İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/626 K.2023/1866

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacının %12 oranında ve 5.000.000-TL itibari değerde pay sahibi olduğu İstanbul Ticaret Sicili'nin ... sicil numarasında kayıtlı davalı şirketin 2017 hesap yılına ilişkin olağan genel kurul toplantısının 21.02.2019 tarihinde gerçekleştirildiğini, genel kurula sunulan 2017 yılı faaliyet raporunun eksik ve gerçeğe aykırı, dürüst resim ve hesap verilebilirlik ilkelerini yerine getirmekten uzak olduğunu, pay sahiplerinden bilgi saklanarak ve şirket menfaatlerine aykırı şekilde finansal tablolar düzenlendiğini, pay sahiplerinin vazgeçilmez haklarından olan kâr payı haklarının dikkate alınmadığını,

yönetim kurulu üyelerinin görevlerini ifa ederken sadakat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmekten uzak kaldıklarını, bu sebeplerle gündemin 2, 3, 4 ve 6. maddeleri ile alınan kararlara muhalif kaldıklarını belirterek kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına aykırı olan kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının müvekkili şirketin toplam 40.000.000 payının 5.000.000 adetine sahip olduğunu, toplantıya 39.887.000 payın temsil edildiğini, kararların yasaya, usule, esas sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına uygun olduğunu, icrasının durdurulması istenilen bütün kararların tescil ve ilan edildiğini, talebin konusuz kaldığını, davacı tarafından iptali talep edilen kararların toplantıda hazır bulunan ve temsil edilen 39.887.000 payın çoğunluğu ile alındığını, kararların davacı pay sahibinin hukukunu olumsuz etkilemeyeceğini, derdest bazı davalara konu olan hususların bu davada tekrar ileri sürüldüğünü,

şirketin ihtiyaçları sebebiyle kâr payı dağıtılmamasına karar verildiğini, yönetim kurulu üyelerinin seçilmesine bir engel bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı ... temsilcisi ile dava dışı ..., ... temsilcilerinin muhalefetlerine rağmen 2017 hesap yılı yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması ve müzakeresi sonucunda 2 nolu gündem maddesi ile ilgili alınan genel kurul kararı bulunmadığından iptal isteminin yerinde olmadığı, bilgi alma ve inceleme talebi cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen ve bilgi alamayan pay sahibi için TTK.nun 437/5 nci maddesi ile dava yolu açılmış olacağı, davacı tarafça TTK 437/5 maddesi gereğince İstanbul 15.ATM'nin 2019/251 esas sayılı dosyasında bu hususla ilgili davanın açıldığı,

artık eda davasının konusu yapılan sebeplerle davacı pay sahibi ...'in iptal isteminde bulunamayacağını, genel kurul müzakeresine sunulmayan bilgi ve belgelerin varlığının genel kurul kararının iptaline sebebiyet vermeyeceği, bu nedenle 3 numaralı finansal tabloların okunması/onaylanması kararının iptali isteminin yerinde olmadığı, kar dağıtılması ile ilgili 4 nolu kararın %76 toplantı karar nisabı ve oyçokluğu ile verildiği, kanun ve esas sözleşme hükümlerine uygun olup dürüstlük kuralına aykırı olmadığı,

yönetim kurulu üyelerinin seçimi ve görev sürelerinin belirlenmesine ilişkin 6 numaralı gündem maddesinin görüşülmesi sonunda yapılan oylama sonucunda ve oy çokluğu ile A grubu pay sahiplerinin aday gösterdiği ... ve ... ile B grubu pay sahiplerinin aday gösterdiği ... ve ...'un 31.05.2019 tarihine kadar görev yapmak üzere tekrar seçildiği, yönetim kurulu üyelerinin aynı göreve tekrar seçilmelerine kanunen bir engel olmadığı gibi bu hususta esas sözleşme hükmünün de bulunmadığı, seçimde kanun ve esas sözleşmede belirlenen nisaba uyulduğu,

alınan genel kurul kararının kanun ve esas sözleşme hükümlerine, dürüstlük kuralına aykırı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; faaliyet raporunun gerekli bilgileri içermediğini, şirketin gerçek durumunu yansıtmadığını, bilirkişi raporunda da şirket malvarlığı bilgilerinin faaliyet raporunda eksik ve hatalı gösterildiğinin tespit edildiğini, davalı şirketin aldığı kredilere ilişkin hiç bir bilginin sunulmadığını, genel kurul öncesinde pay sahiplerine tevdii edilen 2017 hesap yılı onaylı bilanço örneği ve 2017 hesap yılı onaylı gelir tablosu örneğinin incelenmesi neticesinde <> hususlarının tespit edildiği,

müvekkiline ihtarname yolu ile aktarılan bilgilerin yeterli olmadığını, özellikle, davalı şirketin yönetim kurulu üyelerinden bir kısmının aynı zamanda hissedarı olduğu ...’ye davalı şirket tarafından verilen kredi, bu kredi karşılığında herhangi bir teminat veya ipotek alınmaması,

kredinin karşılığında gerçekleştirilen muhasebe uygulaması ve borcun tahsili için yasal yollara başvurulup başvurulmadığının da açıklığa kavuşturulmadığını, pay sahiplerinden bilgi saklanarak ve şirket menfaatlerine aykırı olarak düzenlenen finansal tabloların tasdikine ilişkin kararın kanuna, esas sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda davalı şirketin, incelemeye sunduğu mali tabloların denetimden geçerek tasdik edilmediğinin, denetimden geçerek tasdik edilen mali tablolar ile genel kurulda müzakereye sunulan mali tablolar arasında önemli farklar olduğunun tespit edildiğini,

bilirkişi raporunda yapılan tespitlerin genel kurul kararının iptalini gerektirecek nitelikte olmadığı değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, şirketin 2017 ve önceki faaliyet yıllarının kârla sonuçlandığını, bu kârın şirket uhdesinde tutulması için, genel ekonomik konjonktür ve soyut sebeplerin gerekçe gösterilemeyeceğini, davalı şirkete karşı açılan İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde 22/12/2014 tarihli ve 17 No'lu Yönetim Kurulu Kararının iptaline yönelik davada davalı şirketin cevap dilekçesinde davalı şirketin geçmiş dönem karlarının yıllık 15-20 milyon arasında olduğunun ifade edildiğini,

ayrıca şirket ortaklarının şirkete olan borcunu ödemesi ile birlikte kar oranının giderek artacağının açıklandığını, bu çerçevede şirketin finansal durumu kötü iken şirket ortaklarına yüklü miktarda borç verilmesinin müvekkilinin içinde bulunduğu azınlık pay sahiplerinin kar elde edememesi gibi Kanun’dan doğan haklarını önemli ölçüde etkilediğini, genel kurulda, davalı şirket hissedarlarından ... ve ... tarafından 31.05.2019 tarihine kadar görev yapmak üzere yönetim kurulu üyeliklerine önerilen kişilerin oyçokluğuyla seçildiğini, seçilen bu kişilerin görevlerini ifa ederken sadakat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek,

gerçeği yansıtmayan muhasebe belgeleri düzenlediklerini, şirketin öz kaynakları üzerinde genel kurul kararı almadan aşırı borçlanma yaptıklarını, üçüncü kişilere teminatsız olarak büyük krediler verdiklerini, finansal tabloları gerçeğe ve mevzuata uygun hazırlamadıklarını, aldıkları kararlar ile Kanun’un 357’nci maddesi uyarınca eşit işlem ilkesini ihlal ettiklerini, bu kişilerin yönetime tekrar seçilmelerinin iyi niyet ve dürüstlük kuralı ile kesinlikle bağdaşmadığını, bilirkişi raporuna itirazlar değerlendirilemeden yetersiz bilirkişi raporuna itibarla karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı şirketin davalı şirketin 21/02/2019 tarihinde yapılan 2017 yılına ait olağan genel kurulunun 2 numaralı 2017 yılı yönetim kurulu faaliyet ve hesap raporunun müzakeresi ve 3 numaralı finansal tabloların onaylanması, 4 numaralı hesap dönemine ait karın dağıtılmaması ve yedek akçe olarak ayrılması, 6 numaralı yönetim kurulu üyelerinin seçimi ve görev sürelerinin tespiti kararlarının iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK.nun 445. maddesi hükmüne göre; kanun ve esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine iptal davası açılabilir. Aynı yasanın 446. maddesine göre iptal davası açılabilmesi için, toplantıya katılmak, olumsuz oy vermek ve muhalefetini tutanağa geçirtmek şartlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Oylama öncesi yapılan görüşmeler sırasında bir öneriye karşı olunduğunun belirtilmesi veya ret oyu kullanılması, alınan karara muhalif olunduğu anlamına gelmez.

Dava tarihi 21/05/2019 olup, olağan genel kurul toplantısının yapıldığı 21/02/2019 dan itibaren 3 aylık süresi içinde dava açıldığı, davacının toplam 40.000.000 adet hisse içinde 5.000.000 adet paya sahip bulunduğu, toplantıda vekil ile temsil edildiği, iptalini istediği kararlara karşı muhalefet şerhini tutanağa geçirip olumsuz oy kullandığı anlaşılmaktadır.

Anonim şirketlerde finansal tabloların TTK'nun 514, 515, maddelerine ve Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun, tam, anlaşılabilir, ihtiyaçlara ve işletmenin niteliğine uygun, şeffaf ve güvenilir olarak; gerçeği, dürüst, aynen ve aslına sadık surette yansıtmaları gerektiği düzenlenmiştir. Somut olayda da davacı tarafından 2017 yılına ilişkin finansal tabloların gerçeği yansıtmadığını ileri sürerek genel kurul kararının iptalini talep etmiştir.

Mahkemece yaptırılan inceleme üzerinde düzenlenen bilirkişi raporunda; genel kurulda müzakere edilen 2017 yılı faaliyet ve hesap raporunun, finansal tabloların doğru, eksiksiz, ticari defter ve kayıtlardaki gerçeğe uygun olduğunu ifade etmenin mümkün olmadığı: "a) İncelemeye sunulan mali tabloların, denetimden geçerek tasdik edilen mali tablolar olmadığı, zira denetimden geçerek tasdik edilen ve vergi dairesine verilmiş olan mali tablolar ile genel kurulda müzakereye sunulduğu belirtilen mali tablolarda yer alan tutarlar arasında önemli farklar bulunduğu; b) Şirketin aldığı kredilere karşılık teminat/ipoteklere verildiği,

ancak şirket tarafından şirket ortaklarından bazılarına ait olan firmalara finansman kaynağı sağlandığı halde, bu firmalardan herhangi bir ipotek veya teminat alınmadığı, nitekim bu nedenle, şirket ortaklarından bazılarına ait olan ve davalı şirketçe borç verilen ...

A.Ş.'nden alacağın tahsil edilememesi nedeniyle bu firma hakkında icra takibine başlanıldığı; c) Ortaklardan alacakların ve ortaklara verilen borçların izlendiği 131 ve 331 nolu hesaplara, gerek 01.01.2017 tarihi itibariyle gerekse 31.12.2017 itibariyle kayıtlı herhangi bir tutarın bulunmadığı; d) 120 nolu Alıcılar hesabında izlenen alacak tutarında, 2017 yılının başına göre, 2017 yılının sonunda, vergi dairesine verilmiş ve YMM tarafından onaylanmış olan bilançoya göre (8.005.386,62 - 4.666.618,46) 3.338.768,16-TL azalma meydana geldiği, ancak sözü edilen azalmanın tek başına bir anlam ifade etmeyeceği;

e) 320 nolu Satıcılar hesabında izlenen borç tutarında, 2017 yılı başına göre, 2017 yılı sonunda, YMM tarafından onaylanmış olan bilançoya göre, (10.819.355,83 - 8.974.633,27) 1.844.722,56-TL azalma meydana geldiği, ancak sözü edilen azalmanın tek başına bir anlam ifade etmediği; f) Davalı şirketin ...

A.Ş.'nden 31.12.2017 tarihi itibariyle 62.780.486,63-TL alacağı ve ayrıca 228.685,73-TL KDV alacağı olduğu, ancak 2017 yılı Tam Tasdik Raporunda, davalı şirketin söz konusu alacağı için sözleşmede belirtilen şartlara göre faiz hesaplamadığının belirtildiği, g) Davalı Şirketin, şirket ortaklarından bir bölümüne (ilişkili taraflara) ait olduğu halde ...

A.Ş.'den alacağını tahsil edemediği ve bu nedenle icra yoluna başvurduğu ve icra takibine konu söz konusu alacaklar için karşılık ayırdığı" tespit edilmiştir. Buna karşılık, dava konusu finansal tablolar ile ticari defter kayıtları arasında farklılıklar bulunmasına rağmen, bu farklılıkların dava konusu yapılan genel kurul kararlarının iptalini gerektirir nitelikte bulunmadığı belirtilmiştir.

Bu durumda aynı bilirkişi raporunda denetimden geçerek tasdik edilen ve vergi dairesine verilmiş olan mali tablolar ile genel kurulda müzakereye sunulduğu belirtilen mali tablolarda yer alan tutarlar arasında önemli farklar bulunduğu belirtilmesine rağmen gerekçesi açıklanmadan, bu farklılıkların dava konusu yapılan genel kurul kararlarının iptalini gerektirir nitelikte bulunmadığı sonucuna varılarak çelişki ortaya çıktığı, farklılıkların mali dayanaklarının mahkeme ve kanun yolu denetimine açık şekilde ortaya konulmadığı, davacı vekilinin rapora yaptığı itirazlar hakkında olumlu olumsuz bir değerlendirme yapılmadığı,

itirazların gerekçeli kararda da karşılanmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, bilirkişi heyetinden taraf itirazlarını da karşılar şekilde, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli yeni rapor alınması, oluşacak sonuca göre finansal tabloların onaylanmasına ve bununla bağlantılı olarak kar payı ödenmemesine ilişkin kararın iptal edilip edilmeyeceği hususunda değerlendirme yapılması gerekirken, eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanıp,değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.