İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/447 K.2022/692

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; 25.10.2019 tarihinde müvekkil bankanın ... Bankası Kavacık Şubesinin bodrum katındaki arşiv odasının düzenlemesinin yapılması sırasında 2019 yılı içerisinde zaman zaman yoğun şekilde yağan yağmur sonucu su sızıntısı nedeniyle arşiv odasında bulunan bazı evrakların zayi olduğunu belirterek TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca zayi olan fatura ve sair belgeler için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava konusu defter ve kayıtların bulunduğu yerin binanın otoparkı ve bodrum katı olduğu, bilirkişi raporunda belirtiği üzere bodrum katın bulunduğu alanın, inşaat yapım aşamasında kazı yapılarak oluşturulduğu, ayrıca bodrum katın daha üstte bulunan katlara göre daha fazla alana sahip olduğu, bu durumda, bodrum katın tavan bölümünün binayı çevreleyen kısımlarının, ana binaya göre açıkta kaldığı, taşınmazın bulunduğu alanın zemini kumtaşı, çamurtaşı ve kireçtaşı olan yumuşak toprak biriminden meydana geldiği, bu yumuşak toprağın özelikleri yağışlı mevsimlerde bünyelerine su alıp şişebilme özeliklerini gösterdiği,

ayrıca bodrum katın bina altı tarafında bulunan tavan kısmı ve açıkta kalan diğer tavan kısımları da su geçirgenliği açısından izolasyon yapılmadığı, keşif esnasında dava konusu evrakların üzerilerine naylon serilerek saklanmaya devam edildiği, dolayısıyla su basması neticesinde dava konusu evrakların hasar uğramasından davacının sorumlu olduğu, davacının basiretli bir tacirden beklendiği şekilde evrakların su almasını ve zarara uğramasını önleyecek yeteri kadar önlem almadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporu ile evrakların zayi olduğunun tespit edildiğini, davanın bu şekilde sübut bulduğunu, arşiv yerinin başlangıçtan itibaren uygunsuz olduğuna dair hiç bir tespit bulunmadığını, arşivi aşırı yağışlar nedeniyle su bastığını, mevcut durumun tespitinin yapılabilmesi için arşivin olduğu gibi muhafaza edildiğini, müvekkili bankanın anlık olarak gerçekleşen, mücbir sebep olarak değerlendirilen sel baskınından sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, mahkemece bilirkişi raporunda yer almayan teknik konularda soyut ve anlamsız tespitler yapıldığını belirterek kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava. TTK.'nın 82/7 maddesine dayalı zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7.

Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayda; davacı banka tarafından 25/10/2019 tarihinde arşivde yapılan düzenleme sırasında 2019 yılı içerisinde meydana gelen yağışlar sonrası yaşanan su sızıntıları nedeniyle arşivde bulunan bir kısım evrakların zayi olduğunu ileri sürmektedir.

Buna karşılık mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucunda, davacı banka tarafından arşiv olarak kullanılan bodrum katın zeminin altında bulunduğu, bodrum katın tavan bölümünün bir kısmının ise ana binaya göre açıkta kaldığı, taşınmazın bulunduğu alanın zemininin kumtaşı, çamurtaşı ve kireçtaşı olan yumuşak toprak biriminden meydana geldiği, ayrıca bodrum katın bina altı tarafında bulunan tavan kısmı ve açıkta kalan diğer tavan kısımlarına su geçirgenliği açısından izolasyon yapılmadığı, su sızıntısının da bodrum katının tavanından ve duvarlarından meydana geldiği tespit edilmiştir.

Zayi belgesi verilebilmesi için davacının her türlü özeni gösterdiğini ispat etmesi gerekmektedir. Somut olayda mücbir sebep olarak kabul edilebilecek nitelikte su baskını bulunmamaktadır.

Bankaya ait evrakların muhafaza edildiği belirtilen arşiv odasının bulunduğu bodrum katının duvarlarının su geçirgenliğini önlemek için izolasyonunun bulunmadığı, bodrum katının tavanının binanın zeminine göre dışarda kaldığı dikkate alındığında, bankaya ait belgelerin saklandığı arşiv odasına su sızıntısının önlemesi için gerekli kontrollerin yapılmadığı ve önlemlerin alınmadığı, zayi olgusunun muhafazadaki kusurdan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair karara yönelik olarak davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.