İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1145 K.2026/85

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirkete ait ... plakalı çekici ve... plakalı dorsenin 22.04.2019 tarihinde, araç şoförünün ... Yozgat ... önü adresindeki teslimat noktasına elinde olmayan sebeplerle girememesi nedeniyle beklemeye çekildiği esnada kilitli araç içerisinden kısmi miktarda mal çalındığını, söz konusu taşıma hizmetinin ... A.Ş. adına Balıkesir'de de bulunan ..Ltd.

Şti.'ye verildiğini, olay esnasında dorse içerisinde ...tarafından ... adına düzenlenen 1427 koli/8793 adet ... muhtelif sıvı yağ bulunduğunu, teslimatın ... adına sipariş edilse de ara tedarikçi vasıtası ile yapıldığını, teslimatın yapılacağı ambarın 07.30 da açılması sebebi ile saat 5.30 da Nakliye Ambarına varan şoför teslimatı gerçekleştiremediğinden,

zorunlu olarak ambarın tam önüne park ederek aracını ve dorsesini kilitli bir şekilde muhafaza altına alarak beklemeye başladığını, bu esnada aracın dorsesinin kilidinin kırılmak sureti ile içerisinden 255 koli farklı çeşit ... marka sıvı yağ çalındığını, olay akabinde kolluk görevlilerine şikayetin bildirildiğini, müvekkilinin Davalı ile... poliçe numaralı...Sigortası poliçesi imzaladığını, hırsızlık olayı sonrası ...

AŞ'ne başvurularak ... numaralı hasar dosyası açıldığını, poliçede belirtilen teminatlar kapsamı dışında kaldığı gerekçesi ile zararın karşılanmadığını, davalı sigorta şirketi ile müvekkili arasında düzenlenen poliçenin 16 maddesinde"Aracın 24 saat güvenlikli veya bekçili, emniyetli ve daimi gözetim altında tutulan park mahallerine bırakılması" gerektiği belirtildiğini, şoförün ise teslimata konu ambarın tam önüne çektiğini, davalı şirketin söz konusu bedeli bu gerekçe ile ödemediğini, ayrıca malların ...markete teslim edileceğinden teslimat adresinin de bu şirkete ait depo olarak değerlendirildiğini,

müvekkil şirketin poliçe dahilinde belirtilen yükümlülüklerini yerine getirdiğinden, teminat dahilinde gerçekleşen hasar bedelinin davalı sigorta şirketince karşılanmamasının yasa ve poliçe hükümlerine aykırı olduğunu, müşteri ... A.Ş. tarafından sigortalı müvekkile yansıtılan 47.311,69- TLnin 22.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile sigorta şirketinden tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının dava dilekçesinde üstlendiği taşıma işleminin dava dışı alt taşıyıcı tarafından ifa edildiğini ve başka kişilerce çalındığını belirttiğinden, davanın üçünce şahıslara ihbar edilmesini, davalı müvekkili şirketin merkezinin Şişli/İstanbul olması sebebi ile davaya bakmaya yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, 22.04.2019 tarihinde meydana gelen hadiseye istinaden 01.04.2021 tarihinde ikame edilen işbu davanın zamanaşımı nedeni ile reddi gerektiğini, poliçe gereği dava konusu hasarın/hadisenin mücbir sebep kapsamında olmadığını, aracın güvenliksiz, umuma açık, korunaksız, açık alan yol kenarında olduğunu,

bekçi güvenlik bulunmadığı, yani poliçe teminat şartlarına aykırı olan sokak/yol kenarında park edildiğini, poliçede belirtilen emniyetli park yeri şartlarını taşımadığının tespit edildiğini, aracın alıcı depo adresine yakın benzin istasyonları ve 24 saat açık tır parkı olmasına rağmen bu alanlara park edilmediğinin tespiti ile davacı taşıyıcı sigortalının ağır kusurlu olduğunu, müvekkil şirket nezdinde tanzim edilen poliçe teminat şartlarına aykırı olarak yapılan taşıma işi nedeniyle müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davalı sigorta şirketi tarafından davacı adına, 13.07.2018-2019 tarihleri arası geçerli ... numaralı,...Sigorta Poliçesinin 16.07.2018 tarihinde tanzim edildiği, toplam 40.000.000-TL sigorta bedeli ile ... olarak, beher araç başına azami 300.000-TL teminat verildiği, her bir hasar ve olayda 600-TL tenzili muafiyet olduğu, dava konusu çalınan emtianın istisna kapsamında olmadığı, Poliçe Özel Şartları 16.maddede; 'Taşıyıcı aracın, konaklama ve/veya herhangi bir amaçla kısa süreli beklemeleri esnasında konaklama yerinin otoparkı.

24 saat güvenlikli veya bekçili, emniyetli ve daimi gözetim altında bulunan kontrollü park mahalleri, benzin istasyonları, haricinde herhangi başka bir alana park edilmesi halinde oluşabilecek ziya ve hasarlar teminat haricidir' şeklinde konu ile ilgili madde incelendiğinde; kök raporda da açıklandığı üzere; olay anına ait görüntülerin sunulduğu kamera görüntülerinden, olay mahallinin teslim adresi olan deponun önü olduğu, 24 saat çalışan güvenlik kameralarının mevcut olduğu, bu durumda, meydana gelen rizikonun poliçede yer alan söz konusu maddedeki şartlarla çelişmediği,

davacının sürücüsünün aracını gözetim altında olmayan bir yere park ettiğinin ileri sürülemeyeceği, meydana gelen zararın, davalı tarafından düzenlenen poliçe ile teminat altında olduğu, bu durumda davacının gerçek zarar tutarından 600-TL tenzili muafiyet sonrası kalan tutarı 45.037,06-TL'yi talep edebileceği, davacı tarafından davalı sigorta şirketine 29/04/2019 tarihinde ihbarda bulunulduğu, davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonrası 09/05/2019 tarihinde temerrüde düştüğü, 45.037,06-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili.

TTK'nın 855'maddesine göre; diğer zararlarda ise bir yılda zamanaşımına uğrar."şeklinde düzenlendiğini, dava konusu hadisenin 22.04.2019 tarihinde meydana geldiğini, dosyadan aldırılan bilirkişi raporu ile davacı taşıyıcının pervasız davranmadığı tespit edildiğini, davanın ise 01.04.2021 tarihinde açıldığını, bir yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, sigortalı taşıyıcının yardımcısı sürücünün otoyol gişelerinden tır geçişlerinin saat 6.00 itibariyle kapanması nedeniyle 5.30'da varış yerine gittiği beyan edildiğini, hasar ihbarının akabinde yapılan incelemeler sonucu aracın park edildiği yerin umuma açık, güvenliksiz, korunaksız,

açık alan yol kenarında olduğu; park yerini gören ambarda bekçi-güvenlik parsoneli bulunmadığını; yapılan araştırmalarda alıcı deposuna ve park yerine yakın 9 dk'lık 5,3 km uzaklıkta 24 saat açık tır parkı olduğunu, 3 dk'lık 650 metre uzaklıkta benzin istasyonu olmasına rağmen aracın korunaksız emniyetsiz yani poliçe teminat şartlarına aykırı olan sokak/yol kenarında park edildiğini, araç sürücüsü ile yapılan telefon görüşmesinde 06.00'da gişelerden geçiş yasak olduğundan saat 05.10 sıralarında deponun bulunduğu yere varış yaptığını,

deponun saat 07.30 da açılması ve depo önünde ve içerisinde tırın park edilecek alan olmaması sebebiyle aracı depoya yakın olan ...

Sokak üzerine park ettiğinin sürücü tarafından ifade edildiğini, Nakliye işi ile uğraşan ve sevkiyat güzergahlarını/saatlerini bilen taşıyıcı yardımcısı sürücü göndericiden talimat almayarak poliçeye aykırı şekilde kusurlu davrandığını kendiliğinden ortaya koyduğunu, Poliçe teminat şartlarında yer alan güvenlikli, bekçili ve taşıtların parklanmasına elverişli, yetkili otoparklar dışında nezaretten uzak bırakılması bir ağır kusur olduğunu, bilirkişilerce emsal karşılaştırması ve piyasa araştırması yapılmadığını, gerçek zararın hesaplanmadığını,

davacının ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılarak ilgili hususların tespit edilmesi talep edilmesine rağmen bu inceleme yapılmadığını, yansıtma fatura bedellerinin ödenip ödenmediğini, yansıtma faturası kesen ... A.Ş ile ticari ilişkinin ne olduğunu, dava konusu taşıma işlemine ilişkin taşıma sözleşmesi yapılıp yapılmadığını, davacı sigortalı tarafından yansıtma faturası kesen dava dışı ...

A.Ş. ile dava konusu taşıma işleminin yapılması hususundan anlaşma sağlandığını gösterir belgeler sunulmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava;... sigortası kapsamında ;davacı tarafından üstlenilen taşıma sırasında dorse içindeki emtianın bir kısmının çalınarak zayi olması nedeniyle üst taşıyıcıya ödenen tazminatın davalı sigorta şirketinden tazminine ilişkindir.Davalı vekili TTK'nın 855.maddesine atfen zamanaşımı süresinin 1 yıl olduğunu dava tarihi itibariyle 1 yıllık sürenin geçtiğini zamanaşımı defiinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüş ise de; taraflar arasında ki ilişki taşıma akdi değil, taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin sigorta akdi olduğundan zamanaşımı defii TTK'nın 1420.maddesi kapsamında incelenmelidir.

TTK'nın 1420- (1) Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar." hükmünü haizdir.

Olay tarihinden iki yıl geçmeden dava açıldığından davalının zamanaşımı defiinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 2217. maddesindeki ‘eksperler tarafından düzenlenen raporlar delil niteliğindedir düzenlemesi gereği. davalı tarafça alınan 30/05/2018 tarihli eksper raporunda mal sahibi... şirketinden satış faturaları temin edilerek eksper raporuna da dökümü yapılmış,gerçek zarar miktarı eksper tarafından bu şekilde hesaplanmıştır.Bilirkişi Kurulu tarafından da kadriaruf olduğu belirlenen zarar miktarı TTK nın 880(3)maddesine göre belirlenmiş olup,

davalı vekilinin gerçek zararın tespit edilmediğine ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir..Alınan eksper raporunda poliçede ki mücbir sebeb şartlarının gerçekleşmedi ,teslim için beklenilen deponun alıcı adresi olmadığı gerekçesiyle hasarın poliçe kapsamında olmadığı görüşü üzerine davalı tazminat ödemekten imtina etmiştir.

Poliçede "sigorta konusu başlıklı 1.madde de "bu sözleşme ile sigortalının gerek kendi mülkiyetinde olan öz mal araçlarıyla gerekse kiralayarak kendi sorumluluğu altında çalıştıracağı araçlar ve alt taşıyıcı araçları ile tüm Türkiye dahilinde gerçekleştireceği zeytinyağı olmak üzere muhtelif emtianın teminat altında ki riskler sonucu uğrayacağı ziya ve hasarlardan dolayı taşıyıcıya düşecek yasal sorumluluğu kusuru nispetinde araç başına (300.000-TL) limitle temin eder hükmü bulunmaktadır.

Davacı taşıyıcının bizzat yapacağı taşımalar ile alt taşıyıcıya yaptıracağı taşıma arasında sigorta teminatı bakımından bir fark bulunmamaktadır.Yine poliçenin özel şartlar 16 maddesinde "taşıyıcı aracın konaklama veya herhangi bir amaçla kısa süreli bekleme esnasında konaklama yerinin otoparkı, 24 saat güvenlikli veya bekçili, emniyetli ve daimi gözetim altında bulunan park yerleri, benzin istasyonları haricinde herhangi bir alana (sürücünün evi veya güvenli olmayan benzer lokasyonlar) ziya ve hasarlar teminat haricidir.

Ancak aracın mücbir sebeplerle (aracın teslimat yapılacak fabrika sahasına alınmaması ....ve benzeri durumlarda aşağıdaki koşullara bağlı kalmak kaydıyla park halinde kontağın kapatılıp araç ve kapı camları ile yükün bulunduğu konteynerin kapalı ve kilitli olması kontak anahtarı ve ruhsatın araç içinde bırakılmaması ve hırsızlığa karşı önlemlerin alınması kaydıyla teminat geçerlidir" denilmiştir.

Davaya konu olayın, davacının alt taşıyıcı olarak taşımak üzere teslim aldığı emtiayı, teslim yeri olarak belirttiği aracı tedarikçi adresine mesai saatinden evvel erken vardığında, adres önünde beklediği sırada aracın dorsesi kilitli olduğu halde bekler iken ;dorse kiliti kırılarak hırsızlık sonucu araçtan bir kısım emtianın çalındığı,

dorse kilidinin kırılarak olayın gerçekleştiği, poliçede ki mücbir sebebin gerçekleştiği, sürücünün emtiayı teslim edeceği yerin ara tedarikçi olması nedeniyle mücbir sebebin gerçekleşmediğine ilişkin tesbit yerinde değildir.Yine eksper raporunda mal sahibi... tarafından, üst taşıyıcı taşıtan... şirketine yansıtma faturası, ...şirketinin de davacıya yansıtma faturası düzenlendiği, yansıtma faturası incelendiğinde zayi olan emtia tutarının 45.637,06TL (KDV hariç) olduğu bunun da ekspertiz raporunda yer alan aynı hasar tutarı olduğu, Bu halde;

davalı vekilinin savunmalarının aksine 24 saat bekçili ve güvenlikli otopark dışında kilitli araç içinde teslimat için bekleme sırasında oluşabilecek hırsızlığın da teminat altına alındığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; davacının taşımasını üstlendiği emtianın taşıma sırasında çalınarak zayi olduğu, mal sahibi ...'nın anlaşmalı taşıyıcısına fatura ettiği zararın, üst taşıyıcı tarafından davacı taşıyıcıya fatura ederek mahsuplaştıkları davacının zararının teminat altında olduğu halde ödeme yapmaktan kaçınan davalıdan tahsiline karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamış, davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.