İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1678 K.2022/1709

Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı; davalı donatana ait ... kuru yük gemisinde gemi adamı olarak çalıştığını, geminin 18.05.2012 tarihinde yükün kayması nedeniyle alabora olarak battığını davalı aleyhine Bakırköy 10. İş Mahkemesinin 2013/626 esas sayılı dosyasında dava açtığını, davanın kendisi lehine karara bağlandığını, bu nedenle gemi alacaklısı hakkının doğduğunu belirterek, gemi alacağından doğan rücu hakkının tespit edilerek tarafına ödenmesine, davalının mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece.

6100 sayılı HMK'nın 119/1-e maddesi uyarınca davacının iddiasına dayanak vakıalar anlaşılır şekilde açıklanması ve 119/1-ğ uyarınca talep sonucunun tereddüte yer bırakmayacak şekilde açık olması gerektiği, davacının dava dilekçesinin HMK 32/2 ve HMK 119/1-e maddesine uygun şekilde maddi vakıaları açıklar mahiyette olmadığı ve HMK 119/1-ğ maddesine uygun şekilde talep sonucunun tereddüte mahal vermeyecek nitelikte olmadığı görülmekle, 6100 sayılı HMK'nın 119/2 maddesi uyarınca davacıya ara karara uygun şekilde maddi vakıaları açıklaması ve talep sonucunu netleştirmesi için 1 hafta kesin süre verilmesine karar verildiği,

davacıya yapılan ihtarat üzerine 25/04/2022 tarihinde davacının sunmuş olduğu dilekçede dava dilekçesini tekrar eder şekilde ifadelerde bulunduğu, davaya konu maddi vakıaların dilekçesinden anlaşılamadığı, talep sonucunun muğlak olduğu gerekçesiyle, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı; meydana gelen olay sonucunda Bakırköy 10. İş Mahkemesinin 2019/99 esas 2019/325 karar sayılı doyasında açtığı davada lehine karar verildiğini, gemi alacağından doğan rücu hakkı alacağına dayalı tazminat talep ettiğini, davacının ihtarı üzerine beyanlarını sunduğunu, buna rağmen mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, kararın hak arama hürriyetine aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, deniz iş kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda; dava dilekçesi açık olmasa da dilekçe içeriğinden, davacının davalı donatana ait 1419 grostonluk Türk bayraklı ... adlı gemide gemi adamı olarak çalışmakta iken, geminin batması nedeniyle uğradığı zarar ile birlikte gemi alacağından kaynaklanan kanuni rehin hakkı tesisini donatan olan davalıdan talep ettiği anlaşılmaktadır.6102 sayılı TTK'nın 1377/1 maddesine göre; gemi üzerinde kanun veya sözleşme uyarınca doğan veya mahkemece tesciline karar verilen bütün rehin ve hapis hakları, teminat altına alınan alacaktan ayrı ve bağımsız olarak yargılama veya icra konusu yapılamaz.

Davacının alacağı, hizmet sözleşmesi kapsamında görevini ifa ederken geminin batması nedeniyle uğranılan zarardan kaynaklanmaktadır.

TTK'nın 1377/1 maddesi kapsamında, davacının gemi alacağından kaynaklanan kanuni rehin hakkı istemi, asıl alacaktan bağımsız olarak dava konusu edilemez ise de, işbu dava öncesinde davacı tarafından Bakırköy 10. İş Mahkemesinin 2019/99 (eski 2013/626) esas sayılı dosyasında söz konusu kaza nedeniyle uğradığı zararın tazmini istemiyle davalı donatan aleyhine açmış olduğu davada, davacının maddi ve manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacının kanuni rehin hakkı veren alacağı, işbu dava öncesinde ayrı bir yargılama konusu yapılarak hükme bağlanmıştır. Davacının işbu davadaki istemi ise gemi alacağından kaynaklanan rehin hakkı tesisi kapsamında değerlendirilebilecektir.

Bu durumda ise uyuşmazlığın çözümünde 6102 sayılı TTK'nın deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmekte olup, görevli mahkeme deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilen İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Bu nedenle mahkemece görevsizlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olup, istinaf konusu edilmemiş olsa da re’sen incelenmesi gerekeceğinden, davacının ileri sürdüğü istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353(1)a-3 maddesi gereği hükmün kaldırılmasına, dosyanın görevli bulunan deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilen İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.