İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/176 K.2023/140

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin tek pay sahibinin ... olduğunu, aynı zamanda ... İnşaat İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin de tek pay sahibi olduğunu, iki şirketin de aynı adreste faaliyet gösterdiğini, müvekkili davacı şirkete ait ortaklık pay defterinin ... şirketine ait olan ... plakalı aracın 27/08/2022 tarihinde çalınması sonucunda zayi olduğunu, söz konusu olay nedeniyle 23/07/2013 yılında alınan ortaklık pay defterinin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, anahtarı çalınmış aracın ticari defterin olağan saklama yeri olmadığı kanaatiyle istemde bulunan ilgilinin gerekli dikkat ve özen göstermediği, kaldı ki iddia olunan hırsızlık olayında söz konusu defterin anahtarı çalınmış araçta bulunduğu ve bu şekilde zayi olduğuna ilişkin kesin ve inandırıcı herhangi bir kanıtın dosyaya yansımadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, 23/07/2013 yılından beri müvekkil şirket uhdesinde varlığını sürdüren defterin saklama yükümlülüğünü müvekkili şirket tarafından yaklaşık 10 yıldır titizlikle yerine getirildiğini, gereken özeni fazlasıyla yerine getirilmesine rağmen bazen öngörülemeyen mücbir nedenler ortaya çıktığını, yaşanılan hırsızlık durumunun da buna birebir örnek teşkil ettiğini, şirket çalışanının kullanmış olduğu aracın anahtarının çalındığından müvekkili şirketin haberi olmadığını, müvekkilinin 27/08/2022 tarihinde aracın çalındığını ve bir gün öncesinde ise anahtarının çalındığından haberdar olduğunu,

herhangi bir süre beklemeksizin 02/09/2022 tarihinde işbu davayı ikame ettiklerini, çalındığı apaçık ortada olan bir araçta bulunan defterin zayi olduğunu kesin ve inandırıcı olan hangi delille kanıtlamaları gerektiği konusunda tereddüt yaşadıklarını, aracı çalan sanıkların tespit edilip, yakalanıp, ifadelerinde araçta defterin de bulunduğunu beyan etmelerini ümit etmekten ve kesin ve inandırıcı delillerle ceza almalarını beklemekten başkaca sunacak bir delilleri bulunmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılarak ortaklık pay defterinin zayi olduğuna ilişkin karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. TTK’nun 82/7 maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." düzenlemesini içermektedir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaı uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda, davacı şirkete ait ortaklık pay defterinin müvekkili şirketin tek pay sahibi ...'ün yine tek pay sahibi olduğu diğer şirket olan ... İnş. İma. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nin ...plakalı aracında bulunduğunu, aracın çalınmasıyla içinde bulunan ortaklık pay defterinin de çalındığı iddia edilmiştir.

Somut olayda hırsızlık olayı gerçekten vuku bulmuş olsa dahi ,özenle saklanması gereken pay defterinin araçda bırakılması bizatihi davacının özenle hareket etmediğini gösterdiği ,ticari defterlerin alışılmış olarak bulunması gereken yer dışında araçda bırakılması nedeniyle tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin kabulü gerektiği, mahkemece davanın reddine ilişkin verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; istinaf sebepleri yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.