İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2128 K.2022/1686

İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili davalı borçlu ... tarafından alacaklı müvekkil lehine verilen, 582.870-$.

(Takip tarihi itibariyle TCMB efektif satış kuru üzerinden 9.349.393,69- TL) bedelli senedin vadesinde ödenmediğini, borcun ödenmemesi üzerine İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasıyla icra takibine girişildiğini,borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu, aynı zamanda borçlu davalı yaptığı itiraz ile takibe dayanak senetteki imzayı ikrar ettiğini, İstanbul Anadolu 6. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/48 D.

İş ve 2022/48 karar sayılı dosyasında yaptıkları ihtiyati haciz talebinin de "Ticarî alacağa yönelik ihtiyatî haciz verilmesinin asliye ticaret mahkemesinden talep edileceği( Y.

11. HDnin 2013/17940esas , 2014/31karar ) ödenmeyen borcun ticari ilişkiden kaynaklandığı için, talep hakkında karar vermek ticaret mahkemesinin görevine girmdiğinden ihtiyati haciz talebinin reddine..." karar verildiğini, uygun görülecek teminat karşılığı, borçlunun, borca yeter miktarda ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, İhtiyati haciz talep eden vekilinin talebine dayanak yaptığı belge tercümesinin incelenmesinde; tarafların aralarındaki ilişkiden kaynaklanan bakiye borç bedeli olan 582.870 USD alacak-borç miktarı üzerinde tarafların mutabık kaldıkları, belgenin eski bakiyenin de gösterildiği bir hesap mutabakatı niteliğinde olduğu,kambiyo senedi niteliğine haiz olmadığı,aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ...'un gelir getirici kazanç olmaksızın bazı işlemlerde kullanılmak üzere potansiyel mükellef kaydının bulunduğu her iki yanın tacir sıfatını haiz olmadığının anlaşıldığı,

senedin kambiyo senedi vasfına haiz olmaması nedeniyle uyuşmazlığın mutlak ve nispi ticari davadan kaynaklanmadığı, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili , ... tarafından alacaklı müvekkil lehine verilen, 582.870-$; bedelli senet dolayısıyla İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasıyla icra takibi başlatıldığı, ancak davalı borçlunun borca itiraz edilerek takibin durmasına sebep olduğunu,İstanbul Anadolu 6. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/48 D.

İş esas-karar sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu,mahkemece borç , ticari ilişkiden kaynaklandığı için , talep hakkında karar vermek ticaret mahkemesinin görevine girdiğiniden ihtiyati haciz talebinin reddine..." karar verdiğini ,istinafa konu karar ile de mahkemenin "... ticari davadan da kaynaklanmadığı, görevsiz mahkemeden talep edilen ihtiyati haciz talebinin reddine..." karar verdiğini,görev yönünden ortaya çıkan uyuşmazlığın giderilmesine, görevli mahkemenin belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz kararı için hangi mahkemenin görevli olduğu konusunda İİK.nun 258.maddesinde açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan maddede sadece, genel olarak mahkemeden söz edildiğine göre, görev konusunda HMK.nun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekir.Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olduğun dan,ihtiyati haciz talep edilen mahkeme, re’sen yada itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir.

(Yargıtay 19 HD nin 2007/11636 e-2008/975 karar ve 8.2.2008 tarihli kararı) İcra dosyasında; icra takibine borçlu vekili tarafından ;" takibe, borca, borcun ferilerine ve faize,oranına süresinde açıkça itiraz ediyoruz. Müvekkilimize yöneltilen alacakları kabul etmiyoruz, Takip alacaklısına borcumuz yoktur."denilerek takibe itiraz edildiği takibin durduğu anlaşılmaktadır.

Eldeki adi şekilde düzenlenen belgede 582.870- USD borçlu olduğumu ikrar ederim" ifadesi bulunmakda ise de belgenin düzenlenmesine neden olan ilişkinin açıklanmadığı, bu sebeble temel ilişkinin değerlenidrilemediği ve belgenin kambiyo senedi niteliğinde bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar tarafların tacir (veya bir ticari işletme ile ilgili) olup olmadıklarına bakılmaksızın mutlak olarak ticari dava sayılır.

Nispi ticari davalar ise mutlak ticari dava olmamakla birlikte TTK nun 19(1) gereği her iki taraf için ticari sayılan hususlardan doğan davalar ticari dava sayılır.

TTK'nın 5. maddesinde; aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olup, asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlenmiştir.

Bir yerde asliye ticaret mahkemesi bulunduğu takdirde, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve anılan yasanın 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara asliye ticaret mahkemesinde bakılacağı da hüküm altına alınmıştır.

Somut olayda kambiyo senedi niteliğinde olmayan adi yazılı şekilde düzenlenmiş belgeye dayalı ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu,temel ilişkinin açıklanmadığı ,karşı yanın yabancı uyruklu olup tacir olduğuna ilişkin bir delil bulunmadığı böylelikle ihtiyati haciz talebinin her iki yanının tacir olmadığı anlaşılmakla ihtiyati haciz isteminin görevsizlik nedeniyle reddinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle;istinaf nedeni yerinde olmayan ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.