İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/154 K.2026/609

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalının müvekkili aleyhine başlattığı İstanbul 11. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takibinin haksız olduğunu, taraflar arasında ticari ilişki bulunmamasına ve takip dayanağı gösterilen faturadaki malların müvekkiline teslim edilmediğini ileri sürerek, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin davacıya takibe konu faturadaki malları sattığını ve teslim ettiğini, icra dosyasında bulunan 08/10/2018 tarihli sevk irsaliyesini davacı çalışanının imzaladığını, fatura bedeli ödenmediğinden 43.200-TL asıl alacak ve 3.797,75-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.997,75-TL'nin tahsili için davacı aleyhine İstanbul 11. Dairesi'nin ... esas sayılı ilamsız takibinin başlatıldığını, takibin kesinleştiğini ve haciz uygulandığını, davacı temsilcisinin şirket hisselerini devrederek borçtan kaçmaya çalıştığını belirterek, davanın reddine ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, denetime elverişli bilirkişi raporunda kendi defterlerine göre davalının davacıdan takip dayanağı fatura bedeli kadar alacaklı olduğunun belirlendiği, ancak davacının malları teslim aldığını kabul etmediği, davalının verilen kesin süreye rağmen sevk irsaliyesini sunmadığı ve davalının malların teslimini ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu ispat ettiğini, bilirkişi raporunda alacağın tespit edildiğini, ispat külfetinin artık davacıya geçtiğini, ihtara rağmen davacının ticari defterlerini ibraz etmediğini ve takip dayanağı 08/10/2018 tarihli sevk irsaliyesinin dosyaya sunulduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava ticari satım sözleşmesi kapsamında davalının davacıya karşı başlattığı faturaya dayalı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacı davalının kendisine karşı başlattığı 43.200-TL asıl alacak ve 3.797,75-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.997,75-TL talepli İstanbul 11. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takipten dolayı borçlu olmadığını, zira takip dayanağı olarak gösterilmiş 08/10/2018 tarihli fatura içeriği malların teslim edilmediğini ve davalıyla ticari ilişkisinin bulunmadığını iddia etmektedir.

Söz konusu ödeme emrinin ekinde davacıya gönderildiği anlaşılan irsaliyeli faturanın fotokopisi, dava dilekçesinin ekinde dosyaya sunulmuştur. Fatura içeriği bir kısım konserve yiyeceğe ilişkin olup, teslim alan kısmında imza, isim veya kaşe bulunmamaktadır. Davalı cevap dilekçesinde delil olarak dayandığı irsaliyeli faturanın takip dosyasında bulunduğunu beyan etmiştir.

Mahkemenin 20/06/2022 tarihli duruşmasını 2 nolu ara kararında, davalı vekiline 2 haftalık kesin süre verilerek söz konusu irsaliyeli faturanın sunulması istenilmiş, aksi halde dosyanın mevcut durumuna göre karar verileceği ihtar edilmiştir. Ara karar duruşmada hazır olmayan davalı vekiline e-tebligatla 25/06/2020 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen, fatura sunulmamıştır.

Yargılamada davalının ticari defterleri istinabe yoluyla incelenmiş, takibe konu faturanın davalının defterlerinde kayıtlı olduğu ve BS bildiriminin yapıldığı ifade edilmiştir. Davacı ise faturaya ilişkin BA bildirimini yapmamıştır. Mahkemece, davacının ticari defterlerinin incelenmesi için bilirkişi ara kararı verilmiş ise de, inceleme gününde davacı defterleri sunulmadığından incelenememiş, davacı vekili müvekkiline ulaşamadığını beyan etmiştir.

Takip dosyasında itiraz dilekçesi eklerinden, davacı şirket yetkilisinin Suriye vatandaşı oluğu, Türkiye'de 2017-2019 yılları arasında geçerli ikamet belgesiyle bulunduğu görülmektedir.

Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davalı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davalı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Davalı, fatura konusu mal veya hizmetin davacıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı davaya dayanak teşkil eden 08/10/2018 tarihli fatura içeriği mallarının davacıya teslim edildiğine dair belge sunmamıştır. Bu nedenle faturanın tek taraflı olarak davalının defterlerinde kayıtlı olması, tek başına alacağın varlığını kanıtlamamaktadır. Davalı faturanın BS bildirimini yapmış, davacı ise BA bildirimini yapmamıştır. Davalı söz konusu alacağını öncelikle kendisi ispat edemediğinden, davacının defterlerinin incelenmemiş olması da eldeki dava bakımından sonuca etkili değildir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.