İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1268 K.2022/1030

İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin 0001-0410-05263886 numaralı “Nakliyat Sigorta Poliçesi” ile sigortalı bulunan dava dışı sigortalı ... A.Ş. tarafından Çin’de yerleşik ...

Ltd. unvanlı firmadan 04/01/2020 tarihli, ... no’lu fatura kapsamında satın alınan 18 kap (Net: 106.111 Kg / Brüt:107.697 kg) alüminyum rulo emtiasının, Yılport Limanındaki konteyner boşaltma işlemi sırasında hasar gördüğünü, hasarın ihbarı üzerine ekspertiz raporu alındığını, eksper raporu, 12/02/2020 tarihinde liman işletmesi tarafından tutulan hasar tespit tutanağı ve diğer belgeler ışığında davalı şirketin hasardan %100 sorumlu olduğunun ortaya çıktığını, tespit edilen 1.218-USD hasar bedelinin müvekkili şirket tarafından 08/05/2020 tarihinde ilgilisine ödendiğini, davalıya 06/07/2020 tarihinde ihtarname gönderildiğini,

davalı hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, söz konusu olayın Yılport Limanı'nda gerçekleştiğini, ... A.Ş. İstanbul Şubesi'nin yapmış olduğu herhangi bir iş ve işlem bulunmadığını, takibin ... Holding aleyhine başlatıldığını, davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, ... A.Ş.'nin merkezinin Dilovası/Kocaeli olduğunu, yetkili mahkemelerin Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, icra takibinin de yetkisiz icra müdürlüğünde başlatıldığını Kocaeli İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu, usulsüz tebligat yapıldığını, müvekkili şirketin olayda herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davanın sigorta ettiren ... Tic. A.Ş.'ye ihbarını, davanın usulden ve esastan reddine, %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatının davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davaya konu emtaların, Çin'den Türkiye Gebze'ye taşınarak davalı işletmesinde bulunun Limanda tahliye edildiğinden sözleşmenin ifa yerinin Gebze olduğu, buna göre HMK'nun 10.maddesi gereğince yetkili icra dairesinin Gebze/Kocaeli İcra Daireleri olduğu, öte yandan, HMK'nun 6.maddesindeki genel yetki kuralına göre de davalının adresi de dosya arasına alınan Ticaret Sicil kayıtlarına göre Gebze olduğundan Gebze/Kocaeli İcra Dairelerinin yetkili olduğu, davacı tarafın icra takibini İstanbul İcra Dairelerinde başlatmış olup, takibin yapıldığı icra dairesi HMK'nun 10 ve 6.maddelerine göre yetkili olmadığı gerekçesiyle icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; icra takibi ve davanın davalının Sarıyer/İstanbul adresinin bulunduğu yerde açılmış olup, deniz ticaretinden kaynaklı uyuşmazlıklarda İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğunu, takibin ve davanın yetkili yerde açıldığını, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalı işletmesinde bulunan limanda tahliyesi sırasında hasar gördüğünden sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. İtirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takip yapılması dava şartı olup, öncelikle icra dairesinin yetkili olup olmadığının incelenmesi gerekir.

Bu incelemede İ.İ.K.'nun 50. maddesi yollamasıyla HMK.’nun yetkiye ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Buna göre genel yetki kuralını düzenleyen H.M.K.’nun 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. Öte yandan aynı yasanın 10. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.

Davaya konu emtialar Çin'den Türkiye Gebze'ye deniz yolu ile taşınarak davalı tarafından işletilen limanda tahliye edilmiştir. Tahliye ve saklama hizmeti veren davalı bu işlemleri sigortalı mal sahibi adına ücreti karşılığında yapmakta olup, hizmet sözleşmesinin ifa yeri limanın bulunduğu yerdir.Sözleşme ilişkisi teslim ile burada sonlanmaktadır.

Liman adresinin Gebze 'de bulunduğu ,genel yetki kurallarına göre de davalı şirketin merkez adresinin Gebze olduğu belirlenmektedir.Hasar 'da Gebze 'de meydana gelmiştir.Liman'ın şirketin İstanbul şubesi tarafından işletildiği iddia edilmemiştir.Davalı şirketin İstanbulda şubesi bulunması ,işlem şubeyi ilgilendirmediği hallerde şubenin bulunduğu adresin yetkili olduğu kabul edilemeyecektir.Açıklanan nedenlerle; takibin yapıldığı İstanbul İcra Dairesi genel ve özel yetki kurallarına göre yetkili olmadığından icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

İstinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.