İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/21 K.2024/262

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı banka arasında ... bank Zeytinburnu şubesinden tanzim edilen 15/05/2020 keşide tarihli 145.570-TL bedelli, ... çek nolu, 31/07/2019 keşide tarihli 250.000-TL bedelli ... nolu çekler ile ilgili ödeme protokolü yapıldığını, müvekkilinin söz konusu 15/05/2020 keşide tarihli 145.570-TL bedelli ... nolu çeki 11/08/2020 tarihinde ... bank Zeytinburnu Şubesi ... hesabından ödediğini, müvekkilinin diğer çeki kendisine ait banka hesabından ödediğini, ödemelere rağmen davalı bankanın çekleri müvekkiline iade etmediğini belirterek dava konusu çeklerin istirdadı ile davacı şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davanın bir yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığından süre yönünden davanın reddine, davaya konu çeklerden 31/07/2019 keşide tarihli, 250.000-TL tutarlı çekin keşidecisi davacı taraf olmadığından, bu çek ile ilgili davacının dava açma ehliyeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğundan reddine, mahkemece işin esasına girilmesi halinde ise ispat yükü davacıya ait olup, dava dilekçesi ekinde sunulan belge dışında başkaca delil sunulmadığından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; keşidecisi ... olan ... seri no'lu 31.07.2019 tarihli 250.000-TL bedelli çek yönünden yapılan değerlendirmede, davacının bu çek yönünden yetkili hamil olmadığı, davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği, muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olmasının zorunlu olduğu,

keşidecisi ... olan ... nolu, 31.07.2019 tarihli ve 250.000-TL bedelli çek yönünden davacı şirketin yetkili hamil olmadığından bu çek yönünden aktif husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle keşidecisi davacı şirket olan ... no'lu 15.05.2020 tarihli 147.500-TL bedelli çek yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, keşidecisi ... olan ... no'lu 31.07.2019 tarihli 250.000-TL bedelli çek yönünden aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; keşidecisi ... olan ... no'lu 31.07.2019 tarihli ve 250.000-TL bedelli çekin müvekkili tarafından ödendiğini, ancak çekin müvekkiline iade edilmediğini, davalı bankanın protokole uymayarak çeki haksız olarak iktisap ettiğini, mahkemenin davayı husumet nedeniyle reddine karar vermesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava;bedeli davacı şirket tarafından ödenen çeklerin davalı banka tarafından bedelleri ödenmesine rağmen iade edilmediğinden bahisle istirdadı istemine yöneliktir. Davacı vekili ;çek bedellerinin ödenmesine rağmen çeklerin müvekkiline iade edilmediğini belirterek her iki çekin istirdadı için eldeki davayı açmış, yargılama sırasında ise ... nolu, 15/05/2020 tarihli 145.570-TL bedelli çek yönünden davadan feragat edilmiştir.

Mahkemece, davacının 31/07/2019 tarihli ... seri nolu, 250.000-TL bedelli çek yönünden aktif husumeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Keşidecisi ..., lehdarı ... ltd.Şti tarafından ...'ya ciro edilen 31/07/2019 tarihli ... nolu, 250.000-TL bedelli çekin ciranta ...

A.Ş. tarafından davalı bankaya ciro edildiği, banka tarafından ibraz edildiğinde karşılıksız çıktığı anlaşılmaktadır. ... tarafından bu çek borcuna mahsup edilmek üzere davacı şirket tarafından (yetkili ...) keşide edilen ... seri nolu, 15/05/2020 tarihli, 145.570-TL bedelli çekin bir tutanak ile 04/10/2019 tarihinde davalı bankaya verildiği anlaşılmaktadır.

250.000-TL bedelli ... nolu çek karşılıksız çıktıktan sonra 20/09/2019 tarihinde 125.000-TL "... nolu ... çekine mahsuben" ödeme yapıldığı belirtilerek davacı şirket tarafından EFT ile davalı bankaya ödeme yapılmıştır.

Karşılıksız çıkan 250.000-TL bedelli çek borcuna mahsuben verilen ... nolu keşidecisi davacı şirket olan 15/05/2020 tarihli 145.570-TL bedelli çek de karşılıksız çıkmıştır.Karşılıksız çıkan bu çeke karşılık ... tarafından 150.400-TL ödeme yapılarak karşılıksız çıkan bu çek keşideci davacı şirkete iade ve teslim edildiğinden bu çek nedeniyle davadan feragat edilmiştir.

Buna göre 31/07/2019 tarihli ... seri nolu 250.000-TL bedelli karşılıksız çeke mahsuben verilen çekin karşılıksız çıkmasından sonra ödenerek, 20/09/2019 tarihinde yapılan 125.000-TL ödeme ile davacı şirket tarafından 250.000-TL karşılıksız çek borcu ödenmiştir. Ne var ki yapılan ödeme çek keşidecisi ... tarafından düzenlenen çek nedeniyle üçüncü kişinin borcunun tasfiyesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu 31/07/2019 tarihli ... seri nolu, 250.000-TL bedelli çekin davacı tarafından keşide edilmediği, ciro zincirinde davacının yer almadığı, bu çekten dolayı davacının sorumluluğunun bulunmadığı, bunun dışında 04/10/2019 tarihli protokolün davacı adına yapılmadığı anlaşıldığından davacının yaptığı ödemenin çek keşidecisi adına yapıldığının kabulü gerektiğinden, davacı şirketin gerek çek vererek gerekse EFT ile çek borcunu ödediği anlaşılmakla birlikte ödemelerin çek keşidecisi namına yapıldığının kabulü gerektiğinden çekin iadesini talep etmek bakımından aktif husumeti bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın aktif husumet nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.