İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2168 K.2022/1570

Görev nedeniyle usulden reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı firma tekstil makinesi üretimi ve tekstil makinelerinin yurtiçi satışı ve ihracatı alanında faaliyet gösterdiğini, davacı şirket, davalı şirketten makine satın alarak yurtiçi ve yurtdışında satışını yaptığını, bu kapsamda 2014 yılından bu yana davalı ile ticari ilişkisini sürdürdüğünü, taraflar arasındaki 2020 yılına ait tek ve son işlem ... tarafından davacı şirkete kesilen 04.02.2020 tarih ve ...

Nolu 1.427,80 TL tutarında fatura olduğunu, bu faturanın işlenmesi ile birlikte davacı şirket kendi kayıtlarına göre davalı şirketten 1.202.342,19 TL alacaklı durumda olduğunu, davalının uzun süreden beri borcunu ödemediğini, Çorlu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

İcra sayılı dosyasında başlatılan takipte borca itiraz ettiğini, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500.000-TL yönünden itirazın iptali ile takibin devamına, %20' den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirkete davacı şirket tarafından fatura kesilerek tebliğ edilmediğini, davalı şirket kayıtlarına iddia edilen faturalar işlenmediğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakmış oldukları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı veremeyeceğini, Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin ( Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu ifade edildiği ve içtihat farklılıkları giderildiğini,

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin kararı gereği davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakmış oldukları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı veremeyeceği, asliye hukuk mahkemelerinin ( asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu ifade edildiğini ve içtihat farklılıkları giderilmiş olduğunu dava tarihi itibariyle devreden Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan Mahkemenin görevsizliğine, davanın görev nedeniyle usulden reddine,

dosyanın görevli Çorlu 2. Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmesine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, esasen dosyaya bakmakla görevli mahkeme Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dosyada iki duruşma yapıldığını, bilirkişi incelemesi yapılması için müvekkili şirketin defterlerini aldığını, dosyanın geldiği aşamada usul ekonomisi açısından görevsizlik kararı verilmesi isabetli olmadığını, bu sebeple kararının kaldırılmasını, Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun yargı çevresi belirlemesine ilişkin 07.07.2021 gün ve 608 sayılı kararı ile bir kısım yargı alanlarında asliye ticaret mahkemeleri kurularak 01.09.2021 tarihinde faaliyete geçirilmesine karar verilmiş, Çorlu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce 17/01/2021 tarihinde açılan dava dosyası ticari dava olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilerek Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava tarihi itibariyle devreden Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmiştir.

HMK'nun 1'inci maddesi "Mahkemelerin görevi ancak kanun ile düzenlenir." hükmünü haizdir. Dava açılmasının maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Davanın açılmasının en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık belirli hale gelmesidir. Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez.

Ancak kanun değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan görevli mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar. HSK'nun dayanak kararı 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmak üzere verilmiş olup, ancak 01.09.2021 tarihinden sonra açılacak davalara ilişkin olmak üzere uygulanacaktır.

Geçiş hükmü niteliğinde kanuni bir düzenleme olmaksızın, yargı çevresi belirlemeye ilişkin karar dayanak gösterilerek davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan red edilerek dosyanın asliye ticaret mahkemesine gönderilmesi doğru değildir.

Bu konuda verilen kararlar arasında uyuşmazlık çıktığından içtihadların birleştirilmesi talep edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 25/03/2022 tarih 2022/509 Esas 2022/2410 Karar sayılı ilamında " davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakmış oldukları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı veremeyeceği, asliye hukuk mahkemelerinin ( asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu na karar verilerek içtihat farklılıkları giderilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dava tarihi itibariyle devreden asliye hukuk mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı, davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.