İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/1735 K.2021/1258

Taraflar arasında görülen ödeme yeri belirlenmesi talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, kararda yazılı nedenlerle verilen usulden ret kararına karşı, talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Ödeme yeri belirlenmesini talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle. İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/98 Esas sayılı dosyasından yapılan konkordato başvurusu neticesinde müvekkili ... A.Ş., ...

A.Ş. ve talep dışı ... hakkında 21.06.2021 tarihinde konkordato tasdik kararı verildiğini, tasdik kararının hüküm kısmının 10 numaralı bendinde "Davacı şirketler ve gerçek kişi yönünden, İİK m.308/c hükmü uyarınca bağlayıcı hale gelen konkordatonun, konkordato talebinden önce veya komiser izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburi olduğuna" şeklinde hüküm kurulduğunu, bu hükümle de konkordato tasdik kararının bağlayıcı hale geldiğini, bağlayıcı hale gelen konkordatonun kural olarak konkordato talebinden önce doğan bütün alacaklar için de geçerli olduğunu,

bu doğrultuda konkordato tasdik kararı ile müvekkillerine her alacaklıya mahkemece belirlenen ödeme planı doğrultusunda ifada bulunma yükümlülüğü getirildiğini, konkordato başvurusundan önce müvekkilleri tarafından ileri tarihli çekler keşide edildiğini ve bu çeklerin konkordato tasdik projesine tabi olması nedeniyle çek bedellerinin tasdik edilen proje kapsamında ödenmesi gerektiğini, müvekkilleri tarafından konkordato tasdik projesi kapsamına dahil çeklerin bedellerinin mahkemece gerekçeli kararda belirtilen ilk taksit ödeme planına binaen ödenmesi için çeklerin bilinen hamillerine tebligat yapılmasına rağmen çeklerin ibraz edilmediğini,

ödeme yapılamaması durumunda İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/98 Esas sayılı dosyasından verilen konkordato tasdik kararı gereği projenin olumsuz etkileneceğini ileri sürerek, hamilleri tarafından ibraz edilmeyen çeklerin bedellerinin mahkemece belirlenecek bir ödeme yerine yatırılmasına (tevdi mahalli tayinine) karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...HMK 382.maddesinde çekişmesiz yargı işleri sayılmış olup, bu maddenin d/3 nolu bendinde tevdi mahallinin belirlenmesinin de çekişmesiz yargı işi olduğu düzenlenmiştir. Hmk 383. Maddesine göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. HMK 384. Maddesinde yetkili mahkeme düzenlenmiş olup HMK 385. Maddeye göre bu tür davalarda basit yargılama usulünün uygulanacağı, HMK 387.

Maddesine göre de verilen kararlara karşı istinaf yolunun açık olduğu düzenlenmiştir. Tüm bu maddelere göre çekişmesiz yargı işi sayılan tevdi mahalli tayininin Sulh Hukuk Mahkemesince esasa kaydedilerek karara bağlanması gerektiği anlaşılmıştır. Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle talebin dava şartı yokluğundan usulden reddine... " gerekçesiyle, görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olması nedeniyle talebin usulden reddine, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Talep eden vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; TTK'nın 6335 sayılı Kanun'la değişik 5. maddesinin birinci fıkrasına göre, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğunu, bir çekişmesiz yargı işinin ticari nitelikte bulunması halinde kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça o çekişmesiz yargı işinin de asliye ticaret mahkemesince görülmesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, TBK'nın 107-111 maddeleri uyarınca tevdi mahalli tayini (ödeme yeri belirlenmesi) istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, mahkemenin görevsiz olduğu, görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle talebin usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, ödeme yeri belirlenmesini talep eden vekilince, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur.

Mahkemece, ticari nitelikte iş olsun olmasın tevdi mahalli tayininde özel hüküm bulunmadıkça sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle usulden ret kararı verilmiştir. Tevdi mahalli tayini, HMK'nın 382/2-d-3 maddesinde de belirtildiği üzere, çekişmesiz yargı işidir. Aynı kanunun 383/1. maddesine göre aksine düzenleme bulunmadığı takdirde çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.

TTK'nın 4. maddesinin 1. fıkrasında, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ve tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın fıkranın alt bentlerinde sayılan hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı, 5/1. maddesinde aksine düzenleme bulunmadıkça asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.

HMK usul hukuku açısından genel kanun olup, TTK'da yer alan usule ilişkin düzenlemeler HMK'ya göre daha özel düzenlemelerdir. HMK'da yer alan göreve ilişkin düzenleme genel bir düzenleme olup, 383/1 maddesinde de belirtildiği üzere, aksine bir düzenleme bulunmaması halinde çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Maddede belirtilen aksine düzenleme TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde yer almaktadır.

TTK 4 ve 5. maddelerinde yer alan düzenlemeye göre, ticari nitelikte çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, asliye ticaret mahkemesidir. Buna göre, ticari nitelikteki tevdi mahalli tayinine ilişkin taleplerde görevli mahkeme, TTK'nın 5/1. maddesine göre asliye ticaret mahkemesidir. Somut talepte tevdi mahalli tayinini isteyen tacir olup, TTK'da düzenlenen ve ticari ilişki kapsamında verilen ileri tarihli çekler için tevdi mahallinin belirlenmesi istenmiştir.

Bu durumda görevli mahkeme TTK'nın 5/1. maddesine göre asliye ticaret mahkemesi olup, mahkemece genel ve özel yasa düzenlemesine dikkat edilmeden, genel yasa olan HMK'nın 383/1. maddesine göre sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Bu nedenle tevdi mahalli belirlenmesini talep edenin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ve talep konusunda gerekli araştırma ve inceleme yapılarak bir karar verilmek üzere dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.ç maddesi uyarınca karar kesindir.