İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/114 K.2025/96

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Davacı vekili 06/12/2024 tarihli dilekçesiyle; müvekkili aleyhine kefalete dayalı olarak başlatılan İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibinin TBK 590/2 hükmü gereği durdurulması, bu talep kabul görmezse İİK 72/3 hükmü gereği ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin mahkemece kısmen kabul edildiğini, bu karara karşı yaptıkları başvuru sonucunda istinaf mahkemesince TBK'nın 590/2 maddesi uyarınca süre verilmesine gerek olmadığı,

talepte bulunacak tarafın da ayni teminat göstermediği gerekçesiyle talebin yerinde görülmediğini, TBK'nın 590/2 maddesi gereğince kefilin ayni teminat karşılığında takibin durdurulmasını isteyebileceğini, menfi tespit davası sürerken hak kaybına uğramamak adına müvekkili üzerine kayıtlı İzmir İli Aliağa İlçesi ...

Mahallesi ... ada ... parselde kayıtlı taşınmazı ayni teminat olarak gösterdiklerini belirterek, TBK'nın 590/2 maddesi gereği göstermiş oldukları taşınmazın ayni teminat olarak kabul edilmesi ile müvekkili aleyhine yürütülen icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece; davanın icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olduğu, icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya ödenmesi halinde davacı yönünden ileride telafisi güç zararların doğabileceği, bu halde İİK'nın 72/3. maddesi gereğince tedbir şartlarının oluştuğu, bu nedenle icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesi gerektiği, davacı tarafça icra takibinin durdurulması yönünde tedbir talep edilmiş ise de, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; mahkemece TBK'nın 590/2 maddesine dayalı talebin gerekçelendirilmeden ve mevcut dosya durumu ve teminatın uygunluğu takdir edilmeden taleplerinin reddedildiğini, TBK'nın 590/2 maddesine dayalı talebin dosyanın her aşamasında istenebileceğini, İİK 73/3 gibi takipten önce veya sonra olmasının bir farklılık oluşturmayacağını, takibin durdurulmasındaki şartlar yerine getirilmişse, hakimin takibin durdurulması yönünde karar vermesinin zorunlu olduğunu, bu konuda takdir yetkisinin bulunmadığını,

bu nedenle müvekkili adına kayıtlı taşınmazı ayni teminat olarak göstermelerine karşılık takibin durdurulması taleplerinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, ara kararın kaldırılarak taşınmazın ayni teminat olarak kabulüne ve davaya konu icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, icra takibinin TBK'nın 590/2 maddesi uyarınca ayni teminat karşılığında durdurulması istemine ilişkindir.

Somut olayda; ihtiyati tedbir isteyen davacı tarafça, kefalete dayalı olarak aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemiyle dava açıldığı, davacı tarafça takibin TBK'nın 590/2 maddesi uyarınca ayni teminat karşılığında, aksi halde İİK'nın 72/2 maddesi gereğince tedbiren durdurulmasının talep edildiği, mahkemece verilen 24.09.2024 tarihli ara karar ile davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile İİK'nın 72/3 maddesine dayalı olarak icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiği,

kararın davacı vekilince istinafı üzerine Dairemizin 2024/1677-1710 sayılı ilamı ile.

TBK'nın 590/2 maddesine dayalı tedbir talep eden kefile mahkemenin süre vermesine gerek bulunmadığı, ihtiyati tedbir isteyenin de ayni teminat göstermediği gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bu kez davacı tarafça ayni teminat gösterilmek suretiyle yeniden mahkemeden TBK'nın 590/2 maddesi gereği takibin durdurulmasının talep edildiği, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçelerle davacının bu talebi konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın talebin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

TBK'nın 590/2 maddesi, "Bütün kefalet türlerinde kefil, ayni güvence karşılığında hâkimden, mevcut rehinler paraya çevrilinceye ve borçlu aleyhine yapılan takip sonucunda kesin aciz belgesi alınıncaya veya konkordato kararına kadar kendisine karşı yöneltilen takibin durdurulmasına karar verilmesini isteyebilir." hükmünü haizdir.

Söz konusu hüküm doğrultusunda mahkemece, davacıya karşı başlatılmış olan takip dosyası ve dayanakları incelenerek takibin davacının kefaletine dayalı olup olmadığı, buna bağlı olarak TBK'nın 590/2 maddesi gereğince takibin durdurulması koşullarının oluşup oluşmadığı, şartları mevcutsa gösterilen taşınmazın ayni teminat olarak kabul edilip edilemeyeceği üzerinde durularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususta hiç bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın talebin reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, ihtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ara kararın HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca kaldırılarak, ihtiyati tedbir talebi yeniden incelenmek üzere Dairemiz kararının ara kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.