İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/2158 K.2021/1882

İhtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin kararın itiraz eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden vekili; taraflar arasında birim fiyatı 0,53-usd üzerinden hesaplanmak üzere 180 ton ... (...) ürünün satışı konusunda anlaşma sağlandığını,anlaşmaya istinaden satıcı ...

Şirketi tarafından 95.400-usd bedelli proforma fatura tanzim edildiğini ve müvekkili tarafından onay verildiğini, varılan mutabakatın ardından, yine anlaşma şartları uyarınca proforma fatura bedeli 95.400-usd nin %30’una tekabül eden 28.620-usd nin müvekkili tarafından peşinen ödendiğini, tarafların, kalan %70’lik kısmın ödenmesini konişmento teslimi şartına bağladığını, müvekkili tarafından üzerine düşen tüm edimler yerine getirilmesine ..Ltd.Şti tarafından yüklemenin ardından konşimento teslim edilmediği gibi yükün kararlaştırılan Mersin Limanı'na değil, Ambarlı Limanı'na gönderildiğini,

ayrıca gönderilen yükün anlaşıldığı gibi 180 ton değil, 59.330-kg olduğunu, satıcı ... tarafından 59.330- kg yüke karşılık gelen 20.09.2021 tarihli 33.224,80- usd bedelli fatura kesildiğini, ancak kesilen bu faturada yükün birim fiyatı 0,53-usd değil, 0,56 usd olarak hesaplandığını, bu nedenle de 31.444,90-usd olması gereken fatura bedelinin 33.224,80-usd olarak talep edildiğini, birim fiyattaki değişikliğin müvekkili tarafından onaylanmadığını, yük eksik gönderilmesine rağmen, müvekkili şirket tarafından 59.330- kg yükün karşılığı olan 31.444,90-usd nin tamamlanması amacıyla 21.09.2021 tarihinde karşı yana 2.824,90-usdnin ödendiğini,

ancak ... tarafından gönderilen 24.09.2021 tarihli ihtarname ile müvekkili şirketten teslim edilemeyen yük için siparişin %70'ine tekabül eden bakiye tutarın ödenmesinin talep edildiğini, aksi halde limanda beklemekte olan yükün teslim edilmeyeceği belirtildiğini, ilgili ihtarnameye cevaben müvekkili şirket tarafından gönderilen 27.09.2021 tarihli ihtarnameye rağmen yük teslim edilmediği ve 04.10.2021 tarihli ihtarname ile tam bedelin ödenmemesi halinde yükün teslim edilmeyeceği belirtildiğini, ... numaralı konişmento kapsamında taşınan emtianın serbest bırakılmayarak müvekkil şirkete teslim edilmediği ve demuraj,

ardiye masraflarının müvekkili şirkete ait olacağı bildirildiğini, yükün gemide beklediği süre boyunca yük bedelinden daha fazla bir demuraj alacağı doğacağını, satıcı tarafından satış koşullarına aykırı davranılarak müvekkili şirketin zararına sebebiyet verildiğini, müvekkili şirket tarafından bedel ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmesine rağmen yükün serbest bırakılmaması nedeniyle müvekkili şirket telafisi mümkün olmayan ticari zarara uğrayacağını ileri sürerek müvekkili şirketin yasal maliki olduğu,

... numaralı konişmento kapsamında taşınan ve Ambarlı Limanında bekletilmekte olan 59.330 kg pet flake yükün teslimine, mahkeme aksi kanaatte ise yasal malikine teslimi için açılacak dava sürecinde doğacak zararların ve masrafların artmasının engellenmesi için tevdi mahali tayin edilerek konteynerlerden boşaltmak suretiyle yükün tahliye edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taraflar 08/07/2021 tarihli proforma faturada belirtilen alım satım koşullarında anlaşmaya vardıktan sonra, satım konusu olan 180 ton pet flake türü emtianın 59.330 kg'nın, ..., ... ve ... nolu konteynerler içerisinde Ambarlı Limanına taşındığı, mal teslimi CIF teslim şartı ile yapıldığından, taşıma masraflarının ...'e ait olduğunu, malın teslimi ile ilgili olarak yapılan görüşmeler sırasında ...

Tekstil'in geriye kalan malı almaktan vazgeçtiğini karşı yana ihtarname ile bildirdiğini, taşınan ve talep konusu olan malın bedelinin proforma faturadaki birim fiyat üzerinden 31.444,90-usd olduğunu, bu tutarın 28.620-usdsinin henüz taşıma yapılmadan önce, geriye kalan 2.824,90-usd sinin de mal limana geldikten sonra 21/09/2021 tarihinde satıcı ... hesabına ödendiğini, Kumport Liman sahasında 3 konteyner içerisinde tutulan malların liman sahasında beklemesinden dolayı ortaya çıkan depo, demuraj gibi masrafların artmasının önüne geçilmesi, malın teslim edilmemesinden dolayı telafisi zor zarara sebebiyet verilmemesi,

tarafların hak ve menfaat dengesi gözetilerek, ... numaralı konşimento konusu olan ve halen Kumport Liman Hizmetleri Sahasında bulunan ..., ... ve ... nolu konteyner içerisindeki plastik çapak türü emtianın, talep eden tarafça tesliminin istenildiği tarihe kadar işleyen depo bedeli ile konteyner demuraj bedellerinin ödenmesi koşulu ile malın talep eden tarafa teslimine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbire itiraz eden vekili.

Olaydaki taşınan malın taşıyıcı tarafından teslim alınmasından boşaltma limanında gönderilene teslim edilmesine kadar geçen sürede malın zilyetliğinin taşıyana ait olması nedeniyle husumet tarafı taşıyan veya onun acentası olması gerektiğini, bu sebeple talebin husumet yokluğu nedeni ile reddedilmesi gerektiğini, sözleşmeden dönen tarafa hangi surette malın tesliminin yapılacağının anlaşılmadığını,müvekkili aleyhine sebepsiz zenginleşme oluşturacağını, mahkemenin verdiği kararın TTK madde 1202'ye aykırı olduğunu, mahkemenin söz konusu ihtilafa ilişkin bir teminat ile hukuki yararı ve hakkaniyeti göz önünde bulundurması gerektiğini,

mahkemenin yaptığı incelemede konişmentoya ilişkin olarak talep eden ...'nu TTK'nın 1230. maddesi gereğince malı teslim almaya yetkili hamil olup olmadığını, TTK'nın 1203.maddesine göre navlun sözleşmesinde veya konişmentoda veya başka bir denizde taşıma senedinde bizzat kendisinin ödemekle yükümlü tutulduğu bir borç olup olmadığını ve bu kapsamda malın teslimine hak kazanıp kazanmadığını, TTK'nın 1204. maddesine göre de bu alacaklar dolayısıyla uygulanabilecek olan hapis hakkına ilişkin değerlendirme yapmadığını, bu sebeplerden dolayı tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir kararına itiraza ilişkindir. TTK'nın 1202. maddesi hükmüne göre, taşıyanın alacakları hakkında uyuşmazlık çıktığında çekişmeli tutarın mahkemece belirlenecek yere yatırılır yatırılmaz taşıyan eşyayı teslim etmek zorundadır.

6100 Sayılı HMK 389 /(2) Maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde,

uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. " Aynı yasanın 390 Maddesi "tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." hükmünü içermektedir.Geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.

Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğruluğunu kabul etmekle birlikte; zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Bu sebepledir ki; genelde geçici hukuki korumalara, karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.

Karşı yan satıcının taraflarca anlaşılan miktarın bir kısmını ithal ederek Ambarlı limanı'na getirttiği yükün konşimento tesliminde ödenecek bakiye bedeli talep etmesi nedeniyle taraflar arasında teslimde uyuşmazlık çıktığı sabittir.Siparişin tamamı getirtilmediğinden talep sahibinin kalanı teslim almaktan vazgeçtiği anlaşılmaktadır.Buna göre , uyuşmazlığın itiraz eden karşı yan tarafından teslim edilmeyen ürün bedelleri nedeninden kaynaklandığı; teslimi talep edilen emtianın bedelinin ödendiği,karşı yan vekili tarafından ileri sürüldüğü üzere sözleşmeden tümüyle dönme sözkonusu olmadığı;

konşimentoda talep sahibinin alıcı olarak yazılı olduğu ,uyuşmazlık taşıma sözleşmesine ilişkin olmadığından karşı yanın husumete ilişkin itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. İhtiyati tedbir kararının gümrük masrafları, konteyner demuraj ücretleri ödenmek koşuluyla verilmiştir. Teslimin gecikmesi halinde yük bedeli yanında taraflara ardiye ücreti ,konteyner demurajı bedeli ödenen yükün atıl kalması gibi ticari zarara neden olacağı da açıktır.

Yaklaşın ispatın sağlandığı anlaşılmaktadır.Talep sahibi tarafından bedeli ödenen yükün teslimine ilişkin İhtiyati tedbir kararına itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. İstinaf nedenleri yerinde olmayan, ihtiyati tedbire itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.