İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/285 K.2022/1264

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili. Müvekkili Op.

Dr. ...'in ve davalının estetik ve plastik cerrahi uzmanı olduğunu,müvekkilinin "..." kullanıcı isimli instagram sosyal medya hesabından yaptığı mesleki paylaşımların davalı tarafından "..." kullanıcı isimli instagram sosyal medya hesabında müvekkilinin izni olmadan paylaşıldığını, müvekkilinin iş ürünlerinin, işletme sosyal medya hesabından yaptığı mesleki paylaşımların davalı tarafından müvekkilinin izni ve muvafakati olmaksızın paylaşılarak haksız kazanç elde edilmeye çalışıldığını veya elde edildiğini, davalı tarafından müvekkiline ait fotoğraflara ilişkin yapılan paylaşımlar alenen, kamuya açık alanda yapıldığını,

davalının 22.000'in üzerinde takipçisi olduğu ve paylaşımı herkese açık bir sosyal medya hesabında yapıldığından binlerce kişiye ulaştığı, davalı ile müvekkilinin aynı sektörde ve aynı alanda faaliyet gösterdiklerinden haksız rekabet meydana geldiğini belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000-TL maddi 20.000-TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, TTK 56/c maddesi uyarınca haksız rekabetin ortadan kaldırılmasına, düzeltilmesine ve bu hususun ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı, davaya süresinde cevap vermemiş,ancak beyanlarında, asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, müvekkilinin instagram sayfasını yöneten asistanı tarafından görsellerin müvekkilinin hesabına bilgisi dışında konulduğunu ve davacının eşi tarafından iletişim kurulması üzerine görsellerin hesaptan silindiğini, bu görsellerin hesapta çok kısa bir süre kaldığını, görsellerin kaldırılması nedeniyle davanın konusu kalmadığını,TTK hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını,görsellerin estetik operasyonları sonrasında çekilen vaka fotoğrafları olduğunu, davacı tarafa has ameliyat teknikleri,

işaret içermediğini,fotoğrafların davacı tarafından yapılan operasyonlara ilişkin olup olmadığı hususunda açıklık bulunmadığını, davacı yanın maddi zarara dair somut bir gerekçe ileri sürmediğini, manevi tazminatın koşullarının da oluşmadığını, kısa bir süre hesabında kalan bu görseller nedeniyle haksız rekabet oluşmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dosyaya sunulan sosyal medya görüntülerinin çekildiği zaman ve yerin belli olmadığı gibi davacı tarafça iddialarını ispata yarar bir delil de dosyaya sunmamış olup bu şekli ile davalının paylaşımlarının haksız rekabet eylemi olarak nitelendirilmesi mümkün olmadığı, haksız rekabetin koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkilinin işletmesine ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı mesleki paylaşımların davalı tarafından kopyalanıp kendi hesabında paylaşıldığı hususunun davalı tarafından açıkça ikrar edildiğini, bu nedenle mahkemece davanın red gerekçesinin doğru olmadığını, davalının TTK m.55/1-d hükmü uyarınca haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görünen menfaatin karşılığına tazminat olarak hükmedilmesi gerektiğini, davalının sosyal medya hesabının herkese açık olduğunu, 22.000 takipçisinin bulunduğunu,

bu haliyle davalının elde edeceği ya da elde ettiği haksız menfaatin bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiğini, bunun dışında müvekkilinin süreçten dolayı yaşadığı üzüntü nedeniyle müvekkili lehine manevi tazminat da takdir edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, haksız rekabetin men'i ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Fikri Mülkiyet Hukukunda haksız rekabete ilişkin hükümler 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 83. ve 84. maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 83. maddesine göre, "bir eserin ad ve alametleri ile çoğaltılmış nüshaların şekilleri, iltibasa meydan verebilecek surette diğer bir eserde veya çoğaltılmış nüshalarında kullanılamaz.

1'inci fıkra hükmü umumen kullanılan ve ayırt edici bir vasfı bulunmayan ad, alamet ve dış şekiller hakkında uygulanmaz. Bu maddenin uygulanması kanunun birinci, ikinci ve üçüncü bölümlerindeki şartların tahakkukuna bağlı değildir. ...Tecavüz eden tacir olmasa bile, birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında haksız rekabete mütaallik hükümler uygulanır".

Kanunun bu hükmünden açıkça anlaşıldığı üzere FSEK m.83 hükmü eser niteliğindeki fikir ve sanat ürünlerini koruma altına almaktadır. Bununla birlikte kanun koyucu, fikir ve sanat eseri sayılmasa da işaret, resim, ses ve fotoğrafları FSEK m.84'de koruma altına almıştır.

FSEK m.84 hükmüne göre "Bir işareti, resmi veya sesi, bunları nakle yarayan bir alet üzerine tesbit eden veya ticari maksatla haklı olarak çoğaltan yahut yayan kimse, aynı işaretin, resmin veya sesin üçüncü bir kişi tarafından aynı vasıtadan faydalanılmak suretiyle çoğaltılmasını veya yayınlanmasını men edebilir. Tecavüz eden tacir olmasa bile birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında haksız rekabete müteallik hükümler uygulanır.

Eser mahiyetinde olmayan her nevi fotoğraflar benzer usullerle tesbit edilen resimler ve sinema mahsulleri hakkında da bu madde hükmü uygulanır". Bu hükümde iki grup fikir ve sanat ürününe haksız rekabet hükümlerine göre koruma getirmektedir: Birinci grupta işaret, resim ve ses üzerindeki haklar; ikinci grupta ise, eser niteliğinde olmayan fotoğraflar, resimler, sinema eserleri yer almaktadır.

Somut olayda davacı kendisine ait olan iş ürünlerinin davalı tarafından yetkisiz ve izinsiz bir şekilde paylaşıldığını iddia etmekte olup, davanın konusunu sosyal medya hesabında paylaşılan görseller oluşturduğundan FSEK'in 84. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekmektedir.

5846 sayılı Yasa'nın 76. maddesinde "Bu Kanunun düzenlediği hukukî ilişkilerden doğan davalarda, dava konusunun miktarına ve kanunda gösterilen cezaya bakılmaksızın, görevli mahkeme Adalet Bakanlığı tarafından kurulacak ihtisas mahkemeleridir. Bu düzenleme uyarınca 5846 sayılı Yasa1 dan kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünün ihtisas mahkemelerinin görevi dahilinde olacağı anlaşılmaktadır.

Aynı Yasa’ nın 84.maddesinde düzenlenen fotoğrafların çoğaltılarak kullanımından kaynaklanan haksız rekabet davalarında da görevli mahkemenin ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olması gerekir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 22/01/2019 tarihli 2017/3496 E. 2019/598 K.. 13/12/2017 tarihli 2016/4542 E. 2017/7237 K.. 30/03/2015 tarihli 2014/19190 E. 2015/4407 K.. 09/12/2015 tarihli 2015/5491 E. 2015/13272 K. Sayılı ilamları). Açıklanan nedenlerle.

6100 Sayılı HMK.nun 1. maddesine göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, davanın her aşamasında dikkate alınması gerektiğinden hükmü veren asliye ticaret mahkemesi davaya bakmakla görevsiz olup, esasa ilişkin inceleme yapılarak hüküm verilmesi doğru görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine, dosyanın yasal süre içinde talep olması halinde görevli bulunan fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

22/09/2022