İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1899 K.2022/1371

Davanın görevsizlik yönünden usulden reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Çorlu 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/52 Esas, 2021/225 Karar sayılı ve 07.09.2021 tarihli kararı ile "Kapsamı itibariyle TTK m.4 uyarınca asliye ticaret mahkemelerinin görevi dahilinde bulunan işbu dava dosyasına ilişkin yargılama, dava tarihinde müstakil bir asliye ticaret mahkemesi bulunmaması sebebiyle asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla yürütülmekte iken, HSK tarafından alınan 07/07/2021 tarih ve ... numaralı karar ile Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresi Tekirdağ ili mülki sınırları olarak belirlenmiş, akabinde Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/09/2021 tarihinden itibaren faaliyete geçirilmesi kararlaştırıldığı,

kökleşmiş Yargıtay içtihatları ile; bu gibi hallerde yargılama devam ederken görevli özel mahkemenin kurularak faaliyete geçmesi hallerinde, asliye hukuk mahkemesince ilgili dava dosyaları hakkında gönderme kararı verilerek dosyaların yeni kurulan ilgili mahkemeye devri gerektiğini, gönderme kararının nihai bir karar olduğunu bununla birlikte, Yargıtay 11. HD'nin 29/03/2017 Tarih 2015/14317 esas - 2017/1917 karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere kesin kararlardan olduğundan dava dosyasının Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine devrine karar verilmiştir.

Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi ise.

Bölge Adliye Mahkemeleri arasında çıkan içtihat aykırılığının giderilmesi için uyuşmazlık konularının çözümü amacıyla dosyaların Yargıtay 5. Hukuk Dairesi ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesine gönderildiği ,Yargıtay 5. HD ile Yargıtay 11. HD'nin içtihadı birleştirme kararlarında, ilçe asliye hukuk mahkemelerinde ticaret mahkemesi sıfatıyla görülen derdest dosyaların yeni kurulan veya yetki çevresi genişletilen asliye ticaret mahkemelerine gönderilmemesi gerektiğinin içtihad edildiğini, yeni kurulan asliye ticaret mahkemesinin faaliyete geçmesinden önce açılan dosyaların açıldığı mahkemece çözümlenmesi gerektiği, anlaşılmakla,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince görev dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Çorlu 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar kesinleştiğinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; dava tarihinden sonra yargı çevresinde ticaret mahkemesi kurulması hallerinde ilk mahkemenin ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle gönderme veya görevsizlik kararı veremeyeceği görüşüne katılmadıklarını, asliye ticaret mahkemelerinin görev yetkileri TTK nun 5. Maddesine göre "Aksine hüküm bulunmadıkça.... tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine...'' asliye ticaret mahkemeleri bakacak olup uygulamada yetersizlikler sebebiyle her yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi olmadığından bu yerlerde asliye hukuk mahkemeleri tarafından ifa edildiği,

yargılama sonuçlanmadan herhangi bir aşamada uyuşmazlığı kanunen tabi olduğu bir asliye ticaret mahkemesinin yargı çevresinde kurulması halinde kanunen tarafların tabi olduğu bu ihtisas mahkemesinin yargılamayı yapması için dosyanın gönderilmesi tabi hakim kuralının gereği olduğunu, aksi düşünce kanunen yargılama yapacak mahkemenin mevcut olmasına rağmen yargılamanın görevsiz mahkeme eliyle yapılması neticesini doğuracağı, özellikle dava dosyasına olduğu gibi henüz ön inceleme aşamasını tamamlamayan davalarda gönderme kararının verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun yargı çevresi belirlemesine ilişkin 07.07.2021 gün ve 608 sayılı kararı ile bir kısım yargı alanlarında asliye ticaret mahkemeleri kurularak 01.09.2021 tarihinde faaliyete geçirilmesine karar verilmiş, mahkemece 17.02.2021 tarihinde açılan eldeki dava dosyası ticari dava olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilerek Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

HMK'nun 1(1)'inci maddesi "mahkemelerin görevi ancak kanun ile düzenlenir" hükmünü haizdir. Dava açılmasının maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Davanın açılmasının en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık belirli hale gelmesidir. Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez.

Ancak kanun değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan görevli mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar. Ancak HSK'nın dayanak kararı 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmak üzere verilmiş olup, ancak 01.09.2021 tarihinden sonra açılacak davalara ilişkin olmak üzere uygulanacaktır.

Geçiş hükmü niteliğinde kanuni bir düzenleme olmaksızın, yargı çevresi belirlemeye ilişkin karar dayanak gösterilerek dava dosyasının asliye ticaret mahkemesine gönderilmesi kararı doğru olmadığından, Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı yerindedir.

Yargıtay 11'HD nin 2022/509 esas 2410 karar sayılı, 25.03.2022 tarihli, 5.HD'nin 2022/1073 Esas - 2686 Karar sayılı 21.02.2022 tarihli içtihad aykırılığının giderilmesine ilişkin bağlayıcı kararları ile "davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin, derdest dava dosyalarını yeni kurulan veya yetki çevresi genişletilen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı vererek göndermeden yargılamasını yapması gerektiğine, uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine" kesin olarak karar verilmiştir.Açıklanan nedenlerle;

davalı vekilinin istinaf nedeni yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.