İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1465 K.2023/1123

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin verilen ara kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinafı üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, taraflar arasında kurulan ...

(Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) Satış Sözleşmesi kapsamında davalıya, Sözleşme süresince kullanımı için ariyeten verilen tank ve evaporatörden (buharlaştırıcı) oluşan 'Sistem'in, iadesi talebiyle dava açıldığını, bu süre zarfında davalının, dava konusu Sistem'i, haksız bir şekilde devretme tehlikesi bulunduğunu, Mahkemece verilen 01/02/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararında; "...davalıya ariyetten kullandırılan dava konusu doğal gazın ...'den elde edilmesini sağlayacak sistemin HMK 391.

Maddesi uyarınca 3. kişilere davalı tarafından satış ve devrinin yapılmaması yolunda davalı elinde bulunan sistem üzerine ihtiyati tedbir konulmasına..." karar verildiğini,ihtiyatî tedbir konulması için gereken teminatı Mahkeme'ye ibraz edildiğini, dava konusu tankın haksız şekilde elden çıkarılması tehlikesi ile karşı karşıya olduklarını, söz konusu tankın şuan bulunduğu Haramidere deposundan söküm işlerinde uzman bir firma tarafından sökülerek ve taşıma işlerinde yetkili bir firmaca taşınarak yediemin deposuna aktarılmasını,

Sözleşme'nin 21. Maddesinde Sistem'in davalı (müşteri) sahasından müvekkilinin (satıcı) uygun göreceği müteahhit şirket tarafından sökümü ve bir başka mevkiye naklinin hükme bağlandığını, dava konusu tank sistemi ve teçhizatın sökülmesi, kaldırılması, taşınması ve depoda muhafaza edilmesi için taraflarınca belirtilen uzman şirketlerin yetkilendirilmesini ve yediemin tayin edilmesi, masraflarının davalıya tahmil edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ARA KARARI

Mahkemece, taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin 20. Maddesinde, fesih halinde satıcının tank sistemini aynen iade etmesinin mümkün olmaması halinde bedelini ödeme koşulu olduğunu, tank sisteminin iadesinin gerekip gerekmediği, sözleşmenin fesihinin haklı olup olmadığı, yapılacak yargılama sonucu belirleneceğini, ihtiyati tedbir yoluyla esasa yönelik hak elde edilemeyeceğinden, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilmişse de davaya konu sistemin davalı tarafından üçüncü kişilere haksız şekilde devri tehlikesinin devam ettiğini,tedbir kararının davalıda bulunan sistemin, davalı tarafından haksız devrini engellemediğini, sistemin üçüncü kişiler lehine haczinin muhtemel olduğunu,

böyle bir olasılıkta müvekkili şirketin maliki olduğu sistem üzerinde dava dışı üçüncü kişiler tarafından hak iddia edileceğini ve müvekkili için telafisi mümkün olmayan kayıplar meydana geleceğini,oldukça hassas olan bu sistemin işinin ehli olmayan kişiler tarafından sökülüp alelade bir depoda tutulması, üçüncü kişiler için arz edeceği tehlikenin dışında sistemin kendisi için de zarar meydana getireceğini ileri sürerek kararın kaldırılarak taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Somut olayda uyuşmazlık; doğalgaz bayilik sözleşmesi uyarınca ariyet olarak verilen malzemelerin bayilik ilişkisinin sona ermesi sebebiyle iadesine ilişkin davada, davalının elinde bulunan ariyete konu doğalgaz sisteminin sökülerek yediemine teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.

HMK.'nın 389/(2) maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. " İhtiyati tedbir kararı verebilmek için hâkimin somut sebep göstermesi ve ihtiyati tedbir kararının haklılığını ortaya koyacak delil değerlendirmesi yapması ve yaklaşık ispat ölçüsüne yaklaşması gereklidir.

Somut uyuşmazlığa benzer konuda Dairemizinde içinde bulunduğu , İstanbul BAM Hukuk Daireleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi Yargıtay'dan istenilmiş.

Yargıtay 19. HD'nin 2019/2981 esas-2019/4812 karar sayılı ve 17.10.2019 tarihli ilamı ile: Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararda belirtmelidir.

Ayrıca verilecek ihtiyati tedbir kararının da uyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte olmaması gerekir. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, yasanın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir.Açıklanan hukuki değerlendirme çerçevesinde bir davada hükümle elde edilebilecek hususta ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğine, "uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine" karar verilmiştir.

Davanın talep sonucu ariyetlerin iade ve teslimine ilişkin olup, dava dilekçesindeki talep sonucu teşkil etmektedir. Dairemizin ve ilk derece mahkemesinin de uymak zorunda bulunduğu yukarıda yazılı uyuşmazlığın giderilmesi yolundaki karar dikkate alındığında tedbir istemi hüküm sonucuna yönelik olup, işin esasını çözecek ve hüküm sonucunu elde edecek şekilde tedbir kararı verilemeyeceğinden ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle istinaf sebepleri yerinde görülmeyen davacı-ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.