İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1670 K.2025/947

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkiline ait ... isimli işyerine davalıdan ... marka ... model konveyörlü bulaşık yıkama makinesi satın aldığını, endüstriyel tip bulaşık makinası olan bu makinenin binlerce tabağı çok kısa sürede yıkayıp kurutma özelliği olduğunu, ancak beklenen performansı göstermediğini, 27/08/2018 tarihinde yetkili servis tarafından makinenin montajının gerçekleştirildiğini, makine kullanılmaya başlandığında makine iç haznesindeki pis gider suyun şamandıradan boşaltılması yerine iç mekanik elektronik aksamı içine boşalttığının tespit edildiğini, müvekkili şirketin makineyi kullanmayı bıraktığını, 27/08/2018, 04/09/2018, 07/09/2018,

12/09/2018, 22/09/2019, 27/12/2019 tarihlerinde defalarca yetkili servisin restorana geldiğini, ancak arızanın giderilemediğini, bulaşık makinesinin arızalarının şirketçe tam olarak belirlenemediğini, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/161 Esas sayılı dosya ile tespit yapıldığını, bilirkişi raporunda davalı satıcı firmanın orijinal marka parçalar taşımayan bir makinayı orjinalmış gibi göstererek sattığını, davalının maldaki ayıpları ağır kusuruyla gizlediğini belirterek satış sözleşmesinden dönülmesine,

satışa konu bulaşık makinasının davalı satıcıya aynen iadesine, ödenmiş olan 94.400-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı; firma yetkilileri ile proje aşamasında görüşüldüğünü ve ... marka ... konveyörlü bulaşık makinasının siparişi verildiğini, daha sonra yapılan proje çalışmasında gelen kirli bulaşıkların bulaşıkhaneye gelip temiz bir şekilde tekrar ana mutfağa gidiş ve akış yönünün ters olduğunun anlaşıldığını, projenin revize edildiğini, son projeye göre ... ... sağ sipariş verildiğini ve aynı gün teslimat yapıldığını, bilirkişi raporunda bulaşık makinası gövde saclarının orijinal olmamasının nedeni olarak gövde sacında ... kabartmasının olmamasına bağlanmış ise de gövde sacında ... yazısı bulunduğunu,

makinanın kurutma kısmında bulunması gereken baca borusunun opsiyonel olduğunu, bunun yerine davlumbaz imal edilip montajının yapıldığını, bulaşık makinasının tüm elektrik ve elektronik aksamlarında ... etiketi bulunduğunu, yetkili servis tarafından kit değişimi yapılarak arızanın giderildiğini, kullanılan makinadaki deterjan sarfiyatının bulaşık makinası ile ilgisi olmadığını, deterjan firması tarafından konulan deterjan pompası ile ilgili olduğunu, elektrik sarfiyatının bu güçteki makine için normal olduğunu, davacı firmaya satılan bulaşık makinasının ...

San. ve Tic.Şti.'den satın alındığını, bu firmanın da ithalatçı firma olan ... Pazar. İç ve Dış Tic. firmasından satın aldığını, ithalatçı firmadan gümrük giriş belge ve kayıtlarının talep edildiğini, satışı yapılan bulaşık makinasının halen çalışır durumda olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; dosyaya sunulan bilirkişi raporları ile servis tutanaklarına göre davaya konu makinanın düzgün ve verimli çalışmadığı, belli bir kullanım süresi sonucunda bu arızaların tespit edebileceği, garanti kapsamındayken ortaya çıkan arızaların ekonomik ömrüne göre çok kısa bir sürede açığa çıktığı, kullanım hatasından kaynaklanmayan, imalat hatasına dayalı, satın alma esnasında makul ve yeterli bir süre inceleme ile anlaşılamayacak olması nedeniyle makineden beklenen faydayı, performansı ve kullanım konforunu azaltması sebebiyle davaya konu bulaşık makinasının gizli ayıplı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davaya konu ...

Konveyörlü ... marka bulaşık makinesinin davalıya iadesine, fatura bedeli olan 94.400,00-TL'nin ödeme tarihi olan 11.12.2018 tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı; daha sonra yapılan proje çalışmasında gelen kirli bulaşıkların bulaşıkhaneye gelip temiz bir şekilde tekrar ana mutfağa gidiş ve akış yönünün ters olduğunun anlaşıldığını, projenin revize edildiğini, son projeye göre ... ... sağ sipariş verildiğini ve aynı gün teslimat yapıldığını, bilirkişi raporunda bulaşık makinası gövde saclarının orijinal olmamasının nedeni olarak gövde sacında ... kabartmasının olmamasına bağlanmış ise de gövde sacında ... yazısı bulunduğunu, makinanın kurutma kısmında bulunması gereken baca borusunun opsiyonel olduğunu, bunun yerine davlumbaz imal edilip montajı yapıldığını,

bulaşık makinasının tüm elektrik ve elektronik aksamlarında ... etiketi bulunduğunu, yetkili servis tarafından kit değişimi yapılarak arızanın giderildiğini, kullanılan makinadaki deterjan sarfiyatının bulaşık makinası ile ilgisi olmadığını, deterjan firması tarafından konulan deterjan pompası ile ilgili olduğunu, elektrik sarfiyatının bu güçteki makine için normal olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, satış sözleşmesine konu makinenin ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak sözleşmeden dönme ve malın bedelinin iadesi istemine ilişkindir. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.

TBK'nın 227. maddesinde ise satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları; "satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak belirlenmiştir.

Somut olayda, davacının davalıdan 11/12/2018 tarihli fatura içeriği ... marka ... model konveyörlü bulaşık yıkama makinesini 94.400-TL bedelle satın aldığı, 27/08/2018 tarihinde makinenin davacıya ait iş yerine montajının yapıldığı, makine kullanılmaya başlandığında makine iç haznesindeki pis gider suyun şamandıradan giderek boşaltılması yerine iç mekanik elektronik aksamı içine boşalttığının servise bildirilmesi üzerine sorunun aynı gün giderildiği, ancak devamında davacının şikayetleri üzerine 04/09/2018, 07/09/2018, 12/09/2018, 12/02/2019, 22/02/2019, 27/02/2019 tarihli servis kayıtlarının açıldığı,

dava konusu cihazın montajının yapıldığı gün meydana gelen arızanın giderilmesinden sonra da elektrik arızalarının oluştuğu, sviçlerin değiştiği tespit edilmiştir.

Bilirkişi incelemesinin yapıldığı 27/04/2022 tarihinde makinenin bir çok yerinde pas ve korozyon bulunduğu, gövde kısmında sac birleşmelerinin uygun yapılmadığı, makinenin çalışır vaziyette olduğu, ancak su alırken su çıkış kısmında kaçak olduğu, yıkanması için konulan ürünlerin temiz, ancak ıslak ve nemli olarak çıktığı belirlenmiştir.

Bilirkişi raporunda sevis formalarına göre alındıktan kısa bir süre sonra ortaya çıkan arızaların onarılmasına rağmen sorunun devam ettiği, dava konusu makinenin düzgün ve verimli çalışmadığı, ekonomik ömrüne göre çok kısa bir sürede ortaya çıkan arızaların kullanım hatasından kaynaklanmayan makineden beklenen faydayı, performansı ve kullanım konforunu azaltan gizli ayıp niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

Dava konu cihazın kullanıldığı iş yerinde hizmetin sürekliliği dikkate alındığında meydana gelen arızalar nedeniyle cihazdan beklenen faydanın sağlanamadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece davacıya satılan cihazın ayıplı olduğunun, sözleşmeden dönme kapsamında ayıplı cihazın cihazın davalıya, satış bedelinin davacıya iadesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Diğer yandan TBK'nın 227/1. maddesi uyarınca, sözleşmeden dönme halinde birlikte ifa kuralı gereğince, iadesine karar verilen bedele ayıplı ürünün davalıya fiilen iadesi tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, fatura tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru değil ise de davalı tarafın faize ilişkin açık istinafı bulunmadığından bu husus kaldırma sebebi yapılmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davalı tarafça ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.