İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/135 K.2025/13

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya sattığı malların 2019 Ocak-Nisan dönem bedellerinin ödenmediğini, bu nedenle 25/04/2019 tarihli ihtar gönderildiğini, yine 02/05/2019 tarihli ihtarla sözleşmenin fesh edilerek 74.891,39-TL alacaktan davalının iade edeceği 3.238,88-TL' düşülerek 71.981,39-TL'nin ödenmesinin istenildiğini, davalının müvekkiline gönderdiği 42.962,81-TL bedelli iade faturasının kabul edilmeyerek iade edildiğini, davalının ürünlerin eksik teslim edildiği yönündeki iddialarının doğru olmadığını, davalının 10/5/2019' tarihinde 3.700-TL ödeme yaptığını,

buna istinaden kalan 68.042,51-TL asıl alacak ve 475,37-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 68.517,88-TL'nin tahsili için Küçükçekmece ...

İcra Dairesi'nin 219/10246 esas sayılı dosyasıyla 15/05/2019 tarihinde takip başlatıldığını, davalının 17/05/2019 tarihinde 5.355,90-TL ödediğini, bu miktarın da takip alacağından düşüldüğünde 63.161,98-TL alacak kaldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı çalışanının 12/04/2019 tarihinde müvekkilinin Lüleburgaz marketinde raftaki 11 adet üründen 8'ini aldığını, irsaliyeye göre 35 adet yerine reyona 19 adet ürün getirdiğinin belirlendiğini, durumun tutanak altına alındığını ve ilgili şahsın da tutanağı imzaladığını, bunun üzerine geriye dönük olarak yapılan araştırmada davacının müvekkiline 42.962,81-TL'lik eksik ürün tespiti yapıldığını, olayla ilgili olarak Lüleburgaz CBS'nin 2019/2803 soruşturma sayılı dosyasıyla şikayette bulunulduğunu ve takibe itirazın haklı olduğunu belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece,alınan bilirkişi raporunda davacı faturalarının davalıda kayıtlı bulunduğu, davalının davacıya kestiği ve davacının kabul etmediği faturalardan dolayı davalının alacağını ispatlayamadığı, takipten önce davalının temerrüde düşürülmediği ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile icra takibinde davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 62.686,61-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazla talebin reddine, asıl alacağın % 20'sine tekabül eden 12.537,32-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, davacının bilirkişi incelemesi için defterlerini sunmadığından ispat yükümlülüğünü yerine getirmediğini; mali müşavir bilirkişinin sadece hesaplar üzerinden bir inceleme yaptığını, ihtilaflı olan iade faturaları, ciro primleri, ödül kartı primleri ve eksik ürün tesliminden doğan zarara ilişkin 42.962,81-TL'lik iade faturası ve eksik ürün tespitine ilişkin kamera kayıtları, savcılık şikayeti, ihtarnameler hakkında market sektör uzmanı ve sözleşme hukuku uzmanı bilirkişilerin de içinde bulunduğu heyetten rapor alınmadığını, dosyadaki bilirkişinin bile sektör bilirkişiden rapor alınması gerektiğini ifade ettiğini;

davacının borçlu bulunduğu Tekirdağ İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına İİK 89'a göre müvekkili tarafından 10.747,55-TL ödeme yapıldığını, fakat bu ödemenin dikkate alınmadığını ve icra inkar tazminatı şartlarının bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında faturaya dayalı açık hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz.Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır.Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delillerle kanıtlamalıdır.Eldeki davanın konusu,

ticari satım sözleşmesine ilişkin faturalara dayalı açık hesap alacağıdır. Mali müşavir bilirkişi tarafından uyuşmazlığa ilişkin 2019 yılına ait davacının cari hesap ekstresi, davalının ticari defterleri ve tarafların BA-BS kayıtları incelenmiştir.

Davacının cari hesap ekstresine göre 2019 yılı açılışının mutabakat uyarınca 61.355,36-Tl olduğu, son kayıt tarihi olan 16/04/2019 itibariyle davalıdan 74.981,39-TL alacaklı göründüğü; davalının defterlerinde, 2019 yılı açılış kaydının davacı lehine 61.335,36-TL olduğu, davacının davalıya düzenlediği tüm faturaların davalının defterlerinde kayıtlı bulunduğu, ancak davalının davacıya kestiği bir kısım faturaların davacı kayıtlarında bulunmadığı; takip tarihi itibariyle davacının kayıtlarında alacak tutarının 74.981,39-TL göründüğü, takipteki talebin 68.042,51-TL ve davadaki talebin ise 63.161,98-TL olduğu;

davalının kayıtlarına göre ise davacıya 17.587,77-TL borçlu göründüğü, davalının 30/04/2019 tarihinden başlayarak davalı tarafından davacı cari hesabına muhtelif prim, ödül ve iade faturası ile ödemelerinin borç olarak kaydedildiği, bunlar davacının kayıtlarında bulunmadığı gibi davacıya teslim-tebliğ edildiğine dair bir belge olmadığı; davalının defterlerinde 01/01/2019 tarihli ciro primi, ödül kart primi ve kota bedeli adlarıyla 3 ayrı toplam 3.363,06-TL'lik kayıt bulunduğu ancak bu kayıtların davacıda bulunmadığı;

yine davalıda 12/04/2019 tarihli "fiyat farkı faturası" açıklamalı 42.962,81-TL bedelli faturanın ve aynı tarih ve açıklamalı 3.238,88-TL'lik faturaların kayıtlı olduğu, davacı tarafından 42.962,81-TL bedelli faturanın kabul edilmediğinden kayıtlarında bulunmadığı, fakat diğer faturanın kabul edildiği; davalının davacıya (takipten 2 gün sonra) 17/05/2019 tarihinde 5.355,90-TL ödeme yaptığı, ayrıca davacının borçlu, dava dışı kişinin alacaklı olduğu Tekirdağ ...

İcra Dairesi'nin 2019/10329 sayılı takip dosyasındaki hacze istinaden davacının borcu için (davadan sonra) 18/10/2019'da 1.848-TL, 25/10/2019'da 3.247-TL, 01/11/2019'da 4.576-TL ve 08/11/2019'da 1.076,55-TL olmak üzere toplam 10.747,55-TL ödeme yaptığı; davacının takipteki 68.042,51-TL olan asıl alacağından 5.335,90-TL düşüldüğünde 62.686,61-TL, bu miktardan da sonradan ödenen 10.747,55-TL çıkartıldığında 51.939,06-TL kaldığı ve tarafların BA-BS formlarını vergi dairesine süresinde beyan ettiği görüşü bildirilmiştir.

Takipten önce davalının davacıya noterden gönderdiği 24/04/2019 tarihli ihtarda, 12/04/2019 tarihinde davacı çalışanın reyona eksik (35 adet yerine 19 adet) mal bırakmak suretiyle teslimi eksik yaptığının kamera kayıtlarıyla tespit edildiği, envanter kayıtları incelendiğinde 42.962,81-TL'lik malın eksik teslim edildiğinin belirlendiği, bu miktardaki fiyat farkı faturası gönderildiği; tedarikçi sözleşmesinin feshedildiği.

3.238,88-TL'lik iade faturasının da düzenlendiğini, bu faturalardan sonra kalan 10.124-TL'nin iki kısım halinde 10/05/2019 ve 17/05/209 tarihlerinde ödeneceğinin bildirildiği ve her iki faturanın da davacıya gönderildiği; davacının davalıya 25/04/2019 tarihinde noterden davalıya gönderdiği ihtarda, 2019 yılı Ocak-Nisan aylarında davalıya verilen ürünlerin ödemesinin yapılmadığı, Ocak ve Şubat ayları için 46.000-TL'nin ödenmesinin istenildiği; davalının 24/04/2019 tarihli ihtarına cevaben davacının 02/05/2019 tarihli ihtarında eksik teslim iddiasının kabul edilmediği, ödemeler yapılmadığından sözleşmenin feshedildiği,

42.962,81-TL'lik faturanın kabul edilmediğini ve iade edildiğini, 3.238,88-TL'lik ürün iadesinin kabul edildiği ve bu bedel alacakları olan 74.981,39-TL'den düşüldüğünde kalan 71.752,51-TL'nin ödenmesinin istenilmiştir.Davacının kabul etmediği 12/04/2019 tarihli davalının kayıtlarında "fiyat farkı faturası" açıklamalı 42.962,81-TL bedelli faturanın içeriği, 1.620 adet kaymak, 1.325 adet kaymaklı yoğurt, 1.079 adet yoğurt,

950 adet yoğurt bidon ve 2.191 adet yoğurt homojen ürününe ilişkin olduğu ve faturanın davacıya teslim-tebliğ edildiğine dair bir iddia olmadığı gibi her hangi bir bilgi de yoktur.Davalının delil olarak dayandığı Lüleburgaz CBS'nin 2019/2803 soruşturma sayılı dosyasında şikayetçi davalının şüpheliler davacı çalışanları ...aleyhinde şikayetçi olduğu, şikayetin konusunun davacıya 42.962,81-TL eksik ürün teslim edildiğinden bahisle hırsızlık ve güveni kötüye kullanma olduğu, soruşturma sonucunda 17/10/2019 tarihinde mücerret iddia dışında dava açılmasına yeterli delil bulunmadığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği,

davalı-müşteki vekilinin itirazı üzerine Kırklareli SCM'nin 03/06/2020 tarihli kararıyla itirazın reddine karar verildiği kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.Davaya dayanak teşkil eden takipte de davacı davalıdan 68.042,51-TL asıl alacak ve 475,37-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 68.517,88-TL'nin tahsilini talep etmiştir.

Davacının açık hesapdaki tüm faturaların davalıda kayıtlı olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın esasen davacının kabul etmediği 42.962,81-TL bedelli fatura bedelinin her iki tarafın kayıtlarına göre davalının borcundan düşülmesi gerekip gerekmediği noktasındadır. Davalı, davacının kabul etmeyerek kendisine iade ettiği fatura bedeli olan 42.962,81-TL kadar davacıdan alacaklı bulunduğunu usulüne uygun delillerle ispatlaması gerekir.

Bu faturaya dayanak teşkil eden eksik mal teslimi hususundaki yaptığı şikayet hakkında da Lüleburgaz CBS tarafından takipsizlik kararı verilmiştir. Her iki tarafın kayıtları birbirini doğrulamaktadır. Buna göre davalının, davacıdan satın aldığı mallara ilişkin olarak kendisine teslim edilen faturaları kayıtlarına hiç bir itiraz olmadan kayıt ettiği gözetilerek, davalı kayıtlarıyla da örtüşen takipte istediği 68.042,51-TL kadar asıl alacağı bulunduğunun kabulü gerekir.

Davalı 15/05/2019'tarihinde takibin açılmasından 2 gün sonra davacıya 5.355,90-TL ödeme yapmış, davacı da işbu davadaki talebini bu miktarı düşerek işlemiş faizle birlikte 63.161,98-TL olarak belirtmiştir. Ödeme düşülerek dava açıldığından yeniden mahsup yapılamayacaktır. Dava tarihinden sonra davacının borcu için diğer bir takip dosyasında yapılan 10.747,55-TL ödeme, infaz aşamasında icra dairesi tarafından dikkate alınması gerekir.

İcra takibindeki asıl alacak miktarı 68.042,51-TL'den davacının mahsuba ilişkin kabulüne göre takipten sonra davadan önce yapılmış 5.355,90-TL ödeme mahsup edildiğinde, kalan 62.686,61-TL asıl alacak üzerinden davanın kısmen kabulüne ve faturaya dayalı belirlenebilir likit alacak için icra inkar tazminatına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır.

Ne var ki davadan sonra davalı tarafından davacının borcu için diğer bir takip dosyasında yapılmış toplam 10.747,55-TL ödemenin infaz aşamasında icra dairesi tarafından dikkate alınması hususu, hüküm fıkrasında belirtilmemiştir. Söz konusu ödemeler, eldeki, davaya dayanak teşkil eden icra takip dosyasına da yansıtılmamıştır. Bu eksiklik infazda tereddüt yaratabileceğinden, hüküm fıkrasında gösterilmemiş olması yerinde değildir.

Kararın bu yönden kaldırılması gerekmiştir.Ayrıca davacının her iki tarafın, davalının kendi defter kayıtlarına delil olarak dayanması, davalının kayıtlarının da davacının alacak kayıtlarıyla aynı olması ve davacının cari hesap ekstresini sunması karşısında, davacının defterlerini sunmamasının davanın ispatına bir etkisi bulunmamaktadır.

Delillerin takdiri mahkemeye ait olduğundan davanın çözümü için sektör ve sözleşme uzmanı bilirkişi incelemesine gerek bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik yok ise de, dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin infaz aşamasında dikkate alınması hususunun hüküm fıkrasında gösterilmemiş olması yerinde olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın belirtilen yönden kaldırılarak yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından yeniden aynı karar verilerek davanın kısmen kabulü ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

08/01/2025