İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1701 K.2023/1286

Davanın reddine ilişkin kararın davacı şirket yetkilisi tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket yetkilisinin 2017 yılından itibaren eğitim/ kurs sektöründe varlığını sürdüren saygın ve basiretli bir iş insanı olduğunu, müvekkili şirketin tüm defterlerinin ... Ltd.Şti'nin "... Mah. .... Sok. No....

Bağcılar/ İstanbul" adresine kain şirket merkezinde bulunduğunu, ancak ilgili adresin 30/06/2022 tarihinde tahliye edildiğini, bu taşınmazın toplam 6 katlı büyük bir kurs merkezi olduğunu, bu 6 katlı taşınmazın zahmetli ve yoğun geçen tahliyesi esnasında şirket defterlerinin de farklı kolilerce müvekkilinin diğer şirketinin bünyesine getirildiğini, müvekkili şirketin tüm dikkat ve özeni göstermesine rağmen şirket defterlerinin kaybolduğunu, müvekkilinin fiilen eğitim faaliyetlerine devam edememesi üzerine şirketin kapatılma işlemlerine başlanıldığı 23.02.2023 tarihinde ise şirket karar defterinin kaybolduğunu öğrendiklerini,

30 günlük yasal süre içerisinde gerekli başvuruları yaptıklarını, müvekkili şirketin kuruluş aşamasında karar türünde Bakırköy ... Noterliği'nde 08/02/2018 tarih, ... yevmiye numaralı, 78 sayfa, Genel Kurul Müzakere ve Toplantı Defteri ve Bakırköy ...

Noterliği'nde 08/02/2018 tarih, ... yevmiye numaralı 78 sayfa Müdürler Kurulu Karar Defteri'nin tasdik edildiğinin öğrenildiğini, ilgili Noterliğe müzekkere yazılarak müvekkili şirkete ait onaylatılan tüm defterleri, defterlerin türleri ile birlikte bilgisinin istenilmesini talep ettiğini, bu nedenlerle müvekkili şirkete ait karar defterlerinin tespiti ve karar defterlerinin zayi olduğuna dair belge verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, dosya kapsamından, ticari defterlerin yangın, hırsızlık, yer sarsıntısı, sel vb. gibi durumlardan ötürü zayi olmadığı, talep edenin kendi kusuruyla defterlerin kaybolduğu, defter kayıtlarının tamamını kapsayacak şekilde ikincil kopyalarının oluşturulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkemece gerekli incelemeler yapılmadan karar verildiğini, müvekkili şirketin üzerine düşen tüm görev ve sorumlulukları yerine getirmesine rağmen şirket karar defterinin kaybolduğunu, karar defterlerinin bulunduğu şirket binasının 6 katlı büyük bir kurs olduğunu, taşınmaz sahibinin baskısı üzerine erken tahliye edilmek zorunda kalındığı,

müvekkili şirket yetkilisinin 8 aylık hamile olduğunu, tahliye sürecinin zahmetli ve yoğun geçtiğini, şirket defterlerinin müvekkilinin kusuruyla kaybolmadığını, elde olmayan nedenlerden dolayı kaybolduğunu, mahkemeden ilgili noterliğe müzekkere yazılarak müvekkili şirkete ait onaylatılan tüm defterleri, defterlerin türleri ile birlikte bilgisinin istenilmesi talep edildiğini, mahkemece, işbu evraklar istenilmeden gerek noterlik gerekse de Ticaret Sicil Müdürlüğüne gerekli yazılar yazılarak araştırma yapılmaksızın red kararı verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını, zayi belgesi talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı"düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayda ticari defterlerin kaybı için kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, kaybetme olayının maddede sayılan olaylardan olmadığı, kayıp olgusunun zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını özenle saklaması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı tarafça yasada sayılı sebeblerle yasada sayılı sebepler ile talebe konu defterlerin zayii olduğunu iddia ve ispat edilememiştir. Şirketin genel kurul müzakere ve karar defterinin ne şekilde kaybolduğu belirsiz durumdadır.

Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkili şirketin tüm defterlerinin Çember Eğitim Kurumları ve Ticaret Limited Şirketi'nin Bağcılar/İstanbul adresine kayıtlı şirket merkezinde bulunduğunu, taşınmazın 6 katlı büyük bir kurs merkezi olduğunu ve taşınmazın tahliye edilerek müvekkilinin diğer şirketine taşınması esnasında kaybolduğunu, ileri sürmüşse de; tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması, buna rağmen iradesi dışında kaybın gerçekleşmesi gerekmektedir.

Somut olayda; gerekli özenin gösterilmediği belirli olmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair kararda isabetsizlik görülmemiştir. Davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.