İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1264 K.2022/1033

Aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; Müvekkili şirket nezdinde 0001-0410-05031688 numaralı "Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi" ile sigortalı bulunan dava dışı sigortalı ...Tic. A.Ş tarafından İngiltere 'de yerleşik ... Ltd. Firmasına ihraç edilen emtianın Türkiye'den İngiltere 'ye nakliyesini davalı taşıyıcı firma üstlendiğini,nakliye sırasında emtianın suya maruz kalarak hasar gördüğünü, hasarın ihbarı üzerine, eksper tayin edildiğini, raporda toplam hasar bedelinin 15.624,84- TL olduğunun belirlendiğini, taşımadan kaynaklı hasar bedelinin davalıya rücusu talep edildiğini, bu nedenlerle İstanbul 9. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili davacının ... Teneke firmasının kanuni halefi olmasının mümkün olmadığını, konişmentoda yer alan sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiğini, konteynerdaki delik ve buna bağlı olarak ortaya çıktığı iddia edilen zarardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, ekspertiz raporunun tek taraflı ve dosya üzerinden yapıldığını, hasar yeri ve oluş sebebinin kesin şekilde belli olmayıp tahmine dayandığını, talep edilen faiz oranının fahiş olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin sorumluluğunun sınırlı olduğunu, davanın fiili taşıyıcıya ihbarını, davanın usulden ve esastan reddine, davacı tarafın kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı tarafından sigorta tazminatının ödendiği dava dışı Sigortalı ...Tic. A.Ş tarafından, dava konusu hasarlı olduğu belirtilen mal bedelini tahsil edildiğini bildirdiği dikkate alındığında dava dışı sigortalı şirketin zarar görmediği, bu nedenle dava dışı sigortalı satıcının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaatinin bulunmadığı, dolayısıyla davacının dava dışı sigortalısının haklarına TTK 1472 maddesi uyarınca halef olduğundan söz edilemeyeceği gerekçesiyle aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; yeniden bilirkişi incelemesi yapılması talebinin hukuka aykırı bir şekilde reddedildiğini, davalı ile sigortalı arasında yapılan yazışmalarda davalı firmanın 18.03.2019 tarihinde sigortalıya; "konteynerin alıcı firma tarafından reddedildiği, ürünlerin ıslak olduğu ve bunun sebebinin ise konteyner tavanında mevcut bulunan delik olduğu" bildirilerek hasarlı ürünlerin alıcı firma tarafından kabul edilmeyerek reddedildiğini bildirdiğini, devamında da hasarla ilgili detaylı yazışmaların yapıldığını, davaya konu poliçede dava dışı ....

Tic. A.Ş. sigortalı olarak görünmekte olup; dava dışı sigortalıya da iş bu poliçe kapsamında ödeme yapıldığını,hasar bedelini ödeyen müvekkil şirketin TTK’nın 1472. Maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava,sigortalıya ait emtianın, deniz taşıması sırasında hasarlanması nedeni ile davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin TTK'nın 1472. maddesine dayalı olarak rücuen tahsili talebiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasına ilişkindir.TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir.

Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.CIF satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir. Buna göre, taşıma sözleşmesi satıcı tarafından yapılıp, alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı nam ve hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekmektedir.

CIF kaydı satışta hasarın emtianın yükleme limanında gemiye yüklenmesi ile birlikte alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır.

CİF satışa konu emtiaya ilişkin poliçede sigortalı, satıcı olması durumunda sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi,ancak sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olması halinde mümkün olacaktır.Somut olayda davaya konu poliçede sigortalı satıcı olup, fatura ve gümrük beyannamesindan taşımaya davaya konu emtianın satış şeklinin CIF olduğu görülmüş,sigortalı ... Tic.

A.Ş den ödeme durumu sorulmuş,sigortalı taşımaya konu edilen satılan malların bedelini alıcıdan tahsil ettiklerini beyan etmiştir.Bu durumda sigortalı satıcının satıcının taşıma konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunmadığı anlaşılmakla , davacının TTK m. 1472 uyarınca sigortalının haklarına halef olduğundan söz edilemeyeceği ve davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.Bu itibarla davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair kararda isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.