İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/75 K.2022/291

Davanın usulden reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı ile arasında ticari ilişkiden kaynaklanan cari bakiye hesap alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe haksız ve kötü niyetli olarak kısmi olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek davalının yaptığı itirazın , kötü niyetli olarak yapılmış olduğunu belirterek davanın kabulü ile borçlunun; takibe, asıl alacağa ve faize ilişkin haksız itirazlarının iptali ve takibin devamına, davalı-borçlunun %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından cari alacağın 30.000- TL'lik kısmını 21/08/2020 tarihinde alacaklı hesabına ödendiğini,kalan kısmında icra dairesine ferileri ile birlikte ödendiğini belirterek davanın %20 icra inkar tazminatı da dahil olmak üzere tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı, davalı tarafından yapılan ödemelerin ilk olarak faiz ve ferilere ilişkin olduğundan bahisle davalı tarafından yapılan ödemenin yeterli olmadığını beyan etmiş ise de; davacı 02/09/2020 tarihinde icra dairesine yaptırdığı kapak hesabı ile gerekli ödemeyi yaptığını, davacının bu yöndeki itirazlarına itibar edilmediği, davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; somut olayda borcun tamamının ödenmediğini, itiraz edilen 30.000-TL'lik asıl alacağın, faizi, masrafı, icra giderleri ve vekalet ücreti ödenmediğini,kararın yasalara ve yargı içtihatlarına aykırı olduğunu, somut olayla benzerliği bulunmayan bir yargı içtihadına dayanılarak karar verildiğini, yüksek yargı içtihatları gereği takibin açılmasına borçlu sebebiyet verdiği için takip masrafları ve ücreti vekalet yönünden borçlu sorumlu olduğunu, mahkemece dava reddedilerek,

borçlunun borcunu zamanında ödememesinden alacaklı olan müvekkili sorumlu tuttuğunu, mahkemece dosyanın bilirkişiye verip, ödeme tarihlerine göre takip talebindeki talepleri gözetilerek, yapılan ödemeler hesaplanarak, bakiye alacak kısmın hesaplanması ve bu miktar esas alınarak yargılamanın yapılıp, neticesine göre karar vermesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Alacaklı tarafça 20/08/2020 tarihinde 85.870,85-TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren %13,75 oranında avans faizi işletilerek tahsili için ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Borçlu tarafından 21/08/2020 tarihinde 30.000-TL ödenmiş ve borcun bu miktarının ödendiği bildirilerek takibe itiraz süresi içinde kısmi olarak itirazda bulunulmuştur.

Borçlu itiraz etmediği kalan kısmı ise 02/09/2020 tarihinde icra dairesinde kapak hesabı yaptırarak kapak hesabı tutarı olan 64.910.76-TL'nin tamamını ödemiştir. Henüz alacaklı tarafından itirazın iptali davasının açılmadığı bir evrede borçlunun itiraza konu borcu kısmen veya tamamen ödemesi mümkündür ve bunu engelleyen herhangi bir yasa hükmü yoktur.

Borçlu itirazın iptali davası açılmamış iken, itirazına konu borcu tamamen öderse, alacaklının itirazın iptali davası açmasına gerek kalmayacak ve böyle bir davayı açmakta hukuki yararı bulunmayacaktır. Zira, itirazın iptali davası açılmasında amaç, itiraz nedeniyle kanun gereğince kendiliğinden durmuş olan takibin devamını sağlamaktır.

Takibin devamı yoluyla elde edilecek olan sonuç (alacağın tahsili), borçlunun tüm borcu ödemesiyle zaten gerçekleşmiş olacağına göre gerçekleşmiş olan bu sonucu sağlamak üzere bir dava açılmasında hukuki yarar bulunmayacaktır. Diğer yandan, icra takibine başlanılmasından sonra, itirazın iptali davasının açıldığı tarihten önce TBK 100. maddesine göre, yapılan kısmi ödemenin öncelikle işlemiş faiz, takip masraflarına mahsup edileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Ayrıca, itirazın iptali yönünde bir karar verilmediği sürece icra müdürlüğünce icra dosyası üzerinde işlem yapılamayacağından, icra takip tarihinden itibaren işleyecek faiz ve icra giderleri hakkında mahkemece bir karar verilmesi gereklidir. 30.000-TL için borca itiraz sebebi borcun ödenmiş olmasıdır. Borcun esasına bir itirazda bulunulmamıştır.

Borçlu tarafından borcun ödenmesi sebebiyle itiraz da bulunması ve ödemenin icra takip tarihinden sonra yapılması sebebiyle alacaklının icra takip tutarının ferilerini talep hakkı bulunmaktadır. İtiraz edilmeyen tutarın ise ferileri hesaplanarak tümüyle yatırıldığı anlaşılmakla birlikte ilk yapılan kısmi ödemenin ferileri yatırılmadığından borcun tamamının ödendiğinin kabulü ile davanın hukuki yarar yokluğundan reddi doğru olmamıştır.

Mahkemece; takip de talep olunan alacak üzerinden TBK 100 gereği yapılan ödemeler ödeme tarihinden itibaren hesaplama yapılarak kalan alacağın dava tarihi itibariyle kalan alacak hesaplanarak hükmedilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle;istinaf nedenleri yerinde görülerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.