İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/2230 K.2024/1098

Davanın reddine ilişkin kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin zilyedindeyken çalınan çekler nedeniyle Bakırköy 6. ATM'nin 2016/863 esas sayılı dosyasında zayi nedeniyle çek iptali davası açtıklarını, anılan dosyada çalınan çekler üzerine mahkemece ödeme yasağı konulduğunu, davalı bankanın Bakırköy Şubesi tarafından ödeme yasağı konulan çeklerden biri olan ve işbu davaya konu 10/12/2016 düzenleme tarihli 25.000-TL bedelli çekin arka yüzüne mahkemece konulan ödeme yasağına dair herhangi bir şerh düşülmeden, çeki ibraz edenlere ödeme yapıldığını, sonrasında davalıya noterden gönderilen ihtarnameyle çek bedelinin faiziyle birlikte ödenmesinin istenildiğini ancak ödenmediğini,

bu nedenle 25.000-TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 25.474,43-TL'nin tahsili için İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlatıldığını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu ileri sürerek, çek bedelinin çekin ödendiği tarihten itibaren işletilecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili bankanın çeklerin çalındığını bilmesinin mümkün olmadığını, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükünün çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olduğunu, iyi niyetli olarak çek bedelini 3. kişilere ödeyen müvekkilinin sorumluluğunun ve ispat yükümlülüğünün bulunmadığını, sorumluluğun çeki haksız ve hukuka aykırı olarak çeki ele geçirerek kullanan 3. kişilere yöneltilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı tarafça dava konusu çeki ibraz ederek davalı bankadan tahsil eden hamile karşı dava açıldığına, tüm sorumlular hakkında hukuki yolları tükettiğine, davaya konu çeki ibraz ederek tahsil eden hamile karşı dava açtığına ve bu dava sonrasında çek bedelini tahsil edemeyip maddi zarara uğradığına dair somut bir belge sunulmadığı, her davanın açıldığı zamandaki şartlara göre değerlendirilmesi gerektiği, davacının davalıdan bu aşamada tazminat talebinde bulunmasının mümkün olmadığı ve davanın erken açıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili , müvekkilinin Esenler adresinde meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda davaya konu çekin çalındığını, bu husustaki Savcılık soruşturmasının devam ettiğini, çalınan çeklerin iptali için İstanbul 6. ATM'de açılan dava kapsamında 23/09/2016 tarihinde çekler için ödeme yasağı konulduğunu; çekte cirosu bulunmasa da akaryakıt istasyonu sahibi müvekkilinin çeki dava dışı ...'dan alarak meşru hamil olduğunu, vadesi gelmemiş çek için tediye makbuzunun düzenlendiğini, cari hesap da dahil tüm belgelerin dosyaya sunulduğunu; hakkında ödeme yasağı bulunan çeki ödeyen bankanın ağır kusurlu olduğunu ve bütün işlemlerin usulüne uygun yapılmasına rağmen davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının zilyetliğindeki çekin çalınması nedeniyle çek zayi davasında alınan ödeme yasağı kararına rağmen davalı muhatap banka tarafından ibraz eden hamile çek bedelinin ödenmesi sonucunda ,çek miktarı kadar zarara uğradığını ileri sürerek meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı, ödeme yasağı bulunmasına rağmen ödenen çek nedeniyle meydana gelen zararının muhatap bankadan tahsilini davalı bankanın ağır kusuruna dayalı olarak talep etmektedir.

Davacının, açtığı bu davanın görülebilmesi için zararının gerçekleşmesi gerekir.

Davacının zararının gerçekleşmesi için öncelikle çeki ibraz eden kişilere karşı yasal yollara başvurması bir sonuç alamaması halinde davalı bankanın kusuru nedeniyle davalıya başvurması gerekir.Yargıtay 11. HD'nin yerleşik içtihatlarına göre davalı bankanın söz konusu maddi zarardan sorumlu olabilmesi için öncelikle davacının davaya konu çeki bankaya ibraz ederek tahsil eden hamile karşı dava açıp sorumlular hakkında hukuki yolları tüketmesi, tükettikten sonra çek bedelinin tahsil edilememesi gerekir.

Davacı, bu şekilde maddi zarara uğradığını ispat etmesi halinde tazminat talebinde bulunulabilecektir (Yargıtay 11. HD'nin 2015/3997 E., 2015/10861 K. Sayılı ve 21/10/2015 tarihli içtihadı).

Davacının, çeki bankaya ibraz edilen hamile karşı yasal yolları tükettikten sonra zararın doğduğu kabul edileceğinden; çeki ibraz edene karşı tahsil ettiği bedelin istirdadını talep edip sonuçlandırmadan davalı bankaya karşı kusuru nedeniyle başvurulması mümkün olmadığından erken açılan davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, istinaf nedeni yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.