eki tabloda belirtilen masraf ve komisyon listesi haricinde olduğu ve 8.274-TL. dönemsel hizmet komisyonu tutarının müşteriye iade edilmesi gerektiğinden;

davanın kısmen kabulüne, dava ve ıslah dilekçesine göre 8.274-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %11,75 ve değişen oranlarda avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; talep edilen miktarların belirli olması nedeniyle belirsiz alacak davası açılamayacağını,bilgilendirme formunun 8. maddesinde sözleşme kapsamında kullandırılacak kredilerden alınacak masraf, komisyon, ücret ve benzeri maliyetler başlığı altında bilgi verildiği ve yine kredinin erken ödenmesi koşullarına ilişkin 4. maddede %5 oranına kadar erken ödeme komisyonunun müşteriden talep edebileceğinin bilgilendirme formunda yazılı olduğu,

davacı şirketin kredi sözleşmesini serbest iradesi ile imzalayıp, sözleşmenin 2.11, 2.9 ve 3.8 maddelerindeki komisyon oranı tespit etme serbestisini öngören maddeleri kabul etmiş olup, dava konusu olayda davalı müvekkil banka tarafından kredi kapatma komisyonu bilgi formunda ve sözleşmede %5 olarak tespit edilen oranın çok altında olarak %0,004 (binde 4) oranında alındığını, diğerlerinin sözleşme hükümlerine uygun makul ölçülerde tahsil edildiğini,

mahkemece kabul edilmeyen dönemsel hizmet komisyonları toplamı 8.874-TL'nin BDDK tarafından 03.10.2014 tarihinde yayımlanan Finansal Tüketiciler İçin Yönetmelikte sayılı masraflardan olmadığı kabul edilmiş ise de; davacı şirketin bir finansal tüketici değil, TTK hükümlerine tabi bir tacir olduğunu, 6502 sayılı tüketicinin korunması hakkında kanun hükümlerine tabi olan finansal tüketiciye ilişkin çıkarılan yönetmelik hükümlerinin tacirlere uygulanamayacağını, aksi düşünülse dahi yönetmeliğin 03.10.2014 tarihinde yürürlüğe girdiğini,

yönetmeliğin 16. maddesinde yönetmeliğin yürürlük tarihinden sonra kurulacak sözleşmelere uygulanacağının düzenlendiğinden iadesine karar verilen komisyonların tahsil tarihlerinin 20.05.2013 olması nedeniyle iadesine karar verilemeyeceğini ,kararın sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu ileri sürerek kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı banka tarafından tahsil edilen kredi masraf ve ücretleri ile erken kapama komisyon ücret iadesi talebine ilişkindir.Davacı vekili, 10.05.2013 tarihli 1.900.000-TL'lik taksitli ticari kredi kullandığını, bankanın 20.05.2013 tarihinde 630-TL ekspertiz ücreti, 315-TL kredi masrafı, 210-TL ipotek fek masrafı, 5.250-TL kredi kullandırım ücreti, 105-TL kredi istihbarat ücreti, 3.024-TL kredi kullandırma ücreti, 10.06.2014 tarihinde 5.250-TL kredi erken kapama ücreti adı altında masraflar tahsil edildiğini, yapılan sözleşmenin genel işlem koşullarına aykırı olduğunu ileri sürmüş,

davalı banka kredi masrafları ve erken ödeme komisyonu ile ilgili sözleşme öncesinde bilgilendirme formu uyarınca masraf ve erken kapama ücreti ile ilgili detaylı bilgi verildiğini, bunun kabul edilerek sözleşmenin yapıldığını sözleşme hükümleri gereği alınan masraf ve komisyonların yerinde olduğunu savunmuş, mahkemece bilirkişi raporu benimsenerek dayanağı olmayan dönemsel hizmet komisyonu bedelinin iadesine sair masraflara yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

Bankalarca masraf ve komisyon adı altında yapılan tahsilatların yasal dayanağı, bankacılık işlemlerinin gerçekleştirildiği tarihte yürürlükte bulunan 2014/6 sayılı Tebliğ ile değişik 2006/1 sayılı Tebliğ hükümleridir.

09.12.2006 tarihli RG’de 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir.

Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre; bankalar, TCMB'na bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.

"Öte yandan, bankacılık teamüllerine göre ilk kredi kullandırımında yapılması gereken istihbarat, haberleşme ve operasyonel vs. gibi işlemlerin bir maliyeti bulunduğundan müşteriden "Kredi Tahsis Ücreti" adı altında ücret talep edilebilecektir.

Bankalar tarafından alınacak olan komisyonlar bakımından sözleşmede açıkça bir tutar ve oran bulunmadığında, anılan yasal düzenleme gereğince Merkez Bankasına bildirimde bulunulup bulunulmadığının araştırılması, bildirim yapılmamış olması durumunda emsal banka uygulamalarının araştırılması, alınan komisyon bedelinin emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

(Yargıtay 11. HD’nin 30/05/2018 tarihli 2016/11932 E., 2018/4158 K. sayılı kararı).

Somut uyuşmazlıkta genel kredi sözleşmesi ve bilgilendirme formunda erken ödeme durumunda %5 oranının belirtildiği, alınan bilirkişi raporunda dönemsel hizmet komisyonları dışındaki tahsilatların mevzuat ve emsal uygulamalara göre makul olduğu, ancak davalı bankanın 5.250 + 3.024 =8.274- TL dönemsel hizmet komisyonları adı altında tahsil ettiği ücretin yasal dayanağının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Davalı vekilince ,bunun ticari kredi hizmet komisyonu olduğu ileri sürülmüş ise de; bilirkişi tarafından bankacılıkta böyle bir uygulamanın olmadığı bildirilmiş olup, davalı banka tarafından da dayanağı açıklanmamıştır.

Kredi kullandırımı yapıldıktan sonra dönemsel hizmet komisyonu adı altında 20.5.2013 tarihinde yapılan tahsilatın 10.5.2013 tarihinde kullandırılan 1.900.000-TL bedelli kredi ile ilgisinin olmadığı, kredi kullandırımı ile komisyon vs masrafın tahsil edildiği daha sonra yapılan kesintinin sebebi belirlenemediğinden iadesine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı bankanın verdiği hizmet için ücret isteme hakkı bulunmakta ise de; dönemsel hizmet komisyonu adı altında aldığı ücret için ayrıca ne gibi hizmet verildiğinin açıklanıp yasal dayanağının ispatlanamadığı,istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf talebinin reddine, davacı vekili tarafından HMK 344 md uyarınca kesin mehil içerisinde eksik istinaf harcı tamamlanmadığından istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.