İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/680 K.2023/645

Davanın usulden reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, Dava konusu 15/04/2015 düzenleme tarihli 70.000 TL değerindeki senedin şirket yetkililerinden sadece birisi tarafından imzalandığı için müvekkili şirketi borçlandırmak için yeterli olmadığını belirterek müvekkilinin davalıya 15/04/2015 düzenleme tarihli 70.000 TL değerindeki senet bakımından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dava dilekçesinin tebliği tarihinden sonra 2 hafta içinde sunduğu süre uzatım dilekçesi ile davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, davanın zamanaşımına uğradığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, takibin başladığı yer ile davacının yerleşim yerinin Ankara, davalının yerleşim yerinin Bakırköy olduğu, takipten önce açılan menfi tespit davalarında yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, ancak bahsi geçen yetki kuralının kesin yetki niteliğinde olmadığı, davalının süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu, somut uyuşmazlıkta Bakırköy ve Ankara mahkemelerinin yetkili olduğu,

davalının yetki itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle muhtariyet davayı açanda olmak üzere yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri yahut Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunun tespiti ile mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili İstanbul Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi yahut Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hangi yer mahkemelerinin yetkili olduğu açık ve net bir şekilde gösterilmediğini, oysa yetkili mahkemenin açık ve net bir şekilde gösterilmesi gerektiğini, Ankara mahkemelerinin bu davaya bakma yetkisinin bulunmadığını, Bakırköy mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup mahkemece yetkisizlik kararı verilmiştir. Mahkemenin yetkisiz olduğunu iddia eden davalı, yetki itirazında yetkili mahkemeyi göstermeye mecburdur. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz (HMK m.19/2).

Hattâ, davalı yetki itirazında birden fazla yetkili mahkeme bildirmiş olup da, davanın bunlardan hangisine gönderilmesini istediğini açıklamamışsa, yine geçerli bir yetki ilk itirazının varlığından söz edilemez. Bunun dışında davalının yetki itirazında yetkili olduğunu bildirdiği mahkemenin gerçekten yetkili olması gerekir.

Yetki itirazında yetkili mahkeme doğru gösterilmemişse, mahkeme kanuna göre gerçekten yetkili olan mahkemeyi araştırıp tespit ederek yetkisizliğine ve dosyanın o yer mahkemesine yollanmasına karar veremez. Bu halde, yetki itirazında yetkili mahkemenin doğru gösterilmemiş olması sebebiyle, yetki itirazının reddine karar verilmelidir (Kuru, Baki, Görevsizlik ve Yetkisizlik Kararları, s.158).

Mahkeme, yetkisiz olduğuna karar verirse, bu yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi göstermeli ve dava dosyasının o yetkili mahkemeye gönderilmesine karar vermelidir (HMK m.19/3).

Somut uyuşmazlıkta davalı, mahkemenin yetkili olmadığını ilk itiraz olarak ileri sürmüş ise de yetkili mahkemeyi göstermediğinden usulüne uygun bir yetki ilk itirazı bulunmadığı halde HMK m.19/2 hükmüne aykırı olarak yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmadığı gibi kararda HMK m.19/3 hükmüne aykırı olarak birden fazla mahkemenin yetkili olarak gösterilmesi hatalı olmuştur.

Bu durumda somut olayda kesin yetkinin söz konusu olmadığı gibi usulüne uygun bir yetki ilk itirazı da bulunmadığı halde davalının yetki ilk itirazının reddiyle esasa girilmesi gerekirken, HMK m.297/2 hükmüne aykırı olarak tereddüte yol açacak şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden re'sen dikkate alınan bu durum nedeniyle kararın kaldırılmasına, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.