İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/794 K.2024/818

İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin 21/03/2024 tarihli ara kararın ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine kapsamı incelenip gereği düşünüldü.

TALEP

Davacı ihtiyati tedbir/haciz talep eden vekili; müvekkili şirketin alacağının temini bakımından; haricen edilen bilgilere göre borçlunun bir çok borcunun olması, yargılama sürecinde mal kaçırma ihtimali ve böyle bir durumda ilerde verilecek olan kararın infazının mümkün olmayacağı ihtimalini belirterek, davalının adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul mallar ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları hakkında öncelikle ihtiyati tedbir, mahkemece aksi kanaatin hasıl olması halinde ise ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece; somut uyuşmazlığın, davacı vekilinin dava dilekçesi ve ekinde sunduğu belgeler üzerinde yapılan değerlendirilmesinde; davacı tarafça ibraz edilen belgelerin yaklaşık ispata koşulunu sağlamadığı, ileri sürülen vakaların, gerek ihtiyati tedbir gerekse ihtiyati haciz talebinin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle, davacı vekilinin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddine şekilde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davacı ihtiyati tedbir/haciz talep eden vekili; davalı şirketin, müvekkil şirket tarafından ödenmeyen alacaklarının tahsiline yönelik yasal işlemlere başlanana kadar hiçbir bildirimde bulunmamışken icra takibine itiraz ettiğini ve sözde ayıp ihbarına yönelik ihtarname gönderdiğini, malların teslimi ve faturaların ibraz edildiği dönemde herhangi bir ihbar bildiriminde bulunulmadığı gibi söz konusu faturaların da iade edilmediğini, söz konusu iddiaların TTK tarafından düzenlenen süreler içerisinde gerçekleştirilmemesi nedeniyle de yasal süre içerisinde ve usulüne uygun bir ayıp ihbarından bahsetmenin mümkün olmadığını,

davalının uzun süredir ödeme yapmaktan kaçınmakta olduğunu, amacı müvekkil şirketin alacağını tahsil etmesini geciktirmek olduğunu, müvekkil şirketin alacağını tahsil edemediği için ticari olarak zarar gördüğünü belirterek, ihtiyati tedbir kararının öncelikle doğrudan doğruya verilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin haklarının zayi olmaması ve ileride telafisi imkansız mağduriyetler yaşamaması için söz konusu ara karar ile verilen ret kararının kaldırılmasını ve davalı aleyhine ihtiyati tedbir ve/veya ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ticari ilişki sonucunda oluşan cari açık hesap bakiyesinin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

İİK 257. maddesi hükmü uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Davalının malvarlığı ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının iş bu davanın konusunu teşkil etmediği açıktır.

HMKnın 389 maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalı borçlunun uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebileceği, para alacağı talepli davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebileceği, somut uyuşmazlıktaki gibi konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmadığı yargı kararları ile sabittir.

Davacı ihtiyati tedbir talep eden vekilinin ihtiyati tedbir talebi yerinde değildir. Somut olayda; davacı tarafından davalı adına tutulan cari hesap ekstresine dayanılarak ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur. İhtiyati haciz talebi dava dilekçesi ile birlikte yapılmıştır. İcra takibine itirazında davalı borçlu ayıp nedeniyle müvekkil şirkete boru olmadığını bildirmiştir.

İhtiyati haciz talebinin değerlendirilmesi açısından AİHS'nin 6. Maddesinde düzenlenen Adil Yargılanma hakkının muhtevasını oluşturduğu kabul edilen silahların eşitliği ilkesine aykırıdır. Mahkeme, adil yargılanma hakkının her iki taraf açısından tahakkuku için uygun koşulları sağlamak, kısaca taraflar arasında adil bir denge kurmak zorundadır.

Tarafların delillerinin toplanmadığı bir evrede, davalı borçlunun ayıp nedeniyle borca itiraz ettiği gözetildiğinde muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir.

Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre talep edilmesi ve şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz kararı verilmesinin mümkün olduğu da nazara alındığında sonuç olarak ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları bulunmadığından, yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamıştır.

Açıklanan bu gerekçelerle, istinaf sebebi yerinde görülmeyen ihtiyati haciz/tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.