İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2445 K.2023/36

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin 30/09/2022 tarihli ek kararın itiraz eden borçlular vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; borçlular tarafından müvekkiline verilen 07/09/2021 tanzim, 10/10/2021 vade tarihli ve 70.000-TL bedelli senet tanzim edildiğini, senedin vadesi geçtiği halde borçlu tarafından müvekkiline ödenmediğini ileri sürerek 10.000-TL alacağın tahsili için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

D.İŞ KARAR

İlk Derece Mahkemesi'nin 2022/622 D.iş 2022/695 Karar sayılı 18.07.2022 tarihli kararla talep uygun görüldüğünden, 10.000-TL alacak için teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

Borçlular vekili 12.08.2022 tarihli itiraz dilekçesi ile; müvekkili ...'ın Almanya'ya inşaat işçisi olarak gidebilmek için davalı şirket ile 30/08/2021 tarihli iş sözleşmesi yaptıklarını bu sözleşme gereğince de, senet miktarı ve düzenleme tarihi belli olan teminat senedi olarak takip konusu senede kefil ... ile birlikte imza attıklarını, ancak karşı yan taraf, teminat senedine vade tarihi ekleyerek kambiyo senedine özgü takip yoluna başvurduğunu,müvekkil ... ile şirket arasında düzenlenen 30/08/2021 tarihli iş sözleşmesinde takip konusu senedin teminat amacıyla verildiğini,

sözleşmenin 4. maddesi ile cezai şart başlıklı 10. maddelerine bakıldığında takip konusu senedin teminat senedi niteliğinde olduğunu, "İşveren tarafından Almanya'da çalışmak isteyen işçilerden 70.000-TL teminat senedi alınacaktır.

Aşağıda belirtilen işçinin yükümlülüklerinden ez az birinin oluşmaması halinde işçinin Almanya'dan Türkiye'ye dönmesi halinde işçiye elden teslim edilecektir." hükmü bulunduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz kararına itiraz ile kaldırılmasını talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, davacının itirazlarının İİK 265. maddesinde sayılı itiraz sebeplerinden olmadığı, senedin sonradan doldurularak icraya konulduğu ve teminat senedi olduğu iddialarının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Borçlular vekili, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığı, itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verildiği belirterek esas davanın İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin 2019/126 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesini, dava sonuna kadar teminatın iade edilmemesine karar verilmesini istemiştir .

GEREKÇE

Dosyaya sunulan iş sözleşmelerinden "04.10.2021-03.04.2022 tarihleri arasında borçlunun alacaklı şirketin Almanya'daki şantiyesinde çalışmak üzere 30.08.2021, 04.10.2021 tarihli iş sözleşmeleri imzalandığı anlaşılmaktadır.

İncelenen İstanbul Anadolu 17. İş Mahkemesi'nin 2022/591 esas sayılı dosyasında, 15.08.2022 tarihinde senede dayalı takip nedeniyle açılan menfi tesbit davasında mahkemece icra dosyasına yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi için 18.08.2022 tarihli ara kararı ile İİK 72/3.maddesi kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

Kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemi Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından incelenip karara bağlanmış ve talep tutarınca ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İhtiyati haciz kararı için hangi mahkemenin görevli olduğu konusunda İİK.'nun 258. maddesinde açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan maddede sadece, genel olarak mahkemeden söz edildiğine göre, görev konusunda HMK.'nun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme, re’sen yada itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir.

(Yargıtay 19 HD'nin 2007/11636 e-2008/975 karar ve 8.2.2008 tarihli emsal kararı) Somut olayda ibraz olunan hizmet sözleşmelerinde işverenen olası zararlarını temin etmek üzere işçi tarafından 70.000-TL tutarında teminat senedi verileceği ve kararlaştırılan hususlarda bir eksiklik olmadığı takdirde yurda dönüşte iade edileceği kararlaştırılmıştır.

Somut olayda da iddianın ileri sürülüş biçimi gözönüne alındığında ihtiyati haciz istemini incelemeye Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığı anlaşılmaktadır.

(Yargıtay 19. HD'nin 10/12/2015 tarih 2015/978 E-2015/10616 K, 2016/16912 E, 2017/7131 K. sayılı ve 19/10/2017 tarihli emsal kararları) İhtiyati haciz kararına itirazdan önce alacaklı başka bir mahkemede alacak davası açmış ise (İİK 264.1) ihtiyati haciz kararına itiraz ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından değil, davanın açıldığı mahkeme tarafından incelenir.

Ancak menfi tesbit davasına bakan mahkemenin alacağın esasını incelemekle görevli mahkeme olarak nitelendirilmesi suretiyle ihtiyati hacze itirazı incelemesi mümkün değildir.

(İhtiyati Haciz- Değnekli s.121 -Yargıtay 19 HD nin 24.11.2009 tarih 2009/10029-11109 karar sayılı ilamı ) Muteriz borçlular vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazın incelenmek üzere esas davanın görüldüğü İstanbul Anadolu 17. İş Mahkemesi'nin 2022/591 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesi istemi yerinde görülmemiştir.

Öte yandan ihtiyati hacze itiraz edenin itirazını inceleyen mahkeme görevsiz olduğunu tespit ile birlikte ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmelidir. İhtiyati haciz istemine dair dilekçeyi ayakta tutacak şekilde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine de karar verilemez.

Buna göre ihtiyati haciz kararı veren asliye ticaret mahkemesinin görevsiz bulunması nedeniyle itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının görevsizlik nedeniyle kaldırılması gerekirken, itirazın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, açıklanan nedenlerle ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılarak, ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.