İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/882 K.2023/746

Davanın usulden reddine ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin, davalı şirketin %4,95 oranındaki payını satın aldığını ve 17/08/2022 sözleşme tarihi itibariyle pay sahibi sıfatını haiz olduğunu, müvekkilinin şirketten bilgi alma ve inceleme hakkı talep ettiğini ancak, davalı şirket tarafından pay sahipliğine ilişkin kendileriyle paylaşılmadığı gerekçesiyle şirket pay defterine kaydedilmediğinin belirtildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından gönderilen ihtarname ile pay sahipliğinin şirket pay defterine kaydını ve şirket defter, kayıt ve belgelerini incelenmesi için uygun yer ve zaman bildirilmesinin talep edildiğini,

davalı şirket tarafından ihtarnameye cevap verilmediğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle müvekkilinin pay sahipliğinin davalı şirketin pay defterine kaydına ve TTK 437 md gereğince bilgi alma ve inceleme hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; Ticaret Sicil kaydının incelenmesi üzerine davalı şirketin sicildeki adresinin yargı alanı dışında bulunan Ümraniye/İstanbul ve İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı alanına giren adreste kayıtlı bulunduğunu; davacının pay sahipliğinin tespiti ve davalı şirkette bilgi alma ve inceleme hakkı tanınması yönündeki istemlerinin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerince incelenip sonuçlandırılmasının gerektiğini, davanın HMK'nın 114/1-ç, 115/2 ve HMK 14.maddeleri gereği mahkemenin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davalı vekili, davacının davanın esası hakkındaki iddiaları ile ortaklık/üyelik iddialarını kabul etmemek ve itiraz hakları saklı kalmak kaydı ile, bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu düzenlendiğini ve dava şartı haline getirildiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun TTK'nın 437.maddesinde bilgi alma ve inceleme hakkının tesisi için de şirket merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurulabileceği düzenlendiğini,

sunulan Mersis ve Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarından tespit edildiği üzere müvekkili şirketin merkez adresi ... Mah.... Cad. No: ...

Beşiktaş / İstanbul olduğunu, Beşiktaş ilçesi, İstanbul Adliyesi yetki alanına girdiği için davaya bakmakla yetkili mahkeme İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu ileri sürerek, İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle verilen yetkisizlik kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacının davalı şirkette pay sahipliğinin tespitine ve davacıya, TTK'nın 437.maddesinde düzenlenen bilgi alma ve inceleme hakkı tanınmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

HMK'nın 14.maddesi; "(2) Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." hükmünü içermektedir.

Eldeki davanın açılış tarihi 24/02/2023 tarihi olup,davalı şirket vekili tarafından istinaf dilekçesi ekinde sunulan Ticaret Sicil Gazetesinin 20 Mart 2023 tarihli 123 sayfasında yayınlanan davalı şirketin Beyoğlu ...Noterliğinin 14.3.2023 tarih ... sayı ile tasdikli ,03/03/2023 tarihli yönetim kurulu kararı ile "... Mah ...cadde ... Blok Ümraniye/İstanbul adresinden, ... mahallesi, ... caddesi Beşiktaş /İstanbul adresine taşındığı hususunun tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Ancak yetkili mahkemenin belirlenmesinde dava tarihi esas alınır. Eldeki davanın açıldığı tarihte davalı şirketin tescil edilen adresinin İstanbul Anadolu Adliyesi yargı alanında bulunduğu anlaşılmakla ,dava tarihinden daha sonraki bir tarihte şirketi merkezinin taşınması mahkemenin yetkisinin belirlenmesinde bir etkisi bulunmamaktadır.

Davacının davalı şirkette paydaş olduğunu ileri sürerek dava açtığı ,davacı talepleri bakımından şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili bulunduğu,esasen davalının da şirket merkezi mahkemesinin kesin yetkili olduğunu kabul ile birlikte davanın açıldığı tarihten sonraki alınan yönetim kurulu kararıyla şirket merkezinin yetkisizlik kararını veren mahkemenin yargı alanına taşındığını ileri sürerek kararın kaldırılması istemiyle istinaf etmiştir.Ancak; yukarıda yazıldığı üzere mahkemenin yetkisinin belirlenmesinde dava tarihi esas alınacağından davalı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle yetkisizlik kararına karşı ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde bulunmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.