İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/74 K.2026/539

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, keşidecisi dava dışı ... ... Ltd.

Şti. ... seri nolu 50.000-TL bedelli 28/11/2020 keşide tarihli ...'ya ait çekin ve toplamda 201 adet çekin, müvekkilinin aracından 06/10/2020 tarihinde çalındığını, müvekkilinin şikayetine ilişkin Bakırköy CBS'nin 2020/83620 sayılı soruşturmanın devam ettiğini, Bakırköy 7. ATM'nin 2020/968 esas sayılı dosyasında çeklerin iptalinin istenildiğini, o dosyada çekin davalı tarafından ibraz edildiğinin ... tarafından bildirilmesi üzerine, istirdat istemli bu davanın açılması için süre verildiğini, çekteki imzanın müvekkiline ait bulunmadığından ciro silsilesinin kopuk olduğunu ve davalının çeki kötüniyetle ele geçirdiğini ileri sürerek,

çekin istirdatına, çek bedelinin ödenmiş olması durumunda bedelinin avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, çekin ciro zincirinde kopukluk bulunmadığı, ceza soruşturma dosyasında davalı şirkete veya yetkilisine ilişkin bir tespitin olmadığı ve davacının davalının çeki iktisapta ağır kusurlu ya da kötü niyetli olduğunu ispat edemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesindeki iddialarını tekrar ederek, CBS tarafından soruşturma kapsamında çekle ilgili olarak bildirim yapılması talimatı verilmesine rağmen davalının bildirimde bulunmamasının ağır kusuru gösterdiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, çek bedelinin 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine dayalı olarak istirdatı istemine ilişkindir.

TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' TTK'nın 790. maddesinde ise, "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" hükmü düzenlenmiştir.

Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin mücerretlik vasfını ortadan kaldırır.

Somut olayda, dava konusu ... Altıyol Şubesine ait, keşidecisi ... ... Ltd. Şti olan ... seri nolu, 28/11/2020 keşide tarihli 50.000-TL bedelli çekin lehtarı dava dışı ... ... Ltd. Şti. olup, ilk cironun lehtara ait bulunduğu, sonrasında sırasıyla ... ve davalı ... ... Ltd. Şti.'ye ait olduğu, çekin davalı tarafından 30/11/2020 tarihinde ibraz edildiği ve ...'nın cevabına göre ödendiği; davacı tarafından çekin zayi edildiği iddiasıyla Bakırköy 7. ATM'nin 2020/968 esas sayılı dosyasında çek iptalinin istenildiği ve mahkemenin 18/04/2024 tarihli nihai kararında istirdat davası açıldığından çek yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

İspat yükü üzerinde bulunan davacı, yukarıda da açıklandığı üzere öncelikle çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını, sonrasında ise davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunu kanıtlamak zorundadır. Çekte lehtar olmayan ve çekin arabasında çalındığını iddia eden davacının, çek üzerinde cirosu olmadığı gibi çekin ciro silsilesinde şeklen kopukluk yoktur. Davacının şikayeti üzerine başlatılmış, soruşturma dosyasında da davalı şirkete ilişkin bir tespit bulunmamaktadır. Davacı tarafça, davalının çeki iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu da kanıtlanamamış olmakla, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.