İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1043 K.2023/1168

İhtiyati haciz talep eden 08/03/2023 tarihli ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA VE TALEP

Davacı vekili, müvekkilinin özel hukuk tüzel kişisi olduğunu, Bulgaristan Cumhuriyeti'ne bağlı olduğunu, T.C.

Devlet Demiryolları işletmesi gibi hizmet verdiğini ve davalı tarafın müvekkiline bir çok taşıma işlemi yaptırdığını, ancak yapılan işler karşılığında müvekkiline hiç bir ödemenin yapılmadığını, müvekkilince davalı taraf aleyhine Bulgaristan'da bir çok alacak davası açıldığını, bu davalardan bir kısmının devam ettiğini, bir kısmının ise kesinleştiğini ve lehe sonuçlandığını, iş bu davaya konu ve tanıma tenfizi istenen Sofya Şehir Mahkemesi Ticaret Bölümü 1863 sayılı, ... karar numaralı ve 25/02/2022 tarihli kararı ile 10/03/2022 tarihli icra hükmü kararının kabulüne karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini,

bu ilamların ve kesinleşme şerhlerinin çevirisinin yapılarak dosyaya ibraz edildiğini, davalının vadesi gelen borcunu uzun süredir ödemediğini ve Bulgaristan Mahkemesi kararı ile açılan alacak davasında müvekkilinin haklılığının ispatlandığını, borçlunun mallarını kaçırmaya yönelik adımlar atıyor olabileceğini ve iddia edilen alacak için rehin ya da başka bir şekilde teminat altında olmadığından alacağın tahsilinin tehlikeye düşeceğini, bu nedenle alacağa yeter miktarda borçlu davalının yedinde veya üçüncü şahıslardaki menkul,

gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları ile banka hesapları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, istinaf isteminden sonra sunduğu cevap dilekçesinde; tenfizi istenen ihtilaftaki işin esası her ne kadar doğrudan huzurdaki davada tartışılacak konulardan olmasa da; müvekkilinin davacıya bir borcu bulunmadığını, davacı tarafça müvekkiline verilmeyen hizmetlere ait faturalar kesildiğini, akabinde kendi kayıtlarında müvekkilinden alacaklı olarak göründüğünü, müvekkilinin hukuki dinlenilme hakkı gözetilmeden, hak arama hürriyeti tahdit edilerek davaya konu hüküm tesis edildiğini, MÖHUK 54/ç gereği tenfiz şartları oluşmadığını, alınan hizmet bedelinin ödendiğini, ancak hizmetin bir kısmının ayıplı olması ve bir kısmının fahiş tutarda faturalandırılması nedeniyle 52.184,11-Euro bedelli iade faturası düzenlenip davacıya tebliğ edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME ARA KARARI

Mahkemece; dava dilekçesi ekinde sunulan Sofya Şehir Mahkemesi kararının onanmış örneği ve tercümesi incelendiği, ilgili mahkeme yargılaması sırasında davalı olarak görülen ve dosyadaki davalı olan ...

Taşımacılık A.Ş.'ne yapılan tebligat bilgileri, savunma yazıları mevcut olmadığı, bu hali ile karar üzerinde öncelikle tanıma ve tenfiz için gerekli şartların incelenmesi gerektiği kararın Türk Kanunlarına göre kamu düzenine aykırılık taşıyıp taşımadığı, Milletler Arası Özel Usul Hukuku ilkelerine uygun olup olmadığı hususunda inceleme yapılması gerektiği, her ne kadar davacı alacağının ilama dayandığını beyan etmekte ise de;

yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de ilam hükmünde kabul edilebilmesi için öncelikle tanıma ve tenfiz kararı verilmiş olması gerektiği, Bulgaristan Yetkili Mahkemesi'nce yapılan yargılama sonucu verilen kararın ilam hükmünde olmadığı, İİK'nın 257. Maddesinde sayılan hususların oluşmadığı kanaatine varıldığından davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, işbu dosya dahil toplam beş adet kesinleşmiş alacak davası ilamının tenfizi için dava açıldığını, davalının vadesi gelmiş para borcunu uzun süredir ödemediğini, Bulgaristan’da açılan alacak davalarıyla haklılığın ispatlandığını, davalının ise sessizliğini koruduğunu, borçlunun mallarını kaçırmaya yönelik adımlar atıyor olma olasılığı çok yüksek olduğunu, alacağın rehin ya da başka bir şekilde teminat altında da olmadığından alacağın tahsilinin tehlikeye düştüğünü, tanıma ve tenfize yönelik yerel mahkemede görülen davada ilk duruşma tarihinin 14 Haziran 2023 olarak belirlendiğini,

ayrıca MÖHUK madde 57/2 hükmü gereği tenfiz kararı kesinleşinceye kadar icrası mümkün olmadığından alacaklı müvekkilinin uzun süre daha alacağına kavuşamayacağını, işbu davanın görülmesi esnasında davacının daha fazla zarara uğramasının önüne geçebilmek adına İİK nın 257 madde hükmü gereği ihtiyati haciz talep etme zorunluluğu doğduğunu, tüm koşulların sağlandığını, Yargıtay Hukuk Dairelerinin çoğunluğunun tenfiz yargılamasından önce veya tenfiz yargılaması sırasında geçici koruma tedbirlerine karar verilebileceği görüşünde olduğunu ileri sürerek, alacak miktarı kadar ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

Davacı tarafça Sofya Şehir Mahkemesi Ticaret Bölümü 1863 sayılı, ... karar numaralı ve 25/02/2022 tarihli kararı ile 10/03/2022 tarihli icra hükmü kararı uyarınca hem bu mahkeme kararının tanıma ve tenfizi hem de verilen karar uyarınca İİK.'nun 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı konulmasına yönelik talepte bulunulmuştur.

Yabancı mahkeme kararının ilam niteliği taşıyabilmesi için MÖHUK 57. maddesi uyarınca Türk Mahkemeleri tarafından tenfizi ve bu tenfiz kararının kesinleşmesi gerekmektedir. Yabancı mahkemeden verilen bir ilamın Türkiye'de icra edilebilmesi için söz konusu mahkeme kararının tenfizi ve bu tenfiz kararının kesinleşmesi gerekmekle birlikte bilindiği üzere, ihtiyati haciz işlemi bir icra ve infaz işlemi niteliği taşımamaktadır.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için söz konusu yabancı mahkeme kararının tenfizi ve bu tenfiz kararının kesinleşmesi yada tanınmış olması gerekmemekle birlikte, ihtiyati haciz şartlarının bulunup bulunmadığının İİK 257 maddesi uyarınca değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sofya Şehir Mahkemesi Ticaret Bölümü'nün verdiği hükümle birlikte davacının davalılardan hükümde belirtilen miktar hususunda alacaklı olabileceği hususunda kanaat verecek şekilde delil mevcut olduğu, işbu ara karardan sonra yapılan duruşmada kararın tenfizine karar verildiği, ihtiyati haciz istemi için gerekli olan kanaat verici delil mevcut olduğu halde, istemin yargılamayı gerektirdiğinden reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararının kaldırılmasına, yeniden ara karar verilerek alacak miktarı kadar ihtiyati haciz kararı verilmiştir.