İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/1879 K.2021/1606

Dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında şirketin ödeme sistemlerinden faydalanmak üzere anlaşma sağlandığını,ticari ilişkinin müvekkili şirketin talebi üzerine 30.04.2017 tarihi itibariyle sona erdiğini, davacı şirketin alacaklarının tamamını ödediğini ve borcu kalmadığını, her iki şirket tarafından gönderilen teyit-e postalarında işlemlerin müvekkili şirketin talebi doğrultusunda gerçekleştirileceği konusunda mutabık kalındığını,

bir yıl sonra dava dışı ... tarafından 17.778,39-euro tutarındaki borcun kendilerine ödenmesi hususunda müvekkili şirketten talepte bulunulduğunu,söz konusu borcun müvekkili şirketin 01.07.2017 tarihinden önce tahakkuk eden vergi iadesi taleplerinin ... tarafından usulüne uygun bir biçimde yapılmamasından kaynaklandığının anlaşıldığını, müvekkili şirket tarafından yapılan bildirime rağmen davalı tarafından 01.07.2017 tarihi sonrasında vergi dairesi nezdinde başvuruda bulunulduğunu, müvekkili şirket için hem davalı ... hem de ... tarafından başvuruda bulunulması nedeniyle vergi iadesi talebinin reddedildiğini,

bu süreçte müvekkili şirket tarafından Avusturya'daki makamlar nezdinde girişimlerde bulunmuş ise de, müvekkili şirketin tahakkuk eden vergi iadesi alacaklarının ödenmediğini, davalı ...'ün kendisine yapılan ihtara rağmen süresinden sonra vergi iadesi başvurusunda bulunması nedeniyle kusurlu olduğunu ve müvekkili şirketin dava dışı ...'a 17.778,39-euro tutarındaki borcu ödemek zorunda kaldığını,davanın kabulü ile 17.778,39-euro alacağın fiili ödeme tarihindeki karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; müvekkili şirketin merkezinin Avusturya olup ... Bulvarı No: ... Esenyurt/İstanbul adresinde de irtibat bürosu bulunduğunu, haksız ve hukuka aykırı açılan davanın Türk Mahkemelerinin Milletlerarası yetkisi kapsamına girmeyip Avusturya Hukuku Kuralları çerçevesinde görülmesi gerektiğinden davanın bu yönüyle usulden reddine,davayı görmeye yetkili mahkemenin irtibat bürosu adresi alan Esenyurt/İstanbul adresine bakmakla yetkili Bakırköy Ticaret Mahkemelerinde açılması gerektiğini, davanın öncelikle usulden aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmasının dava şartı olarak kabul edildiği, iş bu davanın 02/09/2020 tarihinde açıldığı, dava tarihi itibariyle arabulucuya başvurulmaksızın dava açıldığının sabit olduğu gerekçesiyle arabulucuya başvurulmaksızın açıldığı sabit olan davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; dava dilekçesinin deliller bölümünde arabuluculuk evrakının belirtildiğini ve dilekçe ekinde sunulduğunu, UYAP sistemi üzerinden yapılacak kısa bir inceleme ile dava dilekçesi ile birlikte tutanağa ulaşabilmenin mümkün olduğunu, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı TTK’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır” hükmü uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale getirilmiştir.

6325 sayılı kanunun 18/A-2 maddesindeki "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmü gereğince arabuluculuya tabi davalarda dava açılırken, anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya onaylı örneğinin dava dilekçesine eklenmesi gerekir.

Somut olayda dava dilekçesinde delil listesinde arabuluculuk tutanağının sunulduğu belirtilerek ekinde sunulduğu halde; arabuluculuk son tutanak aslınında dosyaya sunulduğu dikkate alınarak işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenle davacı vekilinin başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmiştir.