İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2292 K.2025/1797

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

ASIL DAVA

Asıl davada davacı ... ... vekili; müvekkili ile davalı arasında Gökevler mahallesi, 555 sokak, ... N ...

E blok, 3 nolu adresteki işletme hakkının ve içinde bulunan demirbaşların davalıya devri hususunda işletme devir sözleşmesi imzaladıklarını, işbu sözleşme çerçevesinde devir bedelinin 365.000-TL olarak belirlendiğini, borçlu-davalı tarafından 124.000-TL nakit ödeme yapıldığını ve 166.000-TL değerindeki ... plakalı Mercedes marka otomobilin müvekkiline devredildiğini, davalı tarafından toplam 290.000TL ödeme yapıldığını, sözleşme kapsamında eksik kalan 75.000-TL'nin defalarca kez istenilmesine rağmen ödenmediğini, alacağın tahsili için başlatılan Bakırköy 3.İcra Dairesi'nin ...

E. sayılı dosyasına haksız olarak itiraz edildiğini belirterek davalının itirazının iptaline, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Asıl davada davalı ... ... vekili; davacının iddialarının doğru olmadığını, bahsi geçen adresteki işletme hakkının içinde eşyalarla birlikte 365.000-TL bedelle müvekkiline devredildiğini, müvekkilinin 06/11/2019 tarihli sözleşmeye istinaden davacıya sözleşme tarihinde 123.995-TL banka kanalıyla, 10.000-TL elden ödeme yaptığını, yine sözleşme tarihinden 1 gün sonra 166.000-TL olarak kabul edilen ... plaka sayılı aracı devrettiğini, müvekkilinin sözleşmeye bağlı kalarak üzerine düşen edimi yerine getirmesine rağmen davacının sözleşmeye uygun davranmayarak iş yeri devrini gerçekleştirmediğini, bu nedenle davacının müvekkilinden alacağının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Birleşen davada davacı ... ... vekili; taraflar arasında işletme devir sözleşmesi imzalandığını, ancak davalının sözleşmeye uygun davranmayarak işyerini devretmediğini, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan edimini yerine getirerek 299.995-TL ödemede bulunduğunu, müvekkiline devredilen işletmedeki mal sahibinin müvekkili ile kira sözleşmesi imzalamadığını, davalının devir yetkisi olmadığını bilmesine rağmen iş yerini kötüniyetli olarak müvekkiline devretmeye çalıştığını, ödediği tutarın da kendisine iade edilmediğini,

davalı hakkında Bakırköy 3. İcra Dairesi'nin ... sayılı icra takibinin başlatılmasına rağmen davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesine talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Birleşen davada davalı ... ... vekili; davacının iddialarının gerçek durumu yansıtmadığını, TBK'nın 323. maddesi gereğince işletmenin devri halinde malikin muvafakatine gerek bulunmadığını, davacının devir sözleşmesinde bahsi geçen adreste işletmeyi devraldığını açıkça kabul ettiğini belirterek davanın reddine, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; sözleşmede devir bedelinin 365.000-TL, ödenen bedelin 124.000-TL olduğunun, 166.000-TL değerindeki aracın sözleşme bedeli olarak davacıya verildiğinin, bakiye borç miktarının 65.000-TL olduğunun belirtildiği, sözleşmeye göre davacı bedeli, davalının ise işletmeyi devir aldığını kabul ettiği, sözleşmede her iki tarafın imzasının bulunduğu, dosya kapsamına göre imza inkarının bulunmadığı, site yönetiminin cevabi yazısında 2019 yılının Kasım ayından sonraki aidatların davacı ... ...'in ödemediğinin belirtildiği, davacının 10.000-TL elden ödemeyi ispat edemediği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne.

Bakırköy 3. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 65.000-TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 65.000TL'nin %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl davada davacı vekili; davalının 10.000-TL'yi ödediğini senetle ispat etmesi gerektiğini, mahkemece bu hususun gözden kaçırıldığını, mahkemece bu hususta gerekçeye yer verilmediğini, davalının haksız ve gerçek dışı iddialarda bulunduğu kanıtlandığı halde davalının 10.000-TL'yi ödediğini kanıtlayamadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Asıl davada davalı birleşen davada davacı vekili;

iş yerinin kirasına ilişkin sözleşmenin müvekkiline devredilemediğini, bu nedenle müvekkilinin işletmeyi devralamadığını, mahkemenin site yönetimine yazdığı müzekkerede de aidatların müvekkili tarafından ödenmediğinin tespit edildiğini, bu nedenle asıl davanın reddi gerektiğini, Müvekkilinin davacıya toplamda 300.000-TL ödeme yaptığını, davacının iş yerini müvekkiline devrettiğine ilişkin bir belge ibraz edemediğini, mülk sahibinin gönderdiği ihtar karşısında davacının kötüniyetle hareket ettiğini,

müvekkili tarafından ödenen tutar yönünden birleşen davada davalının itirazının iptali gerekirken birleşen davanın reddinin doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava, iş yeri devir sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş yeri devir bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali; birleşen dava ise davacıya iş yeri devri sözleşmesi nedeniyle ödenen devir bedelinin iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Yargılama süresince tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları dava şartıdır (HMK'nın 114,1/d maddesi).

Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Yargılama sırasında ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen tarafın vekili varsa ölüm ile vekalet ilişkisi de kural olarak sona erer (TBK'nın 43/1 ve 513/1. maddeleri).

Vekilin davaya devam etmesi mümkün olmayıp, davaya mirasçılar tarafından devam edilebilir.Somut olayda, davacı - birleşen davada davalının dosyanın istinaf incelemesi sırasında 17/02/2024 tarihinde vefat ettiği incelenen nüfus kaydından anlaşılmıştır.

HMK'nın 114. maddesi gereğince taraf ve dava ehliyeti dava şartı niteliğinde olduğundan, bu hususun yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekir.Bu nedenlerle taraf vekillerince ileri sürülen istinaf nedenleri incelenmeksizin kararın kaldırılarak, müteveffa davacı - birleşen davalının mirasçıları davaya katılmak suretiyle taraf teşkili sağlanarak dava yeniden görülmek üzere, dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.