İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/1729 K.2021/1503

İhtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne ilişkin ara kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacılar vekili; taraflar arasında İş Anlaşması başlıklı sözleşme uyarınca yüklenici davalı şirketin, davacıya, Gediz İlçesi ...

Evleri yapımı işi için sözleşmede belirlenen ürünleri teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşme bedelinin 570.000-TL olarak kararlaştırıldığını, davacı şirketin edimini yerine getirerek 09/06/2021 tarihinde 60.000-TL ödeme yaptığını, nakit ödeme sonrasında 05/06/2021 tarihinde diğer davacıya ait olup alacağı dolayısıyla teslim aldığı çekleri de davalı şirkete teslim ettiğini, bu teslimata ilişkin olarak taraflar arasında 05/06/2021 tarihli tahsilat makbuzu başlıklı belge tanzim edildiğini, davalı şirketin ise sözleşme gereği 15/06/2021- 07/07/2021 tarihlerinde teslim etmesi gereken ürünleri de teslim etmediğini,

davalı şirket ile irtibat sağlanamadığını, davalı tarafa 05/06/2021 tarihinde teslim edilen 1 ve 3 nolu çekler dolayısıyla tehdit altında olduğunu, teslimat yapılmadığından projeye başlanılamadığını, Gediz Belediyesinin günlük 650-TL ihlalden kaynaklı gecikme cezası uyguladığını, davalı şirketin adresine gidildiğinde böyle bir şirketin olmadığı,

tamamen tabela bir şirket olduğunun tespit edildiğini, gerek yapılan nakit ödemenin gerekse keşide edilerek davalıya teslim edilen çeklerin davalı şirketin sebepsiz zenginleşmesine sebep olacağı ve davalının kötü niyetinin açık olması nedeniyle öncelikle yargılama sonuçlanıncaya kadar iyiniyetli 3. kişilerin eline geçmesi ihtimaline karşılık ... Bankası ... numaralı 15/08/2021 tarihli 130.000-TL bedelli ve ...

Bankası'nın ... numaralı 15/10/2021 tarihli 130.000-TL bedelli çekler üzerine ödeme yasağı mahiyetinde tedbir kararı uygulanmasına, bu kararın ilgili bankaya ödeme tarihinden önce bildirilmesine, davacı şirkete karşı sebepsiz zenginleşen davalı şirketten davacı tarafından 09/06/2021 tarihinde yapılan 60.000-TL nakit ödemenin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan istirdatına, davacılar tarafından davalı şirkete verilen çekler nedeniyle borcunun bulunmadığının tespiti ile iş bu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemecee; istirdat davalarında ihtiyati tedbirle ilgili İİK'nun 72. Madde de özel düzenleme bulunmakta olup, anılan maddede ödeme yasağı kararı verilebileceğine dair düzenleme bulunmadığından yasal dayanağı olmayan tedbir talebinin reddine, Dava konusu çeklerin; davanın taraflarıyla sınırlı olmak ve işbu davanın açıldığı 14/07/2021 tarihinden önce başlatılan bir icra takibi de bulunmamak kaydıyla, dava değerinin %15'i (48.000- TL) teminat yatırıldığı takdirde icra takibinin işbu dava sonuna kadar İİK 72/2 maddesi uyarınca tedbiren durdurulmasına karar verilmesine,

ancak işbu tedbir ve yasağın dava dışı 3.kişiler yönünden ise geçerli bulunmamasına, Davanın taraflarıyla sınırlı olmak kaydı ile başlatılmış icra takibi bulunmakta ise, İİK 72/3 maddesi 2. cümlesi gereğince sınırlı olmak kaydı ile icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; harici görüşmeler sonucu davaya konu çeklerin dava tarihi itibariyle davalı şirket tarafından kullanılarak 3.kişilere teslim edildiğinin öğrenildiğini, tedbir ve yasağın dava dışı 3.kişiler yönünden geçerli bulunmamasına şeklinde verilen kararın hukuki bir yarar sağlamayacağını, ihtiyati tedbir kurumunun amacını yerine getiremeyeceğini, davacıların sorumlu olmadıkları ve dava neticesinde borçlu olmadıklarının tespit edileceği çekler nedeniyle 3.kişilere karşı haciz tehdidi altında olacaklarını, ara kararın "tedbir ve yasağın dava dışı 3.kişiler yönünden geçerli bulunmamasına" yönelik kararın kaldırılarak tedbir ve yasağın dava dışı 3.kişiler açısından da geçerli olmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, çek nedeniyle açılacak menfi tesbit davasında, davaya konu edilecek çeklerin ödenmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.İİK’nun 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” hükmünü içermektedir.

Talep sahibinin isteği çekin ibrazında ödenmemesine ilişkin olup ,bu talebin kanunda açıkça yazılı olmasa da ,çekin niteliği gereği yerleşik yargı uygulamasında İİK 72/2 maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.İlk derece mahkemesince ara karada aksi yönde gerekçesi istinaf edilmediğinden bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.

Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir.İstinafa konu talep , ihtiyati tedbir kararının çekleri alması muhtemel 3.kişiler açısından da geçerli olması talebine ilişkindir. Mahkemece ihtiyati tedbir kararı davanın tarafları arasında geçerli olmak üzere verilmiştir.

Nasıl ki davanın tarafı olmayan hakkın da hüküm verilemez ise; ihtiyati tedbir kararı da ancak davanın tarafı olanlar hakkında hüküm ifade edecek şekilde verilmelidir. Hukuksal durum nedeniyle ilk derece mahkemesinin 3.şahısları etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin reddine karar vermesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

İstinaf nedenleri yerinde olmayan davacılar/ihtiyati tedbir isteyenler vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.