İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1654 K.2022/1424

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin keşidecisi olduğu ... Bankası, Levent Sanayi Şubesine ait 27/12/2011 keşide tarihli, ... çek nolu, 16.180-TL'lik çekin karşılıksız işlemi gördüğünü, karşılıksız işlemi gördükten sonra, çek aslının müvekkili tarafından hamilden ödeme karşılığı teslim alınarak davalı bankanın Çeliktepe Şubesi'ne 07.02.2012 tarihinde elden teslim edildiğini,

9 yıla yakın bir zamandır davalı bankaya teslim edilen çek aslı hakkında defalarca başvurulmasınarağmen müvekkilinin TCMB dahil olmak üzere sicil kayıtlarından düşümünün yapılmadığını ve kayıtların silinmediğini,davalıya gönderilen ihtarda durumun açıkça anlatılmasına ve teslim alma yazısı sunulmasına rağmen 05/05/2020 tarihli cevapda çekin aslının bankada bulunmadığının bildirildiğini belirterek bankanın çeki teslim aldığının inkarı nedeniyle muarazanın men'ine, TCMB dahil tüm sistemlerdeki karşılıksız kaydının silinmesine, bunun mümkün olmaması halinde ise çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili,davacıya çek aslının banka nezdinde bulunmadığı şeklinde cevap verildiğini,çek aslının müvekkili banka nezdinde bulunmadığını, taraflar arasında bir muarazaa bulunmadığını,davacının senet iptal davası açma hakkı olmadığı gibi, aksinin kabulü halinde de müvekkili banka'ya husumet yöneltilemeyeceğini belirterek öncelikle davanın husumet yokluğundan, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davaya konu çek suretlerine göre ... çalışanı tarafından çekin davalı bankaya ibraz edildiği ve çekin karşılıksız işlemi gördüğü, çekin yasal sorumluluk tutarının ödendiği ve ... çalışanı ... tarafından çeke, çek aslını aldım yazısının yazıldığı, davacının çekin arkasında bulunan ... Bankası Çeliktepe Şubesi isimli kaşe ve üzerindeki imzanın çekin davalıda olduğunu gösterdiğini ileri sürsede bu durumun çekin davalı bankada olduğunu ispata yeterli olmadığı, davacının çekin davalıda olduğunu ispat etmeye yeter başka bir delil sunamadığı gerekçesiyle muarazanın menine ilişkin talebinin reddine, çek iptali davasının ise hasımsız olarak açılması gerekirken hasım gösterilerek açıldığı gerekçesiyle bu talebin de husumetten reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; bahsi geçen çekin bankaya 07/02/2012 tarihinde elden teslim edildiğini, dava konusu çeke ilişkin görüntüde davalı bankanın kaşe ve imzasının bulunduğunu, ancak mahkemece imzanın kime ait olduğu hususunda inceleme yapılmadığını, ayrıca imzasnın tespiti için o dönem alınan başkaca çek görüntülerinin de celbedilmesinin istenmesine rağmen mahkemece bu taleplerinin de karşılanmadığını, bunun dışında müvekkilinin bahsi geçen çeki ödeyerek alacaklı sıfatını kazandığını, bu nedenle çekin iptali için dava açma hakkına sahip olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, karşılıksız çıkan ancak hamile sonradan ödenerek teslim alınan çek aslının bankaya iade edildiği ileri sürülerek bankalar nezdindeki karşılıksız kaydının silinerek muarazanın giderilmesi, olmadığı takdirde çekin iptali istemine ilişkindir.

Davacı, keşidecisi olduğu çekin karşılıksız işlemi gördükten sonra bedelinin hamile ödenerek çekin alındığını ve çek aslının davalıya bankaya teslim edildiğini belirterek tüm banka sistemlerindeki karşılıksız kaydının düzeltilmesini ve silinmesini talep etmektedir. Davacı çek aslının davalı bankaya teslim edildiği iddiası ile ilgili olarak çekin arkalı ve önlü görüntüsünün bulunduğu ... Bankası Çeliktepe Şubesi kaşesi ve imza içeren belgeye dayanmaktadır.

Davaya konu çek sureti incelendiğinde, çekin davalı bankaya ... çalışanı tarafından ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi gördüğü, çekin yasal sorumluluk tutarının ...'e ödendiği, çek aslının Faktoring çalışanı ...'a iade edildiği anlaşılmaktadır. Davacı, çek suretinde bulunan ...

Bankası Çeliktepe Şubesi yazılı kaşe ve üzerindeki imzanın çekin davalı bankada olduğunu gösterdiğini ileri sürmekte ise de bahsi geçen çek aslının davalı bankaya iade edildiğine ilişkin açık bir kayıt yer almamaktadır. Ancak, davacı çek bedelini hamil ...'e ödediğini iddia etmektedir. Çek 27/12/2011 tarihli olarak keşide edilmiş olup, karşılıksız çıkan çekle ilgili bankaca yasal sorumluluğun yerine getirildiği de anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacının iddia ettiği gibi çek bedelinin ...'e ödenerek çekin aslının davacıya iade edilip edilmediğinin faktoring şirketinden sorulması, davacının bahsi geçen çek nedeniyle yasal sorumluluk tutarından dolayı bankaya borcunun bulunup bulunmadığının araştırılması; aradan geçen süre de dikkate alınarak bankacılık mevzuatı gereğince banka kayıtlarından bahsi geçen çek ile ilgili karşılıksız kaydının düzeltilmesi veya silinmesi koşullarının mevcut olup olmadığının hususlarının bilirkişi incelemesi yapılarak değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece bu hususlar araştırılmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmekle başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.