İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1119 K.2026/208

İlk derece mahkemesince verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı gemiye yakıt tedariki hususunda tarafların anlaştıklarını, 2 adet fatura karşılığı 55.071,60-USD tutarında yakıtı gemiye temin ettiklerini, yakıt bedelinin ödenmemesi üzerine Kocaeli 4.İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP-KARŞI DAVA

Davalı vekili; davacının Gebze 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/54 D.iş sayılı ihtiyati haciz kararı ile geminin yeni sefere başlamasını engellediğini, ancak 25/08/2014 günü teminat karşılığı haczin kaldırılabildiğini, davacıdan daha önce de yakıt alındığını borcun ödendiğini, müvekkili şirketin alacağına mahsuben ....Ltd Şti’nden olan alacağının cari hesaptan mahsup edildiğini, müvekkilinin sonuç olarak davacıya 427.840-USD ödemişken 427.084,60-USD toplamda yakıt aldığını ve 755,40-USD alacaklı olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddine,

%20’den az olmamak şartı ile kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili karşı dava ile; müvekkili şirketin ... ...Ltd Şti’nden olan alacağının 7.140-USD’lik kısmının davacı karşı davalı şirket tarafından cari hesaptan mahsup edildiğini, müvekkilinin 755,40-USD alacaklı olduğunu, Gebze 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin dosyası ile 22/08/2014 tarihinde ihtiyati haciz talep edildiğini, Gebze 1.İcra Dairesinin... sayılı dosyası ile 18:30 itibariyle geminin seferden men edildiğini, haczin ancak 25/08/2014 günü yatırılan 121.631- TL teminat ile kaldırılabildiğini, geminin 3 gün 1.5 saat süreyle seferden meni sebebiyle 10.745-USD maddi kaybına sebebiyet verildiğini, ayrıca 1.816-USD ekstra motor servisi,

gümrük mesai bedeli ile araba hizmeti faturası ödemek zorunda kaldığını belirterek karşı davanın kabulü ile 755,40-USD cari hesap bakiye alacağının dava tarihinden itibaren, haksız suretle geminin seferden menine sebebiyet verildiğinden 10.745-USD tazminatın 25/08/2014 gününden itibaren, seferden men sebebi ile ödenmek zorunda kalınan 1.816-USD acente hizmet bedelinin 26/08/2014 gününden itibaren, yatırılmak zorunda kalınan 121.631-TL teminatın 25/08/2014 gününden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece 26/12/2017 tarihli (2014/1585 E 2017/917 K. sayılı) kararla; alacaklının takibe iki adet 11.03.2014 ve 04.04.2014 tarihli faturaları konu ettiği, taraflar arasında 2013 yılından gelen bir ticari ilişki bulunduğu, davalının ödemelerini peyderpey yaptığı, TBK'na göre ödemelerin eski borçlara mahsubu gerektiği, takibe konu olan 11.03.2014 tarihli 27.517,60-USD tutarlı faturadan sonra davalının 35.000-USD ödeme yaptığı, bu ödemeden sonra 04.04.2014 tarihli 28.184-USD tutarlı fatura düzenlendiği, bu faturadan sonra 21.08.2014 tarihine kadar toplamda 98.000-USD ödeme yapıldığı,

faturaların düzenlendiği tarihten sonraki takip tarihine kadar yapılan ödemeler nazara alındığında takip konusu faturaların ödendiği, faturalara bağlı kalındığında itirazın iptali davasında davacının takip tarihi ile alacağı bulunmadığı, bilirkişilerce davacı- karşı davalının bakiye 15.469,60-USD alacağının varlığının tespit edildiği, karşı davacıyı da 12.534,50-USD alacaklı kabul ederek takas mahsup sonucu davacı- karşı davalının nihai alacağı 2.935,10-USD hesaplanmış ise de bu hesaplamanın yeterli olmadığı,

davacı-karşı davalının 15.469,60-USD alacağından vade farkı faturası olan 16.225-USD'nin çıkarılması gerektiği, buna göre davacının alacağı kalmadığı, aksine davalının 755,40-USD fazladan ödemesi olduğu, karşı dava bakımından ise, davalının 755,40-USD fazla ödemesi ve davacı- karşı davalının alacaklı olmadığı halde ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, ihtiyati haczin haksız olduğu, haksız haciz nedeni ile davalı- karşı davacının yapmış olduğu haksız hacizden dolayı uğranılan zarar olarak 10.745-USD ve 1.816-USD masrafların davacı- karşı davalıdan tahsili gerektiği gerekçesiyle asıl davanın reddine karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı istinaf başvurusu üzerinde Dairemizin 09/06/2020 tarihli (2018/678 E. 2020/574 K. Sayılı) ilamıyla; davalı tarafından 28.10.2013 tarihinde dekontunda fatura ödeme açıklaması ile davacıya 73.200-USD ödeme yapıldığı, davacının dava dışı ...Denizcilik tarafından gönderilen mailde bu ödemenin 21.657-USD kısmının ... firmasının borcu için gönderildiğinin belirtildiği gerekçesiyle sadece 51.543-USD kısmını davalı adına ödeme kaydettiği, bu nedenle kayıtlar arasında uyumsuzluk oluştuğu, davacının gönderilen paranın dekontunda yazan açıklamanın aksi yönündeki iddiasını aynı nitelikte belge ile ispatlayamadığı,

yine davacı dava dışı ... ... Şti tarafından yapılan ödemenin davalıdan olan alacağına mahsup olarak cari hesabına işledikten sonra ve yasal süreden ve davadan sonra bu kaydın cari hesaptan çıkarıldığı, davalı adına yapılmayan bir ödemeyi kendi cari hesabına kaydetmesinin beklenmeyeceği, bu nedenle 73.200-USD ödemenin tamamının davalı tarafından yapıldığı, ... ...

Şti tarafından yapılan 7.140 USD ödemenin davalı adına yapıldığı ve buna karşılık 1000-USD'lik vekalet ücretinin ise davalı adına yapıldığının ispatlanamadığı, bu nedenle davacı cari hesaplarında kayıtlı ancak davalı ticari kayıtlarında bulunmayan 1000-USD'lik vekalet ücreti alacağını davalıdan talep koşulları oluşmadığı, taraflar arasında düzenlenen yakıt sipariş belgelerinde (...) aylık %2,5 oranında faiz uygulanacağının kararlaştırıldığı,

buna göre davacı-karşı davalının yakıt satımı nedeniyle davalı-karşı davacıdan faiz talep edebileceği, takibe konu faturalardan sonra davalı tarafından fatura bedellerini aşan miktarda ödemeler yapılmış ise de yapılan kısmi ödemelerin öncelikle faiz borcuna mahsup edilmesi gerektiği, davacı-karşı davalı tarafından düzenlenen 16.500-USD faiz faturası nedeniyle alacaklı olup olmadığı ve davalı-karşı davacının cari hesap alacağı bulunup bulunmadığı tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği,

öte yandan karşı davayı konu haksız ihtiyati haciz nedeniyle tazminat talebi yönünden davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilerek asıl davanın sonucunun beklenmesi gerektiği, bu hususlar gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.Mahkemece; davalı ödemesi olarak kabul edilen 21.657-USD ve 7.140-USD'nin bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada cari hesaba ilave edildiği,

davalıdan talep edilemeyecek olan 1.000-USD'nin cari hesaptan çıkartıldığı, taraflar arasında düzenlenen yakıt sipariş belgelerinde aylık %2,5 oranında faiz uygulanacağının kararlaştırıldığı, ödemelerin fatura tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılacağı, bilirkişi kök raporunda gösterilen tablodan da anlaşılacağı üzere icra takibine konu faturalardan sonra yapılan kısmi ödemelerin ödeme tarihleri de dikkate alınarak faizden mahsup edildiği, bu şekilde yapılan hesaplama sonucunda icra takibine konu 11.03.2014 tarihli 27.517,60-USD tutarlı faturanın faiziyle birlikte ödendiği, bu fatura nedeniyle davacı-karşı davalının alacağının kalmadığı,

ancak 04.04.2014 tarihli 28.184,00-USD tutarlı faturadan dolayı davacı-karşı davalının 1.993,13-USD bakiye asıl alacağının kaldığı, karşı dava yönünden ise davalı-karşı davacının 1.993,13-USD borcu olup cari hesaptan dolayı yapmış olduğu fazla bir ödeme olmadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne; davalının Kocaeli 4. İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin 1.993,13-USD asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 S.lı Kanun'un 4/a maddesi gereğince faiz işletilmesine,

alacağın takip tarihindeki TL karşılığının % 20'si tutarında 860,62-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin isteminin reddine, davanın reddedilen kısmı yönünden kötü niyet tazminatına yer olmadığına, karşı davanın tefrik edilmeyen cari hesap bakiye alacağı talebi yönünden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili; davalının 73.200-USD tutarlı ödemeden 21.657-USD'nin dava dışı ... firmasına gönderildiğini açıkça kabul ettiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin e-posta ve telefon gibi iletişim araçları ile gerçekleştiğini, bu nedenle e-postanın aslının sunulmasının mümkün olmadığını, dava dışı firmadan gelen ödemenin cari hesaptan çıkarılması gerektiğini, bizzat davalı karşı davacıdan gelen talimatın yok sayıldığını, ... ile davalının sahibinin aynı kişi olduğunu, bu iki firma tarafından organik bağ bulunduğunu,

... hesabından müvekkiline gönderilen e-postalara istinaden müvekkili tarafından ilgili gemiye defalarca yakıt sağlandığını, davalı karşı davacının dosyadaki talimat yazılarına kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, gerekçede 1.000-USD'nin cari hesaptan çıkartıldığı belirtilmiş ise de 1.000-USD'nin davalının yakıt borçlarını zamanında ödememesi nedeniyle yabancı ülkede alınan hukuki yardım kaynaklı ödeme olduğunu, bu hususta davalının kusurlu olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2-Davalı vekili;

davalı tarafından düzenlenen faturalarda herhangi bir faiz sözleşmesi olmadan USD cinsi faturaya %30 oranında fahiş faiz uygulanmaya çalışıldığını, taraflar arasında bir sözleşme ve teamülün bulunmadığını, daha önceki fatura ödemelerinden kaynaklı hiç bir vade farkı alınmadığını, müvekkilinin ihtiyati haciz nedeniyle uğradığı maddi zararla ilgili hiç bir değerlendirme yapılmadığını, davacının takibi sadece iki adet fatura için başlattığı halde takip konusu olmayan hususların dava konusu yapıldığını, taraflar arasında bir sözleşme olmaması,

faturaların davacı tarafından düzenlenen yazıcıdan alınabilecek çıktılar olmasına rağmen alacağın sebebi tamamen değiştirilerek gerçek dışı belgelerle kendi lehlerine alacak yaratmaya çalıştıklarını, ayrıca müvekkilinin 755,40-USD alacağının sabit olduğunu, bu miktara karşı dava ile hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava; fatura alacağına istinaden başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali; karşı dava ise, bakiye cari hesap alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Dairemizin 09/06/2020 tarihli ilamında 73.200-USD ödemenin tamamının davalının borcu için yapıldığı, yine ... ...Ltd Şti tarafından davacıya yapılan 7.140-USD ödemenin davalı adına yapıldığı, buna karşılık avukatlık ücretine ilişkin 1000-USD'lik davacı ödemesinin usulüne uygun olarak ispatlanamadığı, yakıt sipariş belgelerinde aylık % 2,5 oranında faiz uygulanacağı belirtildiğinden davacının vade farkı talep edebileceği belirlenmiş olup, kısmi ödemelerin öncelikle faiz borcuna mahsup edilmesi gerektiğinden konusunda uzman bir mali müşavir bilirkişiden rapor alınarak tarafların birbirlerinden alacaklı olup olmadığının tespit edilmesi,

haksız ihtiyati hacze dayalı tazminat talebi bakımından karşı davanın tefrik edilmesi gerektiğinden bahisle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Davacının vade farkı isteyemeyeceği ileri sürülmüş ise de yakıt sipariş (...) başlıklı belgede yakıt bedellerinin fatura tarihinden itibaren 30 gün içinde ödeneceği, aylık % 2,5 oranında faiz uygulanacağı belirtilmiştir.

Bahsi geçen belgedeki koşullarla yakıt alındığı anlaşılmakla, davacının süresinde ödenmeyen faturalar yönünden faiz talep hakkı bulunmaktadır.

Yine davacı-karşı davalı tarafından takibe 2 adet fatura dayanak gösterilmiş ise de kısmi ödemelerin öncelikle faiz borcun mahsubu gerektiğinden karşı davada ise cari hesap bakiyesi talep edildiğinden taraflar arasında süregelen ilişkinin bütünün incelenerek sonuca gidilmesinde zorunluluk bulunduğundan davalı-karşı davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Dairemizin 09/06/2020 tarihli ilamında da belirtildiği üzere; davalı tarafından 28.10.2013 tarihinde dekontunda fatura ödeme açıklaması ile davacıya gönderilen 73.200-USD ödemeden sadece 51.543-USD ödeme olarak kaydedilmiş ise de açıklaması açıkça yazılı olan dekonta rağmen dava dışıTeknomar tarafından gönderilen e-postanın davacının iddiasını ispata yeterli olmadığı, davacının gönderilen paranın dekontunda yazan açıklamanın aksi yönündeki iddiasını aynı nitelikte belge ile ispatlayamadığı anlaşılmakla davacının alacağından 21.657-USD tutarlı davalı ödemesinin düşülmesi gerekir.

Yine davacı, dava dışı ... ...Ltd Şti tarafından yapılan ödemeyi davalıdan olan alacağına mahsup olarak cari hesabına işlediği, yasal süreden ve davadan sonra bu kaydın cari hesaptan çıkarıldığı, davalı adına yapılmayan bir ödemeyi davacının kendi cari hesabına kaydetmesinin beklenmeyeceği dikkate alındığında ... .. Ltd,Şti tarafından yapılan 7.140-USD ödemenin de davacının alacağından düşülerek hesaplama yapılması yerindedir.

Bunun dışında 1.000-USD'lik vekalet ücreti ödemesinin davalı adına yapıldığının usulüne uygun dayanak belgelerle ispatlanamadığı anlaşılmakla davacı karşı davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Dairemizin 09/06/2020 tarihli kararında da belirtildiği üzere, taraflar arasında düzenlenen yakıt sipariş belgelerinde aylık %2,5 oranında faiz uygulanacağı kararlaştırılmış olup, davalı yakıt alımını bu şartlara göre yaptığından davalının aksi yöndeki istinaf nedeni yerinde değildir.

Mahkemece Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda, karşı davada haksız ihtiyati hacze dayalı tazminat talebi yönünden dava tefrik edilmiş ve dosya bilirkişiye tevdi edilerek davalı tarafından yapılan ödemeler öncelikle, her bir ödemenin yapıldığı tarih itibariyle yakıt sipariş (...) başlıklı belgede belirtilen oran ve şartlarda oluşan faiz alacağından düşülerek davacının alacağı denetime elverişli bir şekilde 1.993,13-USD olarak belirlenmiştir.Bu durumda mahkemece asıl davada davalının itirazının kısmen iptaline, karşı davanın ise reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle;

taraf vekillerince ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

05/02/2026