İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1746 K.2024/1144

Görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinden ...'in 05.02.2020 tarihinde davalılardan ...A.Ş'ye ait, ...

A.Ş'ye ferdi kaza ve sorumluluk sigortası olan havacılık sorumluluk sigorta poliçeleri ile sigortalı olan, davalı pilotlar ...ve ...'ın kullanımında olan uçağın İzmir-İstanbul seferinde meydana gelen uçak kazasında yaralandığını, yaralanması nedeniyle müvekkilinin sürekli iş göremez duruma geldiğini ve bakıcı yardımına muhtaç olduğunu, kaza nedeniyle manevi zarara uğradığını, diğer davacı müvekkilinin de eşinin yaralanması nedeniyle ruhsal ve manevi bütünlüğünün bozulduğunu, yolcunun yaralanmasından, zarara neden olan taşıyıcının sorumlu olduğunu,

kaza yapan uçağın diğer davalı Ak Sigorta tarafından havacılık sigorta poliçesiyle sigortalandığını belirterek, davacı ...için 400-ABD Doları geçici iş göremezlik bedeli, 500-ABD Doları sürekli iş göremezlik bedeli, 100-ABD DOları bakıcı gideri olmak üzere 1.000-ABD Doları maddi tazminat ve 500.000-TL manevi tazminatın, davacı ... için 300.000-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili; davacının maddi tazminat bakımından yabancı para birimi üzerinden talepte bulunmasının mevzuata ve Yargıtay uygulamasına aykırı olduğunu, ayrıca yabancı para birimi üzerinden talepte bulunulabilmesi için zararın da yabancı para olarak doğmuş olmasının şart olduğunu, yasal düzenleme gereği bir sorumluluk varsa hava taşımacılığı şirketine ait olacağından, pilot olan müvekkillerine husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, ceza soruşturmasında alınan bilirkişi raporlarında pilot müvekkillerinin mesleki yeterliliğinin tam olduğunun tespit edildiğini, davacının sürekli iş göremezlik iddiasının kanıtlanamadığını,

kaza kırım ön raporu gereğince müvekkiline veya çalışanlarına kusur izafe edilemeyeceğini, ancak nihai kaza kırım raporu tanzim edilmeden kusur oranlarının belirlenmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle raporun bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacı ... bakımından manevi tazminat talep koşullarının oluşmadığını, ayrıca talep edilen manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme amacı güttüğünü ve fahiş olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacıların tacir olduğu, uçuşun ticari veya mesleki amaçla yapıldığını gösterir hiç bir bilgi bulunmadığı, davanın nispi veya mutlak ticari dava olmadığı, davacıların, hizmet alan tüketici konumunda oldukları, bu sebeple davacıların maddi ve manevi tazminat talepleri bakımından tüketici mahkemesinin görevli olduğu, davalı ...s ile davalı pilotlar bakımından tüketici mahkemesinin görevli olduğu,

Yargıtay 17 HD'nin pek çok kararında belirtildiği gibi TTK'nın 1483. maddesinden kaynaklanan (zorunlu sigortalardan kaynaklanan) uyuşmazlıkların mutlak ticari dava sayılacağı ve ticaret mahkemesinde görüleceği, zorunlu olan sigortaların, kamu güvenliğini sağlamak, kişilerin ve üçüncü şahısları oluşabilecek risklere karşı koruma amacı ile yasal olarak yaptırılması zorunlu olan sigortalar olduğu, eldeki sigorta poliçesinin bu sigortalardan olmadığı, dosyadaki poliçe incelendiğinde, Hazine Müsteşarlığınca diğer zorunlu sigortalar için belirlenen teminat tutarı ve tarifelerin bu poliçe için geçerli olmadığı,

diğer bir ifadeyle bu sigortanın zorunlu olduğunu gösteren hiç bir unsurun bulunmadığı, sonuç olarak davalı sigorta şirketi yönünden de davanın mutlak ticari dava olmadığı, diğer üç davalı yönünden tüketici mahkemesinin görevli olduğu, sigorta şirketi yönünden de yargılamanın birlikte yürütüleceği, bu nedenle somut olayda tüketici mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle, davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalılar vekili; 2920 sayılı Sivil Havacılık Kanununun 89 ve 132 maddeleri gereğince hava araçlarında sigorta yaptırılmasının zorunlu olduğunu, müvekkili ...'un da ... Sigorta aracılığıyla gerekli sigortayı yaptırdığını, diğer yandan poliçenin zorunlu sigorta kapsamında kalmadığının kabulü halinde dahi bu durumun ticari ilişkinin ticari işten kaynaklandığı gerçeğini değiştirmeyeceğini, uyuşmazlık hava yolu taşıma işinden kaynaklandığından, tüketici mahkemesi görevli olmayıp asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, hava yolu taşımacılığı sırasında meydana gelen kazada yolcunun yaralanması nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararın, taşıyıcı, havacılık sorumluluk sigortacısı ve pilot olan davalılardan tahsili istemine ilişkindir. HMK’nın 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nın 114/1-c maddesinde, mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.

6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 132 ve 138. maddeleri uyarınca; yolcu, posta ve yük taşımaları yapmaya yetkili kılınan taşıyıcıların, taşıma sözleşmelerinden doğabilecek zararlardan dolayı tazminat taleplerinin teminatı olmak üzere mali mesuliyet sigortası; sivil hava araçları için üçüncü şahıslara verilecek zararın teminatı olarak işleten tarafından mali mesuliyet sigortası yaptırılması zorunludur.

Nitekim söz konusu sigortaların yaptırılmasına ilişkin usul ve esaslar Hazine Müsteşarlığı tarafından 27.07.2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan iki yönetmelik ile düzenlenmiştir. Somut olayda; hava taşımacılığı sırasında yolcunun yaralanması nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararın tazmini talep edilmiştir.

Sunulan havacılık sorumluluk sigortası poliçesine göre, davalı hava taşıyıcısı olan ...'un taşıma işi nedeniyle doğabilecek zararlara karşı diğer davalı...Sigorta tarafından sigortalanmış olduğu anlaşılmaktadır. Davalılar arasında zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı ... Sigorta da yer almaktadır. Sigorta hukuku 6102 sayılı TTK'nın 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Bu durumda Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan kaynaklanması nedeniyle, işbu dava ticari dava niteliğinde olup Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanı içerisinde bulunduğundan, mahkemece işin esasına girilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken, davanın görevsizlik dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi isabetsizdir.

Açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün HMK'nın 353(1)a-3 maddesi uyarınca kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.