İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/670 K.2021/971

Yetki itirazının kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin, ...Ltd. Şti.'nin yürüttüğü taşıma işleri kapsamında doğabilecek olası rizikoları Nakliyat Aracısının Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına aldığını, dava dışı ...

A.Ş., firmasının "84 kap kondenser ve evoparatör" cinsi emtianın, Türkiye'den Azerbeycan'a taşınmak üzere 16/08/2018 tarihinde ... plakalı ve ... plakalı tıra yüklendiğini, taşıma işinin, navlun faturasını düzenleyen müvekkilinin sigortalısı ... şirketi tarafından üstlenildiğini, ancak taşıma işi bizzat yerine getirilmeyip taşıma yapılan aracın maliki davalı ... ltd.Şti.'ne devredildiğini, dava dışı sürücü .. sevk ve idaresindeki ... plakalı ve ... plakalı tırın Dilucu Gümrük Kapısı civarında sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybederek trafik kazası meydana geldiğini ve taşınan emtianın hasara uğradığını,

zarar tutarının 24.862,61-Euro olarak tespit edildiğini, davalının aracın maliki olduğunu, oluşan zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek İst. Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili;yetkili mahkemenin Iğdır mahkemelerinin olduğunu ve yetki itirazında bulunduklarını, hasarın ödemesinin ... Sigorta tarafından karşılanacağını, firmalarının taşıyıcı olarak yer aldığını, yüklemenin sağlıklı yapılmadığını, şoförün bu şekilde yapılan yüklemenin kazaya sebebiyet vereceğini yetkililere söylediğini,paketleme ve istif hatası ile oluşan hasarlarda yük taşıma kanunları gereğince firmalarının sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece,davacının alacaklı olup olmadığının tespitinden sonra nihayetinde bir paraya hükmedilecek olmasının uyuşmazlığın esasının para borcu olduğu sonucunu doğurmayacağı, davanın halefiyet ilkesi gereğince taşınan emtiaya zarar verildiği sebeplerine dayalı olarak dava açtığı, taraflar arasında doğrudan sözleşme olmadığı hususuyla birlikte, taşıma sözleşmesinin ifa yerinin yetkili olduğunun düşünülmesi halinde dahi ifa yerinin taşınan emtianın götürüldüğü yer veya taşıma sözleşmesi gereğince alacaklı konumuna geçen taşıyıcının yerleşim yeri olacağını, takibin yetkili icra dairesinde yapılmadığı ve geçerli bir icra takibi bulunmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili sigortalısı ...'un asıl taşıyıcı olduğu şirketin merkezinin Ataşehir-İst.da bulunduğunu, bu nedenle İstanbul Anadolu icra müdürlüklerinin yetkili olduğunu, halefiyet ilkesi gereğince müvekkilinin sigortalısının nerede dava açabilecekse müvekkilinin de orada dava açabileceğini, TTK m.890/2 uyarınca asıl taşıyıcı tarafından fiili taşıyıcıya karşı açılacak davaların asıl taşıyıcıların yerleşim yerinde açılabileceğini, sigortalının yerleşim yeri icra dairesi olan İstanbul Anadolu İcra dairelerinin yetkili olduğunu, ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sigortalı üst taşıyıcıya ödenen hasar bedelinin fiili taşıyıcıdan rücuen tazmini için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. TTK nun 1472-(1)maddesi. "Sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlululara karşı dava hakkı var ise bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmış ise, sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek ,dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklindedir. Sigortalı nerede davalıya karşı dava açabilecekse davacı sigortacı da halefiyete binaen orada dava açabilecektir.

TTK m.890/2 hükmüne göre" fiilî taşıyıcıya karşı açılacak dava, asıl taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde, asıl taşıyıcıya karşı açılacak dava fiilî taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir." HMK 6. maddesi gereği genel yetkili mahkeme ve icra dairesi davalı borçlunun yerleşim yeri mahkeme ve icra dairesidir.Somut olayda, dava dışı sigortalı üst taşıyıcı Baytur şirketi taşıma işini alt taşıyıcı sıfatıyla davalıya devretmiştir.

Bahsi geçen yasal düzenleme uyarınca fiilî taşıyıcıya karşı açılacak dava, asıl taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilecektir.Buna göre; davacı alacaklı halef sıfatıyla üst taşıyıcının yerleşim yerinde veya borçlunun yerleşim yerinde dava açabilecek ,icra takibi başlatabilecektir.Dava açarken ve icra takibi başlatılırken seçimlik yetki kapsamında birden fazla mahkeme ve icra dairesinin yetkili olması halinde seçim hakkı davacı alacaklıda olup davacı alacaklı seçim hakkını yetkili İstanbul Anadolu İcra Daireleri yönünde kullanmıştır.

Buna göre takibin başlatıldığı İstanbul Anadolu icra dairesinin de yetkili bulunduğu anlaşılmakla davanın icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle reddi yönünde verdiği karar yerinde görülmemiştir. Davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görüldüğünden istinaf başvurusunun kabulune ,kararın kaldırılmasına, davalı borçlunun icra dairesinin yetkisine itirazının reddi ile davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.