İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/496 K.2024/968

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin yurtiçi ve yurtdışı kargo taşımacılığı alanında hizmet verdiğini, müvekkili şirketin davalı/borçluya ait taşıma işlemlerini gerçekleştirdiğini, davalı/borçlunun gönderisinin ... konşimento numarası ile Türkiye'den Belçika'ya havayolu taşıması konusunda hizmet verildiğini, davalı firma tarafından gönderim şeklinin "Delivered duty paid" ("gümrük vergileri ödenmiş olarak") olarak seçildiğinden gümrük masraflarının da gönderen adına ödenerek gönderinin Belçika'da bildirilen adrese tesliminin sağlandığını, bunun üzerine 24.05.2017 tarih, ... numaralı 84.705,60-TL bedelli fatura düzenlendiğini,

ancak fatura bedelinin davalı/borçlu tarafça kötüniyetli olarak ödenmediğini, davalı tarafa karşı İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak davalı/borçlunun itirazı üzerine söz konusu takibin durduğunu, ileri sürerek itirazın iptaline, davalı/borçlu aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı tarafından takip dayanağı ve sözde borcun sebebi olarak gösterilen faturanın İstanbul ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına sunulmadığını ve ödeme emri ekinde müvekkili şirkete tebliğ edilmediğini, müvekkili şirket tarafından gönderilen gönderinin gönderi ücretinin peşinen ödendiğini, bu nedenle müvekkili şirketin davacıya taşıma hizmetinden kaynaklı bir borcu bulunmadığını, gönderilen cihazların satılmadığını, yalnızca kalibrasyon ayarının yapılması için gönderildiğini ve geri gelecek olduğundan geçici ihracat olarak gümrük işlemlerinin gerçekleştirildiğini ve İhracat Yükleme Talimatı başlıklı belgenin ödeme şekli kısmında Geçici Çıkış ifadesine yer verildiğini ve buna göre Gümrük Beyannamesi düzenlendiğini,

davacı tarafından gümrük işlemlerinin hatalı yapıldığını, davacının kendi dikkatsiz ve özensiz davranışı nedeniyle geçici ihracat beyannamesi ile yurtdışına gönderilen cihazları İhracat Yükleme Talimatı'nda açık şekilde Geçici Çıkış olarak belirtilmesine rağmen kesin ithalat olarak (Belçika'ya giriş için) beyan ettiğini,kusurlu eylemi ile Belçika makamları tarafından gümrük vergisi ve para cezası kesilmesine sebebiyet verdiğini ve daha sonra kendi kusuru nedeniyle doğan zararı yine müvekkili şirket sormadan ödediğini,

müvekkilinin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığı gibi herhangi bir ödeme yapma yükümlülüğünün de bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece. 2018/1025 Esas-2020/352 karar sayılı 16/09/2020 tarihli, davanın reddine ilişkin kararı, yapılan istinaf incelemesi neticesinde Dairemizin 2020/1555 Esas - 2023/714 Karar sayılı 11/05/2023 tarihli kararı ile.

"Davacı tarafından davalıya ait emtianın Türkiye'den Belçika'ya hava yolu taşıması konusunda taşıma hizmeti verildiği, davalı tarafça taşıma bedelinin ödendiği, Davacı tarafça, taşıma nedeniyle ödenen ilave gümrük masrafları takip ve dava konusu edildiği,Davalı tarafça ise taşıma konusu emtianın kalibrasyon ayarlarının yapılması için gönderildiği,bu nedenle işlemin geçici ihracat olduğu, ancak davacı tarafından kusurlu olarak işlemin kesin ithalat olarak yapılması sonucunda Belçika gümrüğü tarafından gümrük vergisi kesilerek para cezası tahakkuk ettirildiği ileri sürüldüğü,

davacı tarafından yapılan masraflardan davalının sorumlu tutulup tutulamayacağının tespiti hususu, özel veya teknik bilgi gerektirdiğinden taşıma, ihracat ve gümrükleme konularında uzman bilirkişiler aracılığıyla dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken," denilerek kararın kaldırıldığı, kaldırma kararında belirtilen eksiklik giderilerek istinafa konu karar ile davacı şirket tarafından davalıya ait emtianın taşınması sırasında davacı şirketçe karşılandığı iddia edilen ilave gümrük masraflarının ve varsa para cezasının hangi sebeplerle tahakkuk ettirildiği/ kesildiği aydınlatılamadığı,

zira davacı şirketçe ilave gümrük masraflarının yapıldığına ilişkin sunulmuş tek belge fatura olup bu faturanın davalıya tebliğ edildiğine ilişkin delil sunulmadığı, anılan fatura davacı şirketin hangi masraf kalemlerini ödediği hususunda bilgi sağlamadığı, davacı, ilave gümrük masrafı yaptığını, neden yaptığını ve kusurun kime ait olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalı firma gönderim şeklini DDP olarak belirlediğini, taşıma ve gümrük işlemlerinden doğan tüm masraflardan sorumlu olacağını en başından kabul ettiğini, davalı tarafından, taşıma konusu ürünlerin Belçika'ya DDP teslim şekliyle taşınması ve gümrük işlemlerinin 'kesin ithalat' yoluyla yapılması talep edildiğini, davacı taraf, taşıma konusu emtianın gümrük beyannamesi doğrultusunda, malın tamir amaçlı ve "geçici ihracat" olarak Belçika'ya taşındığı ve bu bilginin müvekkil tarafından da bilindiği ve kendisine bu yönde talimat verildiğine,

buna karşılık müvekkilin kusurlu olarak hizmet ifa ettiğine ilişkin iddiaları davacı tarafça ispatlanamadığını, geçici ihracat yönteminin kullanılabileceği eşya türleri sınırlı olup bu sınır inisiyatif alarak genişletilemeyeceğini, davalı şirketin taşıttığı ürünler bu kapsamdaki hiçbir kategoriye dahil edilemeyecek türden eşya olup, "geçici ihracat" statüsünde taşınmaları mevzuat gereği uygun olmadığını, müvekkil şirkete usulüne uygun şekilde gönderilen bir talimat veya bilgilendirme mevcut olmadığını, davacı taraf bu güne kadar söz konusu iddiaları ispatlayacak yazılı delil veya belgeyi sunamadığını ileri sürerek,

kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Elde ki dava; davacı taşıyıcı tarafından Belçika Gümrüğünde ödenen ilave masrafların davalı taşıtandan tahsiline ilişkindir.Davacı şirket tarafından taşıması yapılan emtianın teslim şekli “DDP” (delivered duty paid) olarak belirlenmiştir.

“DDP” teslim şartı “Gümrük Resmi Ödenmiş Olarak Teslim”, anlamına gelmektedir.Davacı şirketçe taşınan emtiaya ilişkin gümrük masraflarını gönderen adına karşıladığı takdirde, bu masraf kural olarak navlun ücretine dahil olmadığından, gönderenden talep edilebilecektir.

Bilirkişi raporunda;"davalı şirket, taşıma işinin konusu emtianın tamir amaçlı “geçici ihracat” olarak taşınması gerektiği,Gümrük beyannamesi doğrultusunda malın “geçici ihracat” olarak Belçika’ya taşındığı ve bu bilginin taşıyıcı tarafından da bilindiği veya bilinebileceği, davacı şirketçe ödenen ilave gümrük masrafı,

emtianın gümrük işlemlerinin “geçici ihracat” olarak görülmesi gerekirken “kesin ithalat” olarak gördürülmesinden kaynaklanıyor ise davacı taşıyıcı şirkete bu yönde bir bildirim ve talimat var ve o ihlal edilmiş ise davacı kusurlu olacağından davalı taşıtan sorumlu olmayacağı,geçici ihracat uygulamasında teminatlı bir giriş söz konusu olduğu ,bunun için de yük ilgilisi-ihracatçı-davalının emir ve talimatını ortaya koyması gerektiğini ,aksi halde, gümrük beyannamesi bir emir ve talimat gibi değerlendirilmiştir." denilmiştir.Davalı tarafından,

davacı taşıyıcıya teslim edilen belgelerde 19.04.2017 tarihli gümrük beyannamesinde Ek bilgi” kısmında “Mal kalibrasyon için gönderilir.

Geçici ihracat" 18.04.2017 tarihli “İhracat Yükleme Talimatı” başlıklı belge de "Ödeme şekli” kısmında “geçici çıkış” açıklaması bulunduğu, davacı tarafından, DDP teslim koşulları gümrük vergileri ödenmiş olan emtiaya neden ilave gümrük ücreti ödediğine ilişkin açıklama yapamadığı, davacı tarafından gümrük masrafları için davalı adına fatura düzenlemiş ise de, uyuşmazlığın çözümü için faturanın hangi sebeple düzenlendiğini ,dayanağını açıklaması ve ödemenin davalının hatalı talimatından kaynaklandığını ispatlaması gerektiği halde , ilave gümrük vergisinin davalı taşıtanın kusuru ile meydana geldiğine ilişkin kanıt sunulmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı vekilinin istinaf başvurusu dilekçesinde, davalının kesin ihraç talimatı verdiğini ileri sürmüş ise de, bu konuda ispat yükü davacı üzerindedir. Başvuru dilekçesindeki beyanları davalının savunmasını doğrular nitelikte olup, taşıma evraklarının tamamında geçici ihracat yapılacağı açıktır.Davacı davalının kesin ihraç işlemi yapılmasına sebeb olabilecek hatalı evrak veya talimat verdiği hususu davacı tarafça kanıtlanamamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacının vekilinin davanın reddine ilişkin karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.